Erindi Hönnuh Arendt við samtímann

Í dag hefst tveggja daga ráðstefna á vegum Eddu öndvegisseturs í Háskóla Íslands um heimspeki Hönnuh Arendt. Fyrri daginn verður umfjöllunarefnið Arendt og kreppa í stjórnmálum, hinn síðari Arendt og kreppa í menningu.

Ráðstefnan er haldin í tilefni af útkomu bókar með íslenskum þýðingum greina eftir Hönnuh Arendt sem Sigríður Þorgeirsdóttir, heimspekiprófessor við Háskóla Íslands, ritstýrði.

Hannah Arendt fæddist áríð 1906 í Þýskalandi en flúði til Bandaríkjanna 1941 og lést þar árið 1976. Eftir hamfarir seinni heimsstyrjaldar varð hún fyrst til að gera ítarlega rannsókn á hugmyndafræði alræðis í nasisma og stalínisma. Meginviðfangsefni hennar var síðan hrun ríkjandi hugmyndakerfa og kreppa í stjórnmálum. Sigríður segir heimspeki Arendt eiga vel við enn í dag.

„Hannah Arendt byrjar að skrifa um stjórnmál að lokinni seinni heimsstyrjöldinni en þá var hún að velta fyrir sér hvers vegna alræði hefði komist á í Þýskalandi og Sovétríkjunum. Í framhaldi fer hún að velta fyrir sér hvernig koma megi í veg fyrir að pólitík verði eyðileggingu að bráð líkt og gerðist þar. Hönnuh mat var að pólitík þrifist ekki í samfélagi nema þar færi fram virk samræða með þátttöku borgaranna, þar væru góðar stofnanir, þing og virkir borgarar.“ Þessi vísdómur er sígildur, bendir Sigríður á, og heimfærist vel á þá tíma sem við lifum í eftirmálum hrunsins. Á daginn hafi komið að almenningur hafi verið illa upplýstur í aðdraganda þess og illu heilli ekki getað veitt fjármálastofnunum gagnrýnið aðhald.

Norrænir, þýskir og bandarískir Arendt-fræðingar munu halda erindi á ráðstefnunni, sem styrkt er af Goethe Institut og stendur frá 13 til 17 í dag og á morgun. Hún er öllum opin og má nálgast dagskrá hennar á vef Eddu öndvegissetursins edda.hi.is.

-sbt