Þetta er í boði fyrir lands­menn á hundrað ára af­mæli full­veldisins

Hundrað ára afmæli fullveldis Íslands verður fagnað með pompi og prakt næstkomandi laugardag, þann 1. desember. Af því tilefni eru fjölbreyttir viðburðir í boði fyrir almenning um allt land. 

Fullveldishátíðin verður sett fyrir framan Stjórnarráðshúsið við Lækjargötu klukkan 13 á laugardag. Katrín Jakobsdóttir setur hátíðina og flutt verða stutt ávörp í bland við tónlistarflutning. Ungmennaráð Heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna tekur þátt í athöfninni og tveir fulltrúar ráðsins ávarpa viðstadda, þau Kristbjörg Mekkín Helgadóttir og Mathias Ölvisson. Þá mun Jelena Ćirić tónlistarkona flytja ávarp. 

Söngfólk ásamt blásarasveit annast tónlistarflutning við athöfnina. Tónlistarteymi: Hildigunnur Einarsdóttir, Hilmar Örn Agnarsson, Nanna Hlíf Ingvadóttir og Samúel Jón Samúelsson. 

Rauði krossinn mun bjóða upp á heitt kakó á Lækjartorgi í tilefni dagsins.

Alþingishúsið opnað almenningi og horft til framtíðar fullveldisins

Frá 13:30 til 18 verður fjölbreytt dagskrá menningarstofnana Íslendinga. Alþingishúsið verður opnað almenningi og taka forseti Alþingis og þingmenn á móti gestum til klukkan 18.

Náttúruminjasafn Íslands opnar sína fyrstu stóru sýningu í Perlunni klukkan 14. Sýningin Vatnið í náttúru Íslands veitir á nýstárlegan hátt innsýn í eina mikilvægustu auðlind landsins, leyndardóma vatnsins og mikilvægi fyrir farsæla framtíð og búsetu í landinu. Vatnskötturinn býður börn velkomin og fylgir þeim um króka og kima sýningarinnar. Mennta- og menningarmálaráðherra flytur ávarp ásamt forstöðumanni safnsins og Söngsveitin Fílharmónía flytur tónlist tengda vatni undir stjórn Magnúsar Ragnarssonar. Sýningarstjóri og aðalhönnuður: Þórunn Sigríður Þorgrímsdóttir.

Á 5. hæð Hörpu verður sýningin Fáni fyrir nýja þjóð frá 14:30 til 20. Þar verða sýndir fánar sem ekki hafa komið fyrir augu þjóðarinnar áður. Þar má nefna Kjarvalsfánann úr samkeppni um fánann 1914 ásamt fánatillögu Kristjáns X. Í tilefni fullveldisafmælisins hafa tveir myndlistarmenn, þau Elín Hansdóttir og Arnar Ómarsson, og tveir hönnuðir, þau Kristín Þorkelsdóttir og Jakob Sturla Einarsson, fengið það verkefni að hanna nýja fána fyrir framtíðarþjóðina og verða fánar þeirra hluti af sýningunni.

Í tilefni afmælisins mun hver aðgöngumiði í Þjóðminjasafnið og Safnahúsið gilda sem árskort frá 1. desember til 30. nóvember 2019. Þá býður safnið kynningu á nýrri ásýnd Þjóðminjasafnsins sem markast af sterkum litum með vísun í þjóðminjar og menningararf

Í þjóðskjalasafni Íslands klukkan 15 verður opnaður nýr vefur, heimildir.is, sem veitir aðgang að eftirsóttum heimildum í vörslu safnsins, þúsundir skjalabóka og korta verða þannig aðgengilega á einum stað Janframt er. Jafnframt verða þúsundir skjala í danska ríkisskjalasafninu gerð aðgengileg við þetta tækifæri, skjöl sem snerta íslenska sögu í upphafi fullveldistímans. Birtingin er samstarfsverkefni Þjóðskjalasafnsins og Ríkisskjalasafns Danmerkur. Dagskráin er öllum opinn og fá gestir að gjöf bókina Danska sendingin sem safnið gefur út í tilefni afmælisins. Forsætisráðherra Danmerkur, Lars Løkke Rasmussen, verður viðstaddur athöfnina.

