Óöruggur eftir að kærastan stundaði hópkynlíf erlendis Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir skrifar 1. október 2025 20:01 Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir er sálfræðingur frá Háskóla Íslands og para- og kynlífsráðgjafi frá Michigan Háskóla. Lesendur geta sent spurningu til hennar í forminu hér fyrir neðan. Getty/Vísir Spurning barst frá 34 ára karlmanni: „Ég lærði nýlega orðið retroactive jealousy og tengi það við fortíð kærustunnar, sérstaklega eitt kvöld þegar hún stundaði hópkynlíf erlendis. Hún sagði mér frá þessu snemma í sambandinu, án smáatriða, en hausinn á mér ímyndar sér það á neikvæðan hátt. Stundum hefur þetta þau áhrif að ég vil ekki sofa hjá henni. Er eitthvað sem hægt er að gera?“ Afbrýðisemi er tilfinning sem við finnum flest fyrir á einhverjum tímapunkti. Hún getur verið óþægileg og jafnvel vakið upp skömm eða löngun til að forðast að ræða hana. En í grunninn er afbrýðisemi tilfinning eins og hver önnur. Hún gefur okkur vísbendingu um að eitthvað skipti okkur máli, að við þráum það sem aðrir eru að upplifa eða óttumst að við séum ekki nóg. Afturvirk afbrýðisemi (e. retroactive jealousy) snýr að hlutum úr fortíðinni. Það er ekki óalgengt að fólki finnist erfitt að heyra af kynlífsreynslu eða fyrri samböndum maka síns. En það sem er flókið við sögur úr fortíðinni er að heilinn okkar fyllir í eyðurnar þegar við vitum ekki öll smáatriðin. Oft fyllum við í eyðurnar með verstu mögulegu atburðarásinni eða því sem við óttumst mest. En á sama tíma er heldur ekki gott fyrir okkur að spyrja út í öll smáatriðin því þá förum við að tengja alls konar staði, hluti eða fólk við þessar aðstæður sem vekja upp afbrýðisemi eða minnimáttarkennd. Næstu skref sem gott væri að taka: Skoðaðu hvað býr að baki. Er óttinn sá að þú sért ekki að standa þig nógu vel? Er erfitt að maki þinn hafi upplifað eitthvað sem þú hefur ekki reynslu af? Langar þig að upplifa eitthvað svipað? Það er mikilvægt að geta rætt sína líðan við maka án þess að varpa skömm eða ásökunum á fyrri reynslu þeirra. Fylgstu með þinni líðan. Ef þessi afbrýðisemi fer dvínandi með tímanum og þú getur tjáð þína líðan og langanir við maka þinn þá er í raun ekki þörf á neinu inngripi. Sjá alla pistla Aldísar hér: Kynlífið með Aldísi Ef þessi afbrýðisemi breytist ekki með árunum, þú finnur fyrir mikilli vanlíðan eða þetta hefur veruleg áhrif á þitt samband getur verið að um sambandsþráhyggju sé að ræða. Sambandsþráhyggja er ein tegund af þráhyggju og árátturöskun (OCD). Ákveðið mynstur fylgir þessari röskun. Sambandsþráhyggja á sér ýmsar birtingarmyndir.Getty Hugsanir, ímyndir eða efasemdir um fyrri kynlífsreynslu maka koma ítrekað fram gegn þínum vilja og valda miklum kvíða. Þær geta leitt til þess að þú farir að sækja í alls konar áráttuhegðun eins og að fá endurtekna hughreystingu frá maka, skoða endurtekið samfélagsmiðla eða Snapmaps hjá þeim, spila ítrekað þína upplifun af ákveðnum atburðum í huganum, bera þig saman við fyrri bólfélaga þeirra o.s.frv. Í skamma stund getur komið léttir og þú færð tímabundna fullvissu. Síðan mæta þessar hugsanir aftur, þér finnst þú þurfa að bregðast við þeim á sama hátt og áður, og festist fyrir vikið enn frekar í þessum vítahring. Vítahring sem kallast þráhyggja og árátta. Mikilvægt er að vinna með sálfræðingi sem þekkir vel til þráhyggju og árátturöskunar til að komast út úr þessum vítahring. Ef þú tengir við þessa lýsingu, þá ert þú ekki ein/n/t og það er hægt að fá aðstoð. Gangi þér vel <3 Kynlíf Kynlífið með Aldísi Tengdar fréttir Er ekki eðlilegt að stunda kynlíf á afmælinu? Í viðtali fyrr á árinu kastaði eitt par fram spurningu sem mér fannst ansi góð:„Er ekki eðlilegt að pör stundi kynlíf á afmælisdögum? Er það ekki hefð hjá öllum?