Fjölmiðla- og auglýsingabransinn: „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ Rakel Sveinsdóttir skrifar 5. júlí 2026 08:00 Það má með sanni segja að tímarnir hafi breyst á þeim rúmum fjörtíu árum sem Þórmundur Bergsson hefur starfað í fjölmiðla- og auglýsingageiranum. Í skemmtilegu spjalli eru rifjaðar upp sögur frá ferlinum, en Þórmundur lét nýverið af störfum sem framkvæmdastjóri MediaCom; 67 ára. Vísir/Vilhelm „Það lifa má segja tveir aðilar í öllu,“ segir Þórmundur Bergsson með tilvísun í fjölmiðlamarkaðinn. „Vísir og mbl.is, RÚV og Stöð 2, Bylgjan og Rás 2. Á sínum tíma voru þetta Mogginn og DV og síðan kom Fréttablaðið inn og yfirtók DV en heilt yfir eru þetta á endanum alltaf tveir stórir sem verða ríkjandi.“ Þótt auðvitað séu fleiri leikmenn að borði; íslenska fjölmiðlaflóran samanstendur jú af fleirum en þessum aðilum. Svo ekki sé talað um alla þá fjölmiðla sem hér hafa verið, en eru ekki lengur. „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ segir reynsluboltinn síðan um tímann sem fram undan er. Sem enn á ný mun kollvarpa svo mörgu í heimi auglýsinga- og markaðsmála; íslenskir fjölmiðlar og fyrirtæki standa enn á ný frammi fyrir áskorun sem ekki var áður þekkt: gervigreindin. „Ég verð eiginlega að viðurkenna að vera svolítið feginn að þurfa ekki að fara í gegnum næstu breytingar,“ segir Þórmundur og brosir. En ég hef gríðarlega mikla trú á unga fólkinu og staðreyndin er sú að sama hvaða breytingar hafa orðið síðustu áratugina hafa íslenskir fjölmiðlar og auglýsendur alltaf fundið sinn farveg á ný. Það er einfaldlega það sem gerist aftur og aftur.“ Í gegnum fjölmiðlana höfum við eignast ófáar stjörnurnar og á upphafstíma internetsins á Íslandi spáðu menn því að netið yrði einhvers konar sölutorg fyrst og fremst. Facebook ruddi brautina á sínum tíma með sölu persónulegra upplýsinga til auglýsenda en fyrir utan fjölmiðla- og netflóruna hafa auglýsendur líka markaðssett sig í umhverfinu. Það sem eitt sinn var… Allir sem eru eldri en tvævetra og hafa komið nálægt íslenskum fjölmiðlarekstri eða verið í auglýsinga- og markaðsgeiranum þekkja nafnið Þórmundur Bergsson. Sem lengi vel var kenndur við Íslensku auglýsingastofuna en nýverið lét hann af störfum sem framkvæmdastjóri birtingarhússins EssenceMediacom. Þórmundur starfaði við fjölmiðla- og síðar auglýsingar í 42 ár! „Ég byrjaði sem íþróttafréttamaður á NT,“ segir Þórmundur og hlær. NT var skammstöfun fyrir Nýja tímann; dagblað sem Tíminn ákvað að halda úti um tíma. Gekk þó ekki lengi og rann á endanum aftur inn í Tímann. „Menn voru að reyna að aðskilja pólitíkina við blaðaútgáfuna og NT átti að vera hluti af þeirri breytingu,“ segir Þórmundur. Enda að rifja upp þá tíma í fjölmiðlum þegar algilt var að útgáfa dagblaða sem málgagns væri ekkert leyndarmál:Tíminn var kenndur við Framsóknarflokkinn, Alþýðublaðið við kratana og Mogginn við íhaldið. DV var síðan litli ólátabelgurinn sem reis og hneig á milli þess sem ýmis önnur blöð dúkkuðu upp; Pressan var helgarblað um tíma, Blaðið löngu síðar og fleiri mætti telja upp hér. „Þetta var bara stjörnuliðið,“ segir Þórmundur um hópinn sem tók til starfa á NT á þessum tíma. Gunnar Smári Egilsson, Illugi Jökulsson, Egill Helgason, Björn Leósson, Samúel Örn Erlingsson og ritstjórinn Helgi