Í Veröld – Húsi Vigdísar verður marktækniáætlun stjórnvalda í umsjón Almannaróms kynnt klukkan 15:30 og verður varpað ljósi á möguleika íslenskunnar í stafrænum heimi. Sýning á myndverkum dönsku listakonunnar Karin Birgitte lund verður opnuð en myndir hennar skreyta nýja heildarútgáfu Íslendingasagnanna sem út kom í tilefni afmælisins. Þá verður kynnt ákvörðun Det Nationalhistoriske Museum – Frederiksborg Slot um að stofna tvær stöður nýdoktora til að vinna rannsóknarverkefni byggð á norrænni arfleifð og áhrifum hennar á vísindi, menningu og listir. Margrét II. Danadrottning verður viðstödd athöfnina og afhendir nýdoktorunum viðurkenningarnar.

Ókeypis aðgangur verður að Listasafni Íslands. Þar má sjá fullveldissýninguna Lífsblómið sem er samstarfsverkefni Árnastofnunar, Þjóðskjalasafnsins og Listasafns Íslands. Milli klukkan 16 og 19 á laugardaginn verða sérfræðingar á staðnum sem spjalla við gesti og gangandi um sýninguna.

Danadrottning ávarpar hátíð í Hörpu

Í Hörpu verður hátíðardagskrá klukkan 20 á laugardag. Hún ber yfirskriftina Íslendingasögur. Sinfónísk sagnaskemmtun. 

Katrín Jakobsdóttir, Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands og Margrét II. Danadrottning ávarpa gesti og að því loknu mun Sinfóníuhljómsveit Íslands ásamt einleikurum, söngvurum og leikurum spinna „sinfónískan sagnavef“ ásamt Schola cantorum og kór Menntaskólans við Hamrahlíð. Í sýningunni er horft fram á veg til næstu 100 ára með sögu síðustu aldar í farteskinu. Frumflutt verður sigurlag samkeppni afmælisnefndar, „Landið mitt“ eftir Jóhann g. Jóhannsson. Auk þess verður frumflutningur á verki eftir báru Gísladóttur sem samið var fyrir þetta tilefni. Þá verður flutt ný útgáfa verksins Ad Genua eftir Önnu Þorvaldsdóttur við texta Guðrúnar Evu Mínervudóttur

Klukkan 22 á laugardagskvöld verður viðburðurinn Fokkað í fullveldinu á dagskrá á stóra sviði Þjóðleikhússins. Improv Ísland, Reykjavík–Kabarett, Sirkus Íslands, Vandræðaskáldin, Sprite Zero Klan og fleiri uppistands- og spunahópar sem eiga heimilisfesti í þjóðleikhúskjallaranum fá stóra sviðið til umráða og horfa um stund til framtíðar fullveldisins með sínum augum. 

Landssamtök íslenskra stúdenta standa fyrir viðburði í fimm háskólum landsins sem hefjast klukkan 11. Markmiðið er að endurnýja samband stúdenta við fullveldið og gangast við ábyrgð á framtíð þess. Framlag LÍS hefur yfirskriftina Stúdentar og fullveldið. Við erum lykillinn …

13:00–14:00 Árbæjarsafn 

Fullveldiskaffi með Ara Eldjárn – Uppistand

13:00–15:00 Menntaskólinn á Egilsstöðum, Austurland 

„Austfirskt fullveldi – sjálfbært fullveldi“. Tengsl fullveldis og sjálfbærni á Austurlandi með hliðsjón af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna

Húsnæði Menntaskólans verður nýtt til hins ítrasta, sýningarnar fjórar þar sem Heimsmarkmiðin eru spegluð í gegnum líf austfirskra barna verða settar upp þennan eina dag á sama stað. Nemendur ME varpa ljósi á umhverfismál og sjálfbæra þróun fyrr og nú og ekki síst til framtíðar. Kaffiveitingar á þjóðlegum nótunum, austfirsk ungskáld, lokaverkefni er tengjast sjálfbærri þróun, fjölbreyttar sýningar og teiknimyndasmiðja er meðal þess sem verður í boði.