“ 24. september 2025 21:24 Hvernig getur kona sem er komin í tíðahvörf fundið neistann til að stunda kynlíf aftur? Spurning barst frá 55 ára konu: „Hvernig getur kona sem er komin í tíðahvörf fundið neistann til að stunda kynlíf aftur? Ég er að taka breytingaskeiðsþrennuna þ.e. Estrogel, testogel og utrogestan. En það er voða lítið að gerast hvað kynlífið varðar en mér var sagt af lækni að testogelið myndi boosta upp kynlöngunina hjá mér. En það hefur enn ekki gerst.“ 17. september 2025 20:01 Dreymir stanslaust kynlíf með öðru fólki en makanum Nýverið barst þessi spurning: „Mig dreymir stanslaust kynlíf með öðru fólki en maka mínum. Er mjög hamingjusöm í 16 ára löngu sambandi og kynlífið gott. Er undirmeðvitundin að segja mér eitthvað? Er stundum með þvílíkt samviskubit þegar ég vakna,“ - 34 ára gömul kona. 27. maí 2025 20:02 Mest lesið Gusugleði í Vesturbæjarlaug Tíska og hönnun Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Lífið Stjörnulífið: Áslaug Arna málaði New York rauða Lífið Meltingin eins og klukka og brennslan kikkaði í gang Lífið samstarf Hulda í hópi fjörutíu bestu undir fertugu Lífið Tíundi bekkur slys í heild sinni Tíska og hönnun Fimmhundruð manns í örlagaríku teiti Tíska og hönnun Borgaði 100 þúsund fyrir hárlokk úr Hauki Holm Lífið Vill tæpa tvo milljarða frá Samsung vegna myndar Lífið Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Lífið Fleiri fréttir Tala við pabba sinn þvert á fullyrðingar slúðurmiðla Oddvitaáskorun: Mistök að byrja með manni með jeppadellu þó hún elski hann Hulda í hópi fjörutíu bestu undir fertugu Oddvitaáskorun: Mjög til í að vera smiður Borgaði 100 þúsund fyrir hárlokk úr Hauki Holm Fljúgandi furðuhlutir, leyndarhyggja yfirvalda og samsæriskenningar Vill tæpa tvo milljarða frá Samsung vegna myndar Oddvitaáskorunin: „Eru kótilettur í raspi í matinn?” Stjörnulífið: Áslaug Arna málaði New York rauða Oddvitaáskorunin: Klárar málin með símtölum Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Oddvitaáskorunin: Skipti óvart yfir á ensku á tali við heyrnalausan Tveir afar hjóla 3.500 kílómetra yfir Bandaríkin Oddvitaáskorunin: Væri til í að læra á harmonikku Oddvitaáskorunin: Of myrkfælin fyrir krimmana Krakkatía vikunnar: Jesús, seðlar og Stjörnustríð Oddvitaáskorunin: Óþarflega tímafrekt að pikka inn skilaboð Oddvitaáskorunin: Reagan mjög miskilinn forseti Oddvitaáskorunin: Þjóðkirkjan sé tímaskekkja Oddvitaáskorunin: Þekktur sem Iceman í Noregi Upplifði létti þegar mamma dó Bakaríið í beinni á Vísi Fréttatía vikunnar: Vík burt, hantaveira og Netflix-uppnám Oddvitaáskorunin: Maturinn þarf að vera fallegur og litríkur Fögnuðu aldarafmæli með pompi og prakt Jenner segist hafa veikst af Ozempic Hundrað ára Attenborough djúpt snortinn Oddvitaáskorunin: Alæta á tónlist Ósátt við að vera sett í starfshæfismat af leikhúsinu Sjá meira