Pétursson. Starfið fékk hann í gegnum gamlan skólafélaga frá Menntaskólanum á Laugarvatni, Samúel. „Ég var nýkominn úr námi frá Bandaríkjunum og kynnti til sögunnar vikulega umfjöllun um ameríska fótboltann,“ segir Þórmundur stoltur og lýsir því hvernig hann og fleiri áhugamenn um ameríska boltann héldu honum uppi í hávegum um tíma; smygluðu sér jafnvel um nótt á Keflavíkurhervöllinn til að horfa á SuperBowl. Oft hefur fylgt sögum um einkarekna fjölmiðla að þegar sögu þeirra lýkur lendir starfsfólkið í tjóni; fær ekki laun greidd og fleira. „Nei, við lentum ekki í neinu þannig enda tók Tíminn okkur yfir mjög fljótlega og greiddi þá úr þeim málum,“ segir Þórmundur en rifjar upp annað tímabil sem kom við budduna hjá blaðamönnum. Mig minnir að það hafi verið í verkfalli prentara sem við gátum ekki gefið út blað um tíma og þá vorum við launalaus. Reyndum að redda okkur með því að gefa út fjölritað blað daglega sem við kölluðum TNT. Man að við Egill Helga stóðum síðan á Lækjartorgi og reyndum að selja það fyrir 25 krónur.“ Stjörnuliðið starfaði með Þórmundi á NT þótt blaðið hafi svo sem ekki átt langan líftíma og rann á endanum inn í Tímann. En á NT störfuðu til dæmis Gunnar Smári Egilsson, Illugi Jökulsson, Egill Helgason, Björn Leósson, Samúel Örn Erlingsson og ritstjórinn Helgi Pétursson.timarit.is Ætlaði að verða kennari Í nýbirtri frétt um framkvæmdastjóraskiptin á EssenceMediacom kemur í ljós að Þórmundur er 67 ára á þessu ári. „Fæddur laust eftir miðja síðustu öld,“ segir Selfyssingurinn Þórmundur. Sem minnist æskunnar fyrir austan með hlýju. „Það gekk allt út á að spila fótbolta þannig að mest man ég eftir mér og yngri bróður mínum hjólandi út um allt til að spila á hinum og þessum grasvöllum í þorpinu. Því auðvitað var Selfoss bara þorp á þessum tíma,“ segir Þórmundur og útskýrir að fjölskyldan hafi búið í mjólkurbúshverfinu svokallaða, enda pabbi hans starfandi í mjólkurbúinu. „Þar sem hann framleiddi skyr fyrir alla Íslendinga,“ segir Þórmundur og brosir. Þórmundur ætlaði að verða enskukennari en eftir nám í Bandaríkjunum byrjaði hann sem íþróttafréttamaður á NT og síðar textagerðamaður á Örkinni auglýsingastofu. Þórmundur ólst upp á Selfossi þar sem allt gekk út á að hjóla um þorpið og spila fótbolta.Vísir/Vilhelm Þórmundur er giftur Margréti Laxness og þau eiga þrjú börn: Sá elsti heitir Bergur, búsettur í Þýskalandi og fæddur 1989. Einar fæddist 1991 og býr í Reykjavík en yngst er Ólöf Helga, fædd 2003 og við það að fara í meistaranám í Kaupmannahöfn. Barnabörnin eru nú þrjú. Þórmundur telst til síðasta árgangsins sem tók landspróf og á þessum tíma fóru mjög margir frá Selfossi og víðar af landinu í heimavist Menntaskólans við Laugavatn. „Þetta var ógleymanlegur tími. Þarna kynntist maður krökkum alls staðar að af landinu og enn í dag eru margir af mínum bestu vinum úr þessum hópi sem þarna var,“ segir Þórmundur. Enda nýkominn heim frá Skotlandi, ásamt fleiri fyrri nemendum þaðan. Markmiðið var að verða kennari. Sem einfaldlega kom þannig til að Þórmundur hafði sjálfur verið með svo frábæran enskukennara, Björn Inga Finsen, að hann einfaldlega ákvað að verða enskukennari sjálfur. Eftir háskólanám í uppeldis- og kennslufræðum hélt Þórmundur til náms í Bandaríkjunum til að læra amerískar bókmenntir. „En síðan fékk ég þessa vinnu hjá NT þegar ég kom heim, plönin breyttust enda var þetta spennandi vinna á tímum þar sem það var frekar auðvelt fyrir ungt fólk að fá vinnu.