Skvísur geti virkað sem hálfgerðir þroskaþjófar Tómas Arnar Þorláksson skrifar 27. október 2025 23:31 Birna Þórisdóttir lektor í næringarfræði við Háskóla Íslands. vísir/bjarni Lektor í næringarfræði kallar eftir því að reglur um gæði og næringargildi í tilbúnum ungbarnamat verði hertar. Hún bendir á að næring og fjölbreytni í barnamat sé ábótavant hér á landi og tekur fram að skvísur geti virkað sem hálfgerður þroskaþjófur. Í nýjasta tölublaði Neytendasamtakanna er fjallað um umfangsmikla rannsókn Which, bresku neytendasamtakanna, á mat fyrir börn frá sex mánaða til þriggja ára sem sýnir að tilbúinn matur verði sífellt stærri hluti af mataræði ungbarna. Fjölmargar tegundir barnamatar í Bretlandi og Noregi uppfylli ekki kröfur Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar um næringu og ábyrga markaðssetningu. Birna Þórisdóttir, lektor í næringarfræði við Háskóla Íslands, segir ástæðu til að hafa áhyggjur af svipaðri þróun hér á landi enda flestar vörutegundir innfluttar. „Við erum með mikið af mat í pokum eða skvísum og síðan er að aukast mjög mikið úrval af svona fingramat, sem er þá matur sem börnin geta týnt upp í sig sjálf,“ segir Birna. Samkvæmt íslenskum rannsóknum er neysla skvísa og annarra tilbúinna vara talsverð hér á landi. Mörg níu mánaða börn neyti þess konar matar jafnvel daglega. Það sé mikilvægt að börn venjist því að handleika mat og sjá hann. Þá hefur sæta í barnamat aukist töluvert síðustu ár. „Ef þetta er sogið bara beint upp úr skvísunni þá tapast mikið af skynjuninni sem fylgir því venjulega að borða. Það er áhyggjuefni. Það hafa rannsóknir sýnt að það tengist auknum líkum á matvendni þegar fram líður,“ segir hún. Skvísurnar geti þannig verið þroskaþjófar. „Leikskólakennarar hafa alveg talað um það að fá til sín börn sem eru orðin tveggja ára og kunna ekki að borða með skeið og gafli. Það skiptir auðvitað máli að mataræðið sé fjölbreytt og að helst sé verið að nota venjulegan mat sem fjölskyldan öll er að borða.“ Hún kallar eftir strangari reglum um gæði barnamatar. „Að gæðin séu þannig að við getum bara treyst því að þetta sé matur sem er góður fyrir þessi kríli.“ Börn og uppeldi Matur Mest lesið Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Innlent Kannast þú við Tommy? Innlent Ömurlegt að sjá skilaboð á veggnum sem geti ekki talist annað en pólitísk Innlent Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Innlent Barnaníðingur frá Ungverjalandi handtekinn á Tenerife Erlent „Ekki einhverjir krúttlegir krakkar að leika sér í tölvum“ Viðskipti innlent Fulltrúar Bandaríkjanna og Danmerkur ræða þrjár nýjar herstöðvar á Grænlandi Erlent Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Innlent Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Innlent Upplausn á Ártúnshöfða og þolinmæði á þrotum Innlent Fleiri fréttir Loftleiðir á lúxusþotum á Norður-Atlantshafinu Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Kannast þú við Tommy? Ömurlegt að sjá skilaboð á veggnum sem geti ekki talist annað en pólitísk Kvæðið Lilja og Grettissaga meðal dýrgripa sem Svíar lána til Íslands Upplausn á Ártúnshöfða og þolinmæði á þrotum Ekið á tvö börn hvort í sínu sveitarfélaginu í dag Margir á leið í frí og það getur haft áhrif á kosninganótt Rekstraraðilar á Ártúnshöfða lýsa upplausnarástandi vegna borgaryfirvalda Borgarfulltrúar til rannsóknar vegna gagnaleka Aðstandendur „Kannabis Inc“ dæmdir í fangelsi „Það er ekki leiðtogi“ Guðmundur Ingi svarar fyrir umdeilt myndband Handtóku konu vopnaða hnífi Samfylkingin kveinkar sér undan stórskotahríð Viðreisnar Taldi sig mega fara með fimmtán ára stúlku um borð Lítið mál að halda jafnvægi á 4.500 króna sófa Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Bíða með breytingar eftir liðsskipti Helga Áss fram yfir kosningar Hátt í 40 prósenta aukning í kosningaþátttöku utan kjörfundar Stjórnsýslan hafi lagt undir sig landið og miðin „Mér finnst það ekki siðferðislega rétt“ Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Rúmenskur bankaræningi og margir kjósa utan kjörstaðar Flugi seinkað vegna forfalla í áhöfn Vilja sinna löggæslu í Grímsey og Hrísey með drónum Vilja fjölga hólmum í Reykjavíkurtjörn og friðlýsa fjöru við Skerjafjörð og Ægisíðu „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Sjá meira