„Ég lærði nýlega orðið retroactive jealousy og tengi það við fortíð kærustunnar, sérstaklega eitt kvöld þegar hún stundaði hópkynlíf erlendis. Hún sagði mér frá þessu snemma í sambandinu, án smáatriða, en hausinn á mér ímyndar sér það á neikvæðan hátt. Stundum hefur þetta þau áhrif að ég vil ekki sofa hjá henni. Er eitthvað sem hægt er að gera?“ Afbrýðisemi er tilfinning sem við finnum flest fyrir á einhverjum tímapunkti. Hún getur verið óþægileg og jafnvel vakið upp skömm eða löngun til að forðast að ræða hana. En í grunninn er afbrýðisemi tilfinning eins og hver önnur. Hún gefur okkur vísbendingu um að eitthvað skipti okkur máli, að við þráum það sem aðrir eru að upplifa eða óttumst að við séum ekki nóg. Afturvirk afbrýðisemi (e. retroactive jealousy) snýr að hlutum úr fortíðinni. Það er ekki óalgengt að fólki finnist erfitt að heyra af kynlífsreynslu eða fyrri samböndum maka síns. En það sem er flókið við sögur úr fortíðinni er að heilinn okkar fyllir í eyðurnar þegar við vitum ekki öll smáatriðin. Oft fyllum við í eyðurnar með verstu mögulegu atburðarásinni eða því sem við óttumst mest. En á sama tíma er heldur ekki gott fyrir okkur að spyrja út í öll smáatriðin því þá förum við að tengja alls konar staði, hluti eða fólk við þessar aðstæður sem vekja upp afbrýðisemi eða minnimáttarkennd. Næstu skref sem gott væri að taka: Skoðaðu hvað býr að baki. Er óttinn sá að þú sért ekki að standa þig nógu vel? Er erfitt að maki þinn hafi upplifað eitthvað sem þú hefur ekki reynslu af? Langar þig að upplifa eitthvað svipað? Það er mikilvægt að geta rætt sína líðan við maka án þess að varpa skömm eða ásökunum á fyrri reynslu þeirra. Fylgstu með þinni líðan. Ef þessi afbrýðisemi fer dvínandi með tímanum og þú getur tjáð þína líðan og langanir við maka þinn þá er í raun ekki þörf á neinu inngripi. Sjá alla pistla Aldísar hér: Kynlífið með Aldísi Ef þessi afbrýðisemi breytist ekki með árunum, þú finnur fyrir mikilli vanlíðan eða þetta hefur veruleg áhrif á þitt samband getur verið að um sambandsþráhyggju sé að ræða. Sambandsþráhyggja er ein tegund af þráhyggju og árátturöskun (OCD). Ákveðið mynstur fylgir þessari röskun. Sambandsþráhyggja á sér ýmsar birtingarmyndir.Getty Hugsanir, ímyndir eða efasemdir um fyrri kynlífsreynslu maka koma ítrekað fram gegn þínum vilja og valda miklum kvíða. Þær geta leitt til þess að þú farir að sækja í alls konar áráttuhegðun eins og að fá endurtekna hughreystingu frá maka, skoða endurtekið samfélagsmiðla eða Snapmaps hjá þeim, spila ítrekað þína upplifun af ákveðnum atburðum í huganum, bera þig saman við fyrri bólfélaga þeirra o.s.frv. Í skamma stund getur komið léttir og þú færð tímabundna fullvissu. Síðan mæta þessar hugsanir aftur, þér finnst þú þurfa að bregðast við þeim á sama hátt og áður, og festist fyrir vikið enn frekar í þessum vítahring. Vítahring sem kallast þráhyggja og árátta. Mikilvægt er að vinna með sálfræðingi sem þekkir vel til þráhyggju og árátturöskunar til að komast út úr þessum vítahring. Ef þú tengir við þessa lýsingu, þá ert þú ekki ein/n/t og það er hægt að fá aðstoð. Gangi þér vel <3
Kynlíf Kynlífið með Aldísi Tengdar fréttir Er ekki eðlilegt að stunda kynlíf á afmælinu? Í viðtali fyrr á árinu kastaði eitt par fram spurningu sem mér fannst ansi góð:„Er ekki eðlilegt að pör stundi kynlíf á afmælisdögum? Er það ekki hefð hjá öllum?“ 24. september 2025 21:24 Hvernig getur kona sem er komin í tíðahvörf fundið neistann til að stunda kynlíf aftur? Spurning barst frá 55 ára konu: „Hvernig getur kona sem er komin í tíðahvörf fundið neistann til að stunda kynlíf aftur? Ég er að taka breytingaskeiðsþrennuna þ.e. Estrogel, testogel og utrogestan. En það er voða lítið að gerast hvað kynlífið varðar en mér var sagt af lækni að testogelið myndi boosta upp kynlöngunina hjá mér. En það hefur enn ekki gerst.