“ Eftir tímann hjá NT og síðar Tímanum leiddist Þórmundur fyrst inn á brautir auglýsingageirans. Sem ætíð hefur verið samofinn íslenskum fjölmiðlum eins og lífæð. „Ég byrjaði sem textagerðarmaður og tengill á Örkinni auglýsingastofu,“ segir Þórmundur og lýsir því hversu ólíkt umhverfið var í þá daga. Ekkert stafrænt. Allt teiknað. Sem skýrir kannski að hluta að það var einmitt á Örkinni sem Þórmundur og Margrét kynntust, enda Margrét myndlistarkona og grafískur hönnuður sem margir þekkja úr heimi auglýsinga- og bókaútgáfu. „Já, það er margt sem getur komið út úr því að vinna saman einhvers staðar,“ segir Þórmundur og brosir prakkaralega. Því það var hjá Palla á Örkinni sem við Magga tókum saman.“ Ást á auglýsingastofu! Þórmundur og Margrét Laxness eiginkona hans kynntust þegar þau unnu saman á Örkinni auglýsingastofu en Margrét er myndlistarkona og grafískur hönnuður. Í þá daga voru allar auglýsingar teiknaðar frá grunni, enda tölvurnar ekki enn mættar til leiks.Vísir/Vilhelm, einkasafn Nýjungarnar í þá daga Talandi um breytingar, þá hafa breytingar alltaf fylgt fjölmiðlum og fjölmiðlaútgáfu. Tæknibreytingar hafa verið miklar og margt sem tíðkaðist í áratugi var brotið upp á þessum gróskutíma sem áratugurinn fyrir aldamótin var. „Ég man til dæmis eftir þeirri nýjung á NT að við notuðum baksíðuna fyrir íþróttafréttir á mánudögum,“ segir Þórmundur og nú kveikja allir gamlir dagblaðalesendur á perunni: Því á baksíðu var venjan að vera með merkilegustu innlendu fréttirnar. Baksíðan var því að jafnaði verðmætasta plássið. Mogginn kom ekki út á mánudögum og segist Þórmundur telja líklegt að það skýri út hvers vegna þeir þorðu að nýta „bakið á mánudögum“ svona. En í tækninni var líka heilmikið að gerast. „Ég byrjaði hjá Palla á Örkinni árið 1989 og á þessum tíma gat það tekið nokkra daga að búa til eina einfalda auglýsingu því teiknarinn þurfti að teikna allt frá grunni og síðan vorum við tenglarnir að skrifa texta,“ segir Þórmundur og útskýrir: „Það var miklu dýrara að birta auglýsingar í lit, sérstaklega ef auglýsendur völdu að birta auglýsingar í fjórlit. Dagblöðin voru samt ríkjandi á auglýsingamarkaði en það sem breytti því svolítið var verkfall BSRB. Því þetta verkfall leiddi til þess að menn fóru að taka sig saman og búa til alls kyns útvarpsútsendingar, sem síðan leiddi til þess að mikil gróska fór af stað í útvarpi á Íslandi.“ Bylgjan, Stjarnan, Aðalstöðin; allt stöðvar sem ekki aðeins urðu vinsælar heldur var alþekkt í þá daga að frægasta fólkið vann oft í útvarpi; þar voru einfaldlega stjörnurnar! Það þótti mikil bylting þegar auglýsingasala fór að byggja á staðreyndum og gögnum um dekkun. Öryggismyndavélar voru notaðar til að vakta birtingar í sjónvarpi en enn ein byltingin varð síðan þegar netmiðlarnir bættust við í flóruna. Þórmundur rifjar upp skemmtilega tíma úr heimi auglýsinga. „Við unnum meðal annars fyrir leikfangaarm bílaumboðsins Ingvars Helgasonar, sem nú er hluti af BL. Þar fékk ég það hlutverk að íslenska nöfn á persónum í leikfangaheiminum Masters of the Universe – sem núna er sýnd í bíó.” Svo var árviss viðburður á vorin að fá Hafstein heitinn Kristinsson, stofnanda Kjöríss, á stofuna. „Hann mætti alltaf í maí og sagði, „Jæja, best að setja MS af stað,“ segir Þórmundur og hlær. Þá skelltum við inn í Moggann einni heilsíðu frá Kjörís því í framhaldi var vitað að MS færi þá af stað með sumarlanga auglýsingaherferð í öllum miðlum. „Sem kom sér vel fyrir Kjörís líka því auðvitað voru þetta nokkurn veginn sams konar íspinnar og klakar sem verið var að selja.