Segir lífeyrissjóðina ekki mega stjórnast af þvingunum

„Ég held að Ragnar Þór verði að útskýra örlítið betur hvað hann meinar með þessum orðum,“ segir Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður stjórnar Landssamtaka Lífeyrissjóða.

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður stéttarfélagsins VR, gaf til kynna í fréttaskýringaþættinum Kveik í gær að verkalýðshreyfingin gæti beitt fyrir sig áhrifum í lífeyrissjóðskerfinu til að knýja á um kröfum sínar í kjarasamningsviðræðum.

Þannig gæti hún látið fulltrúa sem hún tilnefnir í stjórnir lífeyrissjóða „skrúfa fyrir“ fjárfestingar sjóðanna á meðan óvissa ríkti eða samningar væru lausir.

Guðrún, sem einnig er stjórnarformaður Lífeyrissjóðs verslunarmanna, segir þá sem tilnefna fólk í stjórnir lífeyrissjóða ekki hafa boðvald yfir þeim. Stjórnarmenn hafi það hlutverk að gæta einungis hagsmuna sjóðsfélaga.

Starfsemi sjóðanna sé bundin í lög og lífeyrissjóðir starfi samkvæmt lögum. „Og við sem störfum í kerfinu, okkur ber skylda til að setja hagsmuni sjóðsfélaga ofar öðru,“ segir Guðrún.

Eitt mesta gæfaspor sem hefur verið stigið

Ef skrúfað verður fyrir fjárfestingar lífeyrissjóða þá bregðist lífeyrissjóðirnir lögbundnu hlutverki sínu sem snýr að því að ávaxta lífeyrisgreiðslur sjóðsfélaga. Lögbundið hlutverk sjóðanna sé að taka á móti iðgjöldum, ávaxta það og greiða út lífeyri þegar starfsævi viðkomandi sjóðsfélaga líkur.

„Ég vil minna á að það voru samtök launþega og atvinnurekendur sem komu þessu lífeyrissjóðskerfi á fót í kjarasamningum árið 1969. Það var eitt mesta gæfuspor sem stigið hefur verið í íslensku samfélagi,“ segir Guðrún.

Hún segir það fyrirkomulag, að launþegar og atvinnurekendur skipi í stjórn lífeyrissjóða, hafi gefist afskaplega vel.

„Þegar að samtök launþega og samtök atvinnurekenda hafa skipað í sjóðinn, hafa þeir ekki boðvald yfir því fólki sem þar situr. Sjóðsfélagar verða að hafa vissu fyrir því að stjórnarmenn séu óháðir í sínum störfum og hver einasti stjórnarmaður, sama hvaðan hann kemur, hann vinnur með hagsmuni sjóðsfélaga allra. Þetta er nákvæmlega eins og í öðrum félögum, hvort sem þau eru skráð félög eða einkahlutafélögum. Nú sit ég í nokkrum stjórnum og það er alveg sama hver hefur skipað mig í þá stjórn, ég hef það lögbundna hlutverk að starfa í þágu allra hluthafa og í þessu tilfelli allra sjóðsfélaga.“

Mega ekki hlaupa eftir skipunum út í bæ

Hún segir að í stjórn Lífeyrissjóðs verslunarmanna starfi þéttur hópur sem skipaður var til jafns af launþegum og atvinnurekendum.

„Þar höfum við það eitt markmið, það eru hagsmunir sjóðsfélaga allra og það eru ekki hagsmunir sjóðsfélaga ef að sjóðirnir ætla að fara að skrúfa fyrir fjárfestingar,“ segir Guðrún.

Með því væru stjórnarmenn að bregðast því trausti sem þeim væri falið. „Stjórnarmenn verða að gæta því að starfa eftir eigin sannfæringu og mega ekki undir nokkrum kringumstæðum hlaupa eftir skipunum út í bæ eða utanaðkomandi þvingunum. Hvað heldur þú að myndi gerast ef ég færi að hlaupa eftir ákvörðunum einhverra aðila úti í bæ? Þetta gengur ekki upp. Þarna verðum við að greina algjörlega á milli.“

Eitt sterkasta lífeyriskerfi í heimi

Hún segir Íslendinga geta verið stolta af því lífeyrissjóðskerfi sem launþegar og atvinnurekendur hafa byggt upp saman.

„Þetta er eitt sterkasta lífeyriskerfi í heimi. Það er ekki orðið fullþroska, það á eftir tíu ár til að ná þeim þroska. Við getum verið stolt hversu vel við höfum haldið utan um það og ég vil hvetja til þess að við umgöngumst sjóðina af mikilli varfærni. Við gerum engar kollsteypur, þetta er síbreytilegt kerfi og lífið er síbreytilegt. Ef við viljum breyta einhverju í kerfinu eigum við að gera það hægt, rólega, en örugglega. Og ef við viljum breyta, þá gerum við það í kjarasamningum.“