Ís­lenskir nef- og munn­úðar gegn Co­vid-19 koma á markað

Lækningavörufyrirtækið Viruxal ehf., sem er dótturfélag íslenska lækningavörufyrirtækisins Kerecis hf., hefur sett á markað nef- og munnúða sem gætu hjálpað til í baráttunni við Covid-19.

Þetta kemur fram í tilkynningu frá fyrirtækinu. Þar segir að vörurnar séu hluti af persónulegum sóttvörnum og hafi það að markmiði að minnka veirumagn í efri öndunarfærum. Vörurnar fást nú í helstu apótekum landsins.

„Vörur Kerecis eru sáraroð og vörur sem byggja á fitusýrum. Í gegnum margra ára reynslu af þróun, framleiðslu og sölu á sáravörum hefur orðið til hjá Kerecis veiruhamlandi tækni sem kölluð er Viruxal, sem nú hefur verið færð í sjálfstætt dótturfélag með sama nafni. Viruxal inniheldur fitusýrur sem hafa veiruhamlandi áhrif,“ segir í tilkynningunni.

Ítalskir læknar úðuðu Viruxal fitusýrum í háls og munn sjúklinga með Covid-19

Þar er forsaga úðanna einnig rakin en ein af vörum Kercis er sáraúði sem inniheldur Viruxal fitusýrur:

„Varan hefur verið notuð á sjúkrastofnunum víðs vegar um heiminn í þeim tilgangi að græða sár og koma í veg fyrir sýkingar.

Í vor skapaðist neyðarástand vegna Covid-19 á Ítalíu. Þar í landi er mikil notkun á sáraúðanum og þekkja ítalskir læknar vel til veiruhamlandi eiginleika vörunnar.

Læknar fóru því að úða Viruxal fitusýrum í háls og munn sjúklinga sem höfðu byrjunareinkenni Covid-19.

Tilgangurinn með að nota sáraúðann í háls sjúklinganna var að hindra framgang sjúkdómsins. Eftir meðhöndlun á meira en 70 sjúklingum lofuðu fyrstu niðurstöður góðu.

Í framhaldi af notkuninni á Ítalíu á sáraúðanum í tengslum við Covid-19 hafa nú verið þróaðar tvær samverkandi lækningavörur til notkunar í nef og munni.

Vörurnar eru ViruxNasal og ViruxOral, sem hafa það að markmiði að minnka veirumagn í öndurfærum með tímabundnu varnarlagi,“ segir í tilkynningu Viruxal.

Úðinn ætlaður sem fyrirbyggjandi vörn gegn smiti

Eins og þekkt er smitast kórónuveiran sem veldur Covid-19 með snerti- og dropasmiti og segir í tilkynningu Viruxal að ritrýndar vísindagreinar hafi staðest að veiran sýki einstaklinga aðallega í gegnum nefhol.

„Samkvæmt þessum greinum tekur veiran sér svo bólfestu í slímhúð nefholsins og getur þar magnast og dreifst. Viruxal nef- og munnúðunum er úðað í öndunarfærin og skapa þar tímabundið varnarlag sem hjálpar til við að draga úr veirumagni.

Þetta gerir úðinn með því að hindra sjúkdómsvaldandi loftbornar örverur frá því að festast við slímhimnuyfirborðið.

Úðinn er ætlaður sem fyrirbyggjandi vörn gegn smiti á SARS-CoV-2 vírusnum sem veldur Covid-19 sjúkdómnum. Varnarlagið inniheldur örfínar fitusýrusameindir sem samkvæmt mælingum á rannsóknarstofu eyðileggja SARS-CoV-2 með því að rjúfa ytri himnu veirunnar,“ segir í tilkynningunni.

„Þegar kórónuveirufaraldurinn blossaði upp fræddu læknar almenning um að handsápa væri besta vörnin gegn veirunni, veikasti hlekkur kórónuveirunnar væri fituhimna hennar. Sögðu læknar sápuna leysa upp fituhimnu veirunnar og gera hana þannig óvirka. Svipuð hugmyndafræði er að baki ViruxNasal og ViruxOral. Aðferðarfræðin á bak við tæknina er sú að búa til varnarlag í munni og nefi. Þegar veiruhlaðnir dropar lenda í þessu varnarlagi þá afmyndast veiran og eyðileggst,“ er haft eftir Guðmundi Fertram Sigurjónssyni, stofnanda og forstjóra Kerecis, í tilkynningu Viruxal.

Covid-19-göngudeildin rannsakar úðana

Þá segir jafnframt að öflug rannsóknar- og þróunaráætlun sé í framkvæmd í tengslum við þessa nýju tækni. Úðinn hafi meðal annars verið rannsakaður hjá Utah State University og hafi þær rannsóknir leitt í ljós að úðinn eyðir 99,97% af SARS-Cov-2 (fræðilegt heiti kórónuveirunnar sem veldur Covid-19).

„Í tilrauninni var Viruxal fitusýrunum og SARS-CoV-2 veirum blandað saman og látnar standa í 30 mínútur áður en veirunni var gefið tækifæri til að komast inn í frumur. Einnig var mælt hversu mikið af veirunum eyddust og fóru ekki inn í frumur.

Í þeim tilraunaglösum sem innihéldu Viruxal fitusýrur reyndust 99,97% SARS-CoV-2 veirunnar óvirkar og sýktu því ekki frumurnar.

Rannsóknir á mönnum eru einnig í gangi, meðal annars hjá Landspítalanum. Í annarri bylgju, þegar nýgreindum fór að fjölga í ágúst og september var 128 Covid-19 smituðum einstaklingum boðin þátttaka í samanburðarrannsókn þar sem Viruxal úðarnir eru gefnir helmingi einstaklinganna og hinn helmingur fær óvirkan samanburðarúða (e. placibo). Covid göngudeild Landspítalans hefur umsjón með rannsókninni.

Viruxal tæknin hefur verið notuð á opin þrálát sár undanfarin ár á tugþúsunda sjúklinga án þess að upp hafi komið nokkur skaðvænleg atvik,“ segir í tilkynningu Viruxal.