Samræma þarf uppgjörsaðferðir lífeyrissjóða til að gera ávöxtunartölur þeirra samanburðahæfar

Lífeyrissjóðir nota mismunandi uppgjörsaðferðir sem gerir samanburð erfiðan og getur haft mikil áhrif á hvaða ávöxtunartölur þeirra. Framkvæmdastjóri Frjálsa lífeyrissjóðsins segir langtímaávöxtun sjóðsins hærri en kemur fram í nýlegri skýrslu.

Samanburður sjóða í fyrsta skipti

Samanburður um langtímaávöxtun 27 sameignarsjóða kom fram í fyrsta skipti opinberlega  í vor. Án þess þó að nöfn sjóðanna væru tekin fram. Fréttastofa keypti gögn byggð á tölunum þar sem sama uppgjörsaðferð var notuð yfir alla sjóðina. Frjálsi lífeyrissjóðurinn var þar meðal þeirra sjóða sem sýndi einna lökustu ávöxtun.

Arnaldur Loftsson framkvæmdastjóri Frjálsa segir það ekki koma  heim og saman við útreikninga sjóðsins.

„Okkar útreikningar sem miða við reglur Fjármálaeftirlitsins sýna að raunávöxtunin er 3,2% en ekki 2,4% eins og kom fram í skýrslunni. Þessar tölur eru staðfestar af endurskoðanda sjóðsins. Þá þarf líka að hafa í huga að lífeyrissjóðir gera skuldabréf sín upp með ólíkum hætti. Sumir sjóðir gefa öll sín skuldabréf upp á markaðsvirði og ef Frjálsi gerði það þá væri ávöxtunin um 3,4%,“ segir Arnaldur.

Ólíkar uppgjörsaðferðir hafa gert samanburð erfiðan

Þórey Þórðardóttir framkvæmdastjóri Landssambands lífeyrissjóða sagði í fréttum Stöðvar 2 í byrjun júlí að líklega hafi langtíma samanburður milli samtryggingadeilda sjóðanna ekki legið fyrir þar sem gögnin væru flókin og uppgjörsaðferðir ólíkar. Arnaldur Loftsson ítrekar þetta og segir erfitt að bera saman þessar tölvur vegna ólíkra uppgjörsaðferða.

Aðspurður um af hverju það ríki ekki sömu reglur um uppgjör sjóðanna svo samanburðurinn sé nákvæmur sagði Arnaldur að rétt væri að beina þeirri spurningu til Fjármálaeftirlitsins.

Svör frá lífeyrissjóðum um langtímaávöxtun

Fréttastofa óskaði eftir ávöxtunartölum samtryggingardeildar frá 20,25 og 30 árum frá yfir sjóðum og fékk svör innan fárra daga.

Þar kemur fram mikill munur á ávöxtun milli sjóða. Samanburðurinn er hins vegar ekki  nákvæmur þar sem misjafnt er hvernig sjóðirnir gera upp skuldabréf þ.e. hvort þau eru gerð upp á markaðsvirði eða nafnvirði eða hvað hlutfall er þar á milli. En uppgjörsaðferðir geta haft áhrif á samanburð á ávöxtun til skamms tíma en óveruleg til lengri tíma.  Hér að neðan gefur að líta mismunandi svör sjóðanna við fyrirspurn fréttastofu þar sem spurt var:



Hvert er langtíma margfeldismeðaltal hreinnar raunávöxtunar lífeyrissjóðsins  á þessum tímabilum:

• Síðustu 20 ár 
• Síðustu 25 ár
• Síðustu 30 ár
  
  SVÖR SJÓÐANNA:

 ALMENNI LÍFEYRISSJÓÐURINN

• Ávöxtun 20 ár-3,2%
• Ávöxtun 25 ár-4,3%
• Ávöxtun 28 ár- 4,6%
• Almenni lífeyrissjóðurinn gerir upp skuldabréf á markaðsvirði. Uppgjörsaðferðir skuldabréfa hafa áhrif á samanburð á ávöxtun til skamms tíma en hefur óveruleg áhrif til lengri tíma. Ávöxtunarmunur til lengri tíma skýrist fyrst og fremst af eignasamsetningu og fjárfestingarstefnu.
  