“ Þórmundur var lengi kenndur við Íslensku auglýsingastofuna og veitti ABS birtingahúsi forstöðu, sem Íslenska auglýsingastofan, Nonni og Manni og Hvíta húsið stofnuðu í sameiningu, meðal annars til að knýja fram lægri verð hjá fjölmiðlum.Vísir/Vilhelm Tækni- og gagnabylting Um tíma réði Þórmundur sig sem auglýsingastjóra Rásar 2. Gróskan var mikil og vinsældir útvarpsins meiri en nokkru sinni. „Stefán Jón Hafstein byrjaði þarna með Síðdegisþáttinn á Rás 2 og hann var svo vel heppnaður að þessi þáttur var sá allra stærsti í útvarpi í mjög langan tíma.“ Auglýsingasalan gekk vel. „Við tókum upp útvarpsauglýsingar á spólur og því fylgdi það vinnudeginum að vera alltaf að fara með einhverjar spólur til tæknimanna sem sáu síðan um að spila spólurnar inn á milli í dagskránni.“ Um og upp úr 1990 fóru þó stærstu fyrirtæki landsins að kynna þá nýjung fyrir starfsmönnum að nota tölvur. Ég man vel eftir því þegar ég fékk tölvu til að vinna með á RÚV og útbjó einhvers konar forrit sem hægt væri að lýsa sem forvera Excel í dag. Þar tók ég saman sölu per dag, sem var auðvitað mikil bylting að geta fylgst með.“ Árið 1991 ákvað Þórmundur þó að fara aftur í auglýsingastofubransann. Réði sig á Íslensku auglýsingastofuna, þar sem hann starfaði um árabil. „Íslenska auglýsingastofan var þá þegar orðin ákveðið flaggskip í auglýsingabransanum. Enda vorum við með stóra auglýsendur, Icelandair var til dæmis komið þá þegar. Margt fólk starfaði á stofunni en það sem stendur upp úr á þessum áratug fyrir aldamót var að þarna var í fyrsta sinn farið að styðjast við gögn um fjölmiðlalestur, áhorf, hlustun og fleira.“ Tíminn sem Þórmundur er að rifja upp er sá tími þegar Hallur Baldursson, kenndur við auglýsingastofuna Yddu, og Elías Héðinsson heitinn, síðar lengi sérfræðingur hjá Árvakri, kynntu til sögunnar Telmar-hugbúnaðinn – sem enn er í notkun – sem bjó yfir þeirri getu að geta lesið úr gögnum fjölmiðlamælinga. Þetta var byltingarkennt. Því ekki aðeins var hægt að sjá hver lesturinn var á dagblöðum, hlustun eða áhorf mun oftar og ítarlegra en nokkru sinni fyrr, heldur var nú hægt að máta saman gögn um auglýsendur og markhópa og reikna út hvar væri hægt að ná mestum árangri með birtingum. Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands sá um fjölmiðlamælingarnar fyrstu árin. Sem fóru fram sem dagbókarmælingar þar sem þátttakendur fengu heimsenda til sín stóra og mikla dagbók sem hver og einn þurfti að skrifa með penna og merkja við: Ég las þetta, þetta og þetta, hlustaði á þetta, þetta og þetta, horfði á þetta, þetta og þetta, horfði á þetta, þetta og þetta og klukkan þetta og þetta og þetta. Úr þessu var síðan unnið og gögn keyrð inn í Telmar-forritið. Nýyrði í greininni urðu alþekkt: Tíðni, dekkun, GRP. Ekki aðeins breytti þetta heilmiklu í starfi Þórmundar og kollega á auglýsingastofunni. Heldur