13:00–16:00 Kjarvalsstaðir 

Vísindafélag hverra? – Málþing í tilefni 100 ára afmælis Vísindafélags Íslendinga

Setja má stofnun Vísindafélags Íslendinga í beint samhengi við samþykkt sambandslaganna 1918 og þær framtíðarvonir sem þau glæddu, m.a. fyrir vísindastarf á Íslandi. Á málþinginu verður sjónum beint að sjálfsmynd íslensku þjóðarinnar, hvernig hún hefur mótast og verið mótuð í gegnum tíðina. Fræðimenn á sviði listrannsókna, bókmennta og mannfræði skoða hugmyndir um íslenska þjóð og íslenskt þjóðríki frá ýmsum sjónarhornum og velta því fyrir sér hvort og hvernig komandi kynslóðir muni bera þær hugmyndir áfram inn í aðra öld fullveldis.

13:00 Borgarbókasafn, Menningarhúsinu í Grófinni

Fullvalda konur og karlar – Ljósmyndasýning

Á sýningunni er varpað ljósi á mikilvægan þátt kvenna í sjálfstæðisbaráttunni. Sýningin er nýstárleg að því leyti að myndum er varpað á tjald í glugganum á Borgarbókasafninu og sýningin því aðgengileg vegfarendum. Hönnuður: Þórey Mjallhvít.

14:00–16:00 Listasafn Árnesinga, Bókasafnið í Hveragerði, Suðurland

Hvernig vinna grunnskólabörn með fullveldishugtakið? - Menningardagskrá barna byggð á listflutningi þeirra og höfundarverkum

Undanfari sýningarinnar er samkeppni sem efnt hefur verið til meðal grunnskólabarna í Hveragerði. Viðfangsefnin eru annars vegar texti en hins vegar myndlistarverk. Tónlistarskóli Árnesinga tekur þátt í verkefninu.

15:00 Listasafnið á Akureyri 

Fullveldið endurskoðað – Taka tvö – Rósaboðið

Fjórar rósir bjóða til veislu. Rósirnar spruttu hver á sínum stað og hver á sinni stund liðinnar aldar og hver og ein leggur sitt á borð til hátíðarhaldanna. Gjörningur fluttur af listakonunum Heklu Björt Helgadóttur og Brák Jónsdóttur.

16:00 – 17:30 Reykholtskirkja, Vesturland 

Fullveldi til fullveldis – Tónleikar Trio Danois byggðir á stiklum úr tónlistar- og menningarsögunni

Trio Danois skipa þau Jónína Erna Arnardóttir, Morten Fagerli og Pernille Kaarslev. Bergþór Pálsson söngvari verður veislustjóri.

20:00 Hamraborg, Hof Akureyri, Norðurland eystra 

Fullveldiskantata eftir Sigurð Ingólfsson og Michael Jón Clarke frumflutt á tónleikum í Hofi

Fullveldiskantatan er nýtt verk í söngleikjastíl unnið í samstarfi við Sinfóníuhljómsveit Norðurlands. Fram koma einsöngvarar ásamt kórnum Hymnodia, ungmennakór og ungum strengjaleikurum. Verkið er ljóðræn útfærsla á þeim breytingum sem verða hjá þjóðinni frá því að hún byrjar að líta hugdjarfari en fyrr til framtíðar, losa af sér hlekki og „klakabönd“ fortíðar. Stjórnandi er Michael Jón Clarke.

20:00 Menningarhúsið Miðgarður, Varmahlíð Skagafirði, Norðurland vestra

"Hver á sér fegra föðurland" – Skemmtidagskrá kóranna Sóldísar og Heimis

Ungu söngfólki í Skagafirði afhent keflið og því falið að þroska áfram söngmenningu héraðsins.

Á vef fullveldishátíðarinnar má kynna sér fleiri viðburði um allt land.