“ 17. september 2025 20:01 Dreymir stanslaust kynlíf með öðru fólki en makanum Nýverið barst þessi spurning: „Mig dreymir stanslaust kynlíf með öðru fólki en maka mínum. Er mjög hamingjusöm í 16 ára löngu sambandi og kynlífið gott. Er undirmeðvitundin að segja mér eitthvað? Er stundum með þvílíkt samviskubit þegar ég vakna,“ - 34 ára gömul kona. 27. maí 2025 20:02 Mest lesið Gusugleði í Vesturbæjarlaug Tíska og hönnun Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Lífið Stjörnulífið: Áslaug Arna málaði New York rauða Lífið Meltingin eins og klukka og brennslan kikkaði í gang Lífið samstarf Hulda í hópi fjörutíu bestu undir fertugu Lífið Tíundi bekkur slys í heild sinni Tíska og hönnun Fimmhundruð manns í örlagaríku teiti Tíska og hönnun Borgaði 100 þúsund fyrir hárlokk úr Hauki Holm Lífið Vill tæpa tvo milljarða frá Samsung vegna myndar Lífið Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Lífið Fleiri fréttir Tala við pabba sinn þvert á fullyrðingar slúðurmiðla Oddvitaáskorun: Mistök að byrja með manni með jeppadellu þó hún elski hann Hulda í hópi fjörutíu bestu undir fertugu Oddvitaáskorun: Mjög til í að vera smiður Borgaði 100 þúsund fyrir hárlokk úr Hauki Holm Fljúgandi furðuhlutir, leyndarhyggja yfirvalda og samsæriskenningar Vill tæpa tvo milljarða frá Samsung vegna myndar Oddvitaáskorunin: „Eru kótilettur í raspi í matinn?” Stjörnulífið: Áslaug Arna málaði New York rauða Oddvitaáskorunin: Klárar málin með símtölum Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu Þingmaður á verðlaunapalli með skólastrákum: „Auðvitað er þetta fyndið“ Oddvitaáskorunin: Skipti óvart yfir á ensku á tali við heyrnalausan Tveir afar hjóla 3.500 kílómetra yfir Bandaríkin Oddvitaáskorunin: Væri til í að læra á harmonikku Oddvitaáskorunin: Of myrkfælin fyrir krimmana Krakkatía vikunnar: Jesús, seðlar og Stjörnustríð Oddvitaáskorunin: Óþarflega tímafrekt að pikka inn skilaboð Oddvitaáskorunin: Reagan mjög miskilinn forseti Oddvitaáskorunin: Þjóðkirkjan sé tímaskekkja Oddvitaáskorunin: Þekktur sem Iceman í Noregi Upplifði létti þegar mamma dó Bakaríið í beinni á Vísi Fréttatía vikunnar: Vík burt, hantaveira og Netflix-uppnám Oddvitaáskorunin: Maturinn þarf að vera fallegur og litríkur Fögnuðu aldarafmæli með pompi og prakt Jenner segist hafa veikst af Ozempic Hundrað ára Attenborough djúpt snortinn Oddvitaáskorunin: Alæta á tónlist Ósátt við að vera sett í starfshæfismat af leikhúsinu Sjá meira
Er ekki eðlilegt að stunda kynlíf á afmælinu? Í viðtali fyrr á árinu kastaði eitt par fram spurningu sem mér fannst ansi góð:„Er ekki eðlilegt að pör stundi kynlíf á afmælisdögum? Er það ekki hefð hjá öllum?“ 24. september 2025 21:24
Hvernig getur kona sem er komin í tíðahvörf fundið neistann til að stunda kynlíf aftur? Spurning barst frá 55 ára konu: „Hvernig getur kona sem er komin í tíðahvörf fundið neistann til að stunda kynlíf aftur? Ég er að taka breytingaskeiðsþrennuna þ.e. Estrogel, testogel og utrogestan. En það er voða lítið að gerast hvað kynlífið varðar en mér var sagt af lækni að testogelið myndi boosta upp kynlöngunina hjá mér. En það hefur enn ekki gerst.“ 17. september 2025 20:01
Dreymir stanslaust kynlíf með öðru fólki en makanum Nýverið barst þessi spurning: „Mig dreymir stanslaust kynlíf með öðru fólki en maka mínum. Er mjög hamingjusöm í 16 ára löngu sambandi og kynlífið gott. Er undirmeðvitundin að segja mér eitthvað? Er stundum með þvílíkt samviskubit þegar ég vakna,“ - 34 ára gömul kona. 27. maí 2025 20:02