einnig því hvernig fjölmiðlarnir verðlögðu auglýsingar og hvernig þjónustan breyttist. Því fram að þessum tíma höfðu auglýsendur aðeins getað valið um blaðsíðu 3, 5, 7 og síðan 9 í Mogganum og helstu dagblöðum. Allt annað var upp á teningnum nú. Því með nýjum upplýsingum jukust kröfurnar. Staðsetningar í dagblöðum urðu að meira vali fyrir auglýsendur, sem vissulega greiddu meira álag fyrir sumar staðsetningar en aðrar. Tíminn þar sem hjartað var í spennitreyju yfir því hvar mögulega rándýr auglýsing myndi „lenda“ var liðinn; Auglýsandinn hafði nú val. Á listasafni í Vín. Þórmundur starfaði ýmist á fjölmiðlunum eða auglýsingastofunum en ákvað að láta slag standa og fara í sinn eiginn rekstur með MediaCom, sem um árabil hefur verið í samstarfi við stærsta birtingahús í heimi, EssenceMediacom. Risarnir Íslenska auglýsingastofan var ekki eini risinn á sínu sviði. Því aðrar stofur voru einnig stórar og miklar í umfangi. Þar á meðal stofurnar Hvíta húsið og Nonni og Manni. Saman stóðu þessar stofur að stofnun ABS birtingahúss en áður en að þeim kafla kemur segir Þórmundur mikilvægt að rifja upp aðdragandann. „Að vinna með gögn fyrir auglýsendur breytti heilmiklu en sá sem í raun átti stærsta þáttinn í því að markaður fyrir stofnun birtingahúsa varð að veruleika var Friðrik Eysteinsson heitinn, lengi markaðsstjóri Vífilfells og SS,“ segir Þórmundur og rifjar upp þegar Friðrik fékk nokkra stóra auglýsendur til að sameinast um stofnun Birtingahússins. „Þetta breytti leiknum, því með birtingahúsi var hægt að fara fram á enn betri verð hjá fjölmiðlum, vinna með gögn sem hjálpuðu miðlunum og viðskiptavinum og spara ýmsan kostnað líka,“ segir Þórmundur. Þessi hagkvæmni varð til þess að ABS birtingahúsið var stofnað árið 1999 og veitti Þórmundur því forstöðu allt til ársins 2002. „Ég man að við keyptum upp nánast allar blaðsíður 3 og 5 í Mogganum í desember og hluta nóvember, því auðvitað þótti þetta ákveðið gull að sitja á að eiga þessar síður. Seldum þær jafnvel til annarra ef þær nýttust okkur ekki,“ segir Þórmundur og brosir nokkuð yfir vinnubrögðunum í þá daga. Þegar bókanir heilsíðuauglýsinga í blöðunum voru enn handskrifaðar í bækur. „Það sama gerðum við reyndar með skýrslur um birtingar á auglýsingum. Við lögðum á okkur heilmikla vinnu til að fylgjast með auglýsingabirtingum og tókum þetta saman í skýrslur sem bæði við og samkeppnisaðilar nýttum sér.“ Til þess að ná utan um birtingar í sjónvarpi voru hins vegar góð ráð dýr. „Við enduðum með því að kaupa tölvu sem var með tengingar eins og öryggismyndavélar eins og þær eru með hjá Securitas. Röðuðum upp nokkrum sjónvarpsskjám og létum tölvuna taka alla dagskrá allra stöðva upp. Á morgnana mætti síðan starfsmaður, horfði á alla uppteknu auglýsingatímana og skráði niður hvaða auglýsingar birtust hvar og í hvaða röð.“ Þórmundur og Margrét eiga þrjú börn og hér má sjá þau ásamt tengdabörnum, fv: Magdalena Anna Torfadóttir, Einar Þórmundsson, Ólöf Helga Þórmundsdóttir, Clara Stellbrink, Bergur Þórmundsson. Nýir leikmenn á sviðið Mikil gróska var í sjónvarpi, þótt enn væru það aðallega RÚV og Stöð 2 sem börðust um bestu bitana. Skjár 1 kom samt með ýmislegt nýtt. Réði til sín óþekkt fólk sem einfaldlega mætti á svæðið með nýjar hugmyndir og spurði: Má ég gera svona þátt hjá ykkur?