Í nýjasta tölublaði Neytendasamtakanna er fjallað um umfangsmikla rannsókn Which, bresku neytendasamtakanna, á mat fyrir börn frá sex mánaða til þriggja ára sem sýnir að tilbúinn matur verði sífellt stærri hluti af mataræði ungbarna. Fjölmargar tegundir barnamatar í Bretlandi og Noregi uppfylli ekki kröfur Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar um næringu og ábyrga markaðssetningu. Birna Þórisdóttir, lektor í næringarfræði við Háskóla Íslands, segir ástæðu til að hafa áhyggjur af svipaðri þróun hér á landi enda flestar vörutegundir innfluttar. „Við erum með mikið af mat í pokum eða skvísum og síðan er að aukast mjög mikið úrval af svona fingramat, sem er þá matur sem börnin geta týnt upp í sig sjálf,“ segir Birna. Samkvæmt íslenskum rannsóknum er neysla skvísa og annarra tilbúinna vara talsverð hér á landi. Mörg níu mánaða börn neyti þess konar matar jafnvel daglega. Það sé mikilvægt að börn venjist því að handleika mat og sjá hann. Þá hefur sæta í barnamat aukist töluvert síðustu ár. „Ef þetta er sogið bara beint upp úr skvísunni þá tapast mikið af skynjuninni sem fylgir því venjulega að borða. Það er áhyggjuefni. Það hafa rannsóknir sýnt að það tengist auknum líkum á matvendni þegar fram líður,“ segir hún. Skvísurnar geti þannig verið þroskaþjófar. „Leikskólakennarar hafa alveg talað um það að fá til sín börn sem eru orðin tveggja ára og kunna ekki að borða með skeið og gafli. Það skiptir auðvitað máli að mataræðið sé fjölbreytt og að helst sé verið að nota venjulegan mat sem fjölskyldan öll er að borða.“ Hún kallar eftir strangari reglum um gæði barnamatar. „Að gæðin séu þannig að við getum bara treyst því að þetta sé matur sem er góður fyrir þessi kríli.“
Börn og uppeldi Matur Mest lesið Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Innlent Kannast þú við Tommy? Innlent Ömurlegt að sjá skilaboð á veggnum sem geti ekki talist annað en pólitísk Innlent Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Innlent Barnaníðingur frá Ungverjalandi handtekinn á Tenerife Erlent „Ekki einhverjir krúttlegir krakkar að leika sér í tölvum“ Viðskipti innlent Fulltrúar Bandaríkjanna og Danmerkur ræða þrjár nýjar herstöðvar á Grænlandi Erlent Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Innlent Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Innlent Upplausn á Ártúnshöfða og þolinmæði á þrotum Innlent Fleiri fréttir Loftleiðir á lúxusþotum á Norður-Atlantshafinu Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Kannast þú við Tommy? Ömurlegt að sjá skilaboð á veggnum sem geti ekki talist annað en pólitísk Kvæðið Lilja og Grettissaga meðal dýrgripa sem Svíar lána til Íslands Upplausn á Ártúnshöfða og þolinmæði á þrotum Ekið á tvö börn hvort í sínu sveitarfélaginu í dag Margir á leið í frí og það getur haft áhrif á kosninganótt Rekstraraðilar á Ártúnshöfða lýsa upplausnarástandi vegna borgaryfirvalda Borgarfulltrúar til rannsóknar vegna gagnaleka Aðstandendur „Kannabis Inc“ dæmdir í fangelsi „Það er ekki leiðtogi“ Guðmundur Ingi svarar fyrir umdeilt myndband Handtóku konu vopnaða hnífi Samfylkingin kveinkar sér undan stórskotahríð Viðreisnar Taldi sig mega fara með fimmtán ára stúlku um borð Lítið mál að halda jafnvægi á 4.500 króna sófa Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Bíða með breytingar eftir liðsskipti Helga Áss fram yfir kosningar Hátt í 40 prósenta aukning í kosningaþátttöku utan kjörfundar Stjórnsýslan hafi lagt undir sig landið og miðin „Mér finnst það ekki siðferðislega rétt“ Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Rúmenskur bankaræningi og margir kjósa utan kjörstaðar Flugi seinkað vegna forfalla í áhöfn Vilja sinna löggæslu í Grímsey og Hrísey með drónum Vilja fjölga hólmum í Reykjavíkurtjörn og friðlýsa fjöru við Skerjafjörð og Ægisíðu „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Sjá meira