  

LÍFEYRISSJÓÐUR VERSLUNARMANNA

• Ávöxtun 20 ár-4,2%
• Ávöxtun 25 ár-4,9%
• Ávöxtun 30 ár- 5,0%
• Skuldabréfaeignin í árslok 2017 skiptist þannig að 80% af þeim eru gerð upp miðað við haldið til gjalddaga og 20% skuldabréfanna eru færð á gangvirði þ.e. markaðsverði.Nánari upplýsingar má sjá í ársreikningi sjóðsins 2017.
  
  

GILDI

• Ávöxtun 20 ár-3,9%
• Ávöxtun 25 ár-5,3% 
• Ávöxtun sjóðsins er reiknuð samkvæmt þeim reglum sem á hverjum tíma gilda um ársreikninga lífeyrissjóða.  
• Til ársins 2015 voru öll skuldabréf sjóðsins gerð upp m.v. kaupkröfu.  Frá og með árinu 2016 breyttust uppgjörsaðferðir vegna nýrra reglna um ársreikninga lífeyrissjóða þannig að hluti skuldabréfa sjóðsins er nú gerður upp m.v. kaupkröfu og hluti m.v. markaðsvirði.  Það eru aðallega veðskuldabréf og skuldabréf með ríkisábyrgð sem gerð eru upp m.v. kaupkröfu, þ.e. þau bréf sem sjóðurinn hyggst halda til lokagjalddaga.

BRÚ

           Brú A deild          Brú V deild         LsRb           LSK

                                                              

19 ár         2,50%                  2,50%               

20 ár     á ekki við             á ekki við             3,90%        3,70%

25 ár      á ekki við             á ekki við             4,00%         4,60%

Öll bréf sem eru með markaðsvakt eru á markaðsvirði hjá okkur.   Sjá nánar skýringar í ársreikningum sjóðanna  t.d. í skýringu 46 í ársreikningi Brúar.



BIRTA

• Ávöxtun 20 ár-2,9%
• Ávöxtun 25 ár-3,8%
• Ávöxtun 30 ár-4,3
• Það er misjafnt, en yfirgnæfandi meirihluti skuldabréfa er gerður upp á kaupkröfu og þ.a.l. lítill hluti gerður upp á markaðskröfu.
  
  

LÍFEYRISSJÓÐUR BANKAMANNA

• Ávöxtun 20 ár-3,82%
• Ávöxtun 25 ár-4,29%
• Ávöxtun 30 ár-4,66
• Meirihluti skuldabréfa (um 75%) er gerður upp á afskrifuðu kostnaðarverði, (sjá nánar hér.)
  
  

LÍFSVERK

• Ávöxtun 20 ár-1,46%
• Ávöxtun 25 ár-2,38%
• Ávöxtun 30 ár-2,25
• Langstærsti hluti skuldabréfasafns samtryggingardeildar er metinn á upphaflegri kaupkröfu. Um síðustu áramót voru einungis um 10% metin á markaðsvirði. Skuldabréfasafn séreignarleiða er allt metið á markaðsvirði.
  
  

LÍFEYRISSJÓÐUR TANNLÆKNAFÉLAGS ÍSLANDS

• Ávöxtun 18 ár-2,05%
• Skuldabréf eru gerð upp á markaðskröfu bæði hjá Íslenska lífeyrissjóðnum og Lífeyrissjóði Tannlæknafélags Íslands. Hvorugur sjóður á 20 ára ávöxtunarsögu í samtryggingu.
  
  

LSR

• Ávöxtun 20 ár-3,52%
• Ávöxtun 25 ár-3,9%
• Ávöxtun 30 ár-4,16%
• Misjafnt hvernig skuldabréf eru gerð upp.