“ Sumt sló í gegn og annað ekki. Djúpa laugin, Silfur Egils, Brúðkaupsþátturinn, Innlit/Útlit og bílaþátturinn Mótor eru góð dæmi um nýjungar á þessum tíma. Nýjar sjónvarpsstjörnur urðu til en það var svo sem á fleiri stöðvum. Því á Popptíví sló til dæmis þátturinn 70 mínútur í gegn. En það var ekki bara gróska í sjónvarpi. Því stærstu breytingarnar sem urðu eftir aldamót voru á dagblaðamarkaði. Til Fréttablaðsins réði Þórmundur sig fljótlega eftir að Jón Ásgeir Jóhannesson hafði keypt blaðið. „Gunnar Smári hafði samband við mig og spurði hvort ég væri ekki til í að taka þetta að mér,“ segir Þórmundur og viðurkennir að það hafi verið auðvelt fyrir hann að segja já. „Það er vitað að höfuðborgarsvæðið og nágrenni er mikilvægasta svæði fyrir auglýsendur og það að vita að Fréttablaðið yrði borið út í öll hús á þessu svæði þýddi í raun að ég vissi að auglýsendur myndu ná þeim hópi sem þeir þyrftu að ná.“ Enda dagblaðalestur enn mjög mikill. „Ég réði mig samt á blað sem kom ekki út, því við þurftum að byrja á öllu frá grunni,“ segir Þórmundur og rifjar þarna upp árið 2002 þegar Fréttablaðið var endurreist eftir að hafa farið í þrot fyrrum eigenda sinna, oft kallaðir DV feðgar. Eyjólfur Sveinsson var þá í forsvari sem eigandi og Gunnar Smári var ritstjóri en blómsturskeið Fréttablaðsins hófst eftir kaup Jóns Ásgeirs, þá kennds við Baug, á blaðinu. „Við fluttum síðar í Skaftahlíðina, tókum fljótlega yfir Stöð 2 og Bylgjuna, réðum til okkar fólk og stækkuðum getu okkar,“ segir Þórmundur en þar voru bæði Fréttablaðið, Stöð 2, Bylgjan og DV til húsa um tíma. Þórmundur nefnir nöfn sem flestir þekkja úr heimi auglýsingasölu og tóku þátt í að koma þessu öllu á koppinn. Til dæmis Valdimar Birgisson og Atla Bergmann. „Fréttablaðið gjörbreytti íslenskum fjölmiðlamarkaði. Frá fyrsta degi afhentum við auglýsendum eingöngu gögn byggð á mælingum og staðreyndum, auglýsingasalan gekk vægast sagt mjög vel og strax um haustið 2002 vorum við farin að kroppa vel í Moggann.“ Sem svo sannarlega þóttu tíðindi á þeim tíma. Enda hafði Mogginn verið ríkjandi á dagblaðamarkaði áratugum saman. „Við náðum nokkurn veginn öllum auglýsingamarkaðinum til okkar enda man ég eftir djóki innanhúss hjá okkur sem var um einn kúnna, sem einfaldlega var svo mikill Moggasinni að hann vildi ekki auglýsa hjá okkur,“ segir Þórmundur en bætir við: „En við náðum honum til okkar á endanum og þá var líka mikil hátíð í bæ.“ Þórmundur segir Fréttablaðið hafa breytt dagblaðamarkaðinum verulega, eftir að það hóf göngu sína á ný haustið 2002. Þórmundur var ráðinn sem auglýsingastjóri á blaðinu og segir að strax um haustið hafi Fréttablaðið verið farið að kroppa verulega í söluna hjá Mogganum.Frétt úr Fbl. nóv 2002, timarit.is Heimurinn bætist við Það var að kvöldi til í febrúar 1998, myrkur og slydda fyrir utan, sem helsta lykilfólk Moggans mætti í höfuðstöðvar blaðsins til að fylgjast með stórum tíðindum. Þó ekki nýrri prentun. Heldur opnun nýs miðils: mbl.is. Því árið 1998 opnuðu bæði mbl.is og vísir.is, sá síðarnefndi í eigu Frjálsrar fjölmiðlunar sem gaf út DV og var fyrsti eigandi Fréttablaðsins. Báðir aðilar unnu myrkranna á milli í marga mánuði til að opna þessa vefi. Nokkrar vikur liðu á milli þess að mbl.is opnaði og síðan vísir.is. Stór aðili á þessum tíma var þó þegar kynntur til leiks: Torg.is. Sem var einhvers konar netgátt frekar en miðill. mbl.is og visir.is birtu hins vegar daglegar fréttir. „Þegar netið verður til höfðu menn ofurtrú á þessum nýja vettvangi en vissu samt ekki hvernig fyrirbærið yrði nýtt. Fólk þurfti að hringja inn með landlínu símanúmers til að geta tengt sig við netið, það var dýrt,“ segir Þórmundur en skýrir út upphafshugmyndir fyrir auglýsendur: „Menn héldu að netið yrði sterkt sem einhvers konar sölutorg. Man til dæmis eftir ráðstefnu þar sem Andrés Jónsson og fleiri stóðu fyrir og skýrðu fyrir okkur möguleika netsins. Fyrirtæki voru þá byrjuð að búa til einhvers konar vefsíður en framan af hafði netið lítið að segja fyrir auglýsingamarkaðinn.“ Það breyttist smám saman og á endanum snerist staðan algjörlega við; dagblaðaútgáfa og lestur eru á niðurleið á meðan netið er enn á uppleið. Árið 2008 fóru flestir að nota Facebook hér á landi en ég myndi samt segja að það hafi ekki farið að hafa áhrif á auglýsendur fyrr en eftir að notkun snjallsíma fór að breyta töluvert hegðun neytenda. Sem er líklega upp úr 2012–2014.“ Þórmundur hafði sjálfur hætt á Fréttablaðinu árið 2005. „Guðjón Heiðar Pálsson, meðeigandi minn í MediaCom, kom þá að tali við mig. Hann var framkvæmdastjóri Grey almannatengsla sem síðar varð hluti af alþjóðlega almannatengslafyrirtækinu Cohn & Wolfe. Í gegnum þetta risastóra alþjóðlega net fékk Guðjón leyfi til að stofna MediaCom, sem var angi hjá þeim líka, sem birtingahús á Íslandi.“ Þórmundur ákvað að slá til. „Ég held það hafi blundað í mér að stofna mitt eigið. Því þarna er ég þá þegar búinn að starfa í bransanum lengi.“ Fyrstu árin var birtingastarfið frekar hefðbundið: Enn var unnið mest með hefðbundnu risana á auglýsingamarkaði. Það urðu til sérfræðingar fyrir netið og ég ákvað að útvista þeim verkefnum lengi vel. „Það urðu fyrst til sérfræðingar fyrir netið, heimasíðugerð og slíkt,“ rifjar Þórmundur upp og svo urðu alþjóðlegar auglýsingar á vegum aðila eins og Google ráðandi. „Síðan urðu til sérfræðingar um notkun samfélagsmiðla. Sumir þessara sérfræðinga stækkuðu og urðu að fyrirtækjum sem enn eru að gera það nokkuð gott í dag.“ Þórmundur ákvað þó að kaupa frekar sérfræðiþjónustuna af utanaðkomandi fyrst um sinn. „Mér reiknaðist til að það myndi kosta okkur meiri tíma og pening að sinna þessari þjónustu sjálf miðað við þann ávinning sem við hefðum af birtingum á samfélagsmiðlum.“ Smátt og smátt fór hin hefðbundna auglýsingakaka að breytast verulega. „Samfélagsmiðlar og netið fóru síðan að taka stærri og stærri sneið og horfandi í baksýnisspegilinn hefði ég mátt færa þessa þjónustu inn til okkar hjá MediaCom fyrr. Því við gerðum það ekki fyrr en árið 2018 og þá var samsetningin á því hvernig auglýsingafjármagni var varið orðin töluvert breytt frá því sem áður var.“ Þórmundi finnst það góð tilfinning að eftirláta sér yngra fólki að takast á við næstu áskorun fjölmiðla- og auglýsingaheims: Gervigreindina. Því já, enn á ný má búast við stórum breytingum í þessum heimi. Á myndum má sjá Þórmund og Margréti í Perú en Þórmundur segir brjálað að gera hjá manni þegar fólk hættir að vinna. Búmmið! Þórmundur segist stundum upplifa gervigreindina svipaða og þegar netið kom fyrst: Allir hafa mikla trú á að breytingar verði miklar en enginn veit í raun nákvæmlega hvernig. „Mun auglýsingaheimurinn breytast þannig að þegar neytandi gengur inn í Kringluna spottar gervigreindin hvaða neytandi þetta er og sér til þess að þessi neytandi sjái helst það sem vekur áhuga hans eða hennar?“ veltir Þórmundur fyrir sér. Því já, veröldin sem fram undan er víst veröld sem engan okkar getur órað fyrir hvernig verður. Aftur má eiga von á: Búmm! Einhverjum svaka breytingum. Þórmundur minnir samt á hvernig netið, samfélagsmiðlar og breyting á fjölmiðlaflórunni sem slíkri til viðbótar við tæknina hafi áratugum saman breytt þessum heimi. „Í raun er þetta mjög kvikur markaður,“ segir reynsluboltinn til 42 ára. Enda nánast ekkert sem helst óbreytt. Árið 2025 seldu Þórmundur og Guðjón EssenceMediaCom en Þórmundur fylgdi með í kaupunum um tíma. Hætti nýverið sem framkvæmdastjóri en verður starfsfólki og viðskiptavinum fyrirtækisins áfram innan handar fram á næsta ár. Nú er hins vegar sumarfrí fram undan. Og af nægu að taka tengt því. „Við Margrét erum líka byrjuð að fara í golf eins og eldri borgarar,“ segir hann og hlær. Til viðbótar ferðast hjónin nokkuð. Bæði innanlands og utan, enda Margrét meðal annars farastjóri ýmissa Íslendingaferða til Ítalíu. Þegar viðtalið er tekið þarf aðeins að færa til viðtalstímann. Því Þórmundur var „busy“. Þegar Vilhelm ljósmyndari mætti síðan á svæðið voru myndirnar flestar teknar úti. Því Þórmundur var að passa barnabarn og um afahlutverkið segir hann einfaldlega: „Það er æði.“ Að fylgjast með á hliðarlínunni og sjá hver þróunin verður næstu misseri og ár finnst honum spennandi tilhugsun. Ekki síst nú, þegar hann þarf svo sem ekki að takast á við áskorunina sjálfa: Næstu kynslóðir stjórnenda gera það. Sem betur fer. Því það er varla að Þórmundur hafi tíma í nýja byltingu eða nýtt BÚMM! Það er bara svo brjálað að gera þegar maður hættir að vinna.“ Starfsframi Helgarviðtal Atvinnulífsins Auglýsinga- og markaðsmál Fjölmiðlar Tengdar fréttir Ólafur Ingi: „Ég er kostuð eiginkona“ „Það er gott að eiga góða konu til dæmis,“ segir Ólafur Ingi Ólafsson sem þrátt fyrir fullan skilning á ritstjórnarvaldi blaðamannsins, getur ekki setið á sér að stinga upp á nokkrum góðum fyrirsögnum. 10. nóvember 2024 08:01 Hermann í Kemi: „Kom mér mjög á óvart að verða svona ástfanginn“ Flest okkar höfum heyrt í Hermanni Guðmundssyni í fjölmiðlum. Til dæmis skrafhreifinn á Bylgjunni; ófeiminn við að segja hvað honum finnst um þjóðmálin eða fréttir. Enda fínn í útvarpi; á frægan bróður þar eins og hann segir sjálfur. 16. mars 2025 08:00 Húsið sem næstum gleymdist: „Eins og kýlt í hjartað á mér“ „Ég kom inn í þetta hús í fyrsta sinn fyrir átján og hálfu ári síðan,“ segir Ragnheiður Jónsdóttir, einn eigandi menningarhússins Hannesarholts við Grundarstíg 10 í Reykjavík. 5. apríl 2026 08:00 Kennari kveður: „Allt gekk auðvitað út á rúntinn“ „Enda viðurkennir hann að það hafi nú oft gerst minna hjá honum fyrir hádegi á föstudegi,“ segir Bergþóra Jónsdóttir skógarbóndi og hlær. 8. febrúar 2026 08:01 „Einu sinni var ég svo blankur að ég átti ekki fyrir mat“ „Mamma sendi mér styrkinn úr lánasjóðnum í umslagi með pósti. Hún pakkaði peningunum inn í álpappír,“ segir Eyjólfur Pálsson stofnandi Epal þegar hann rifjar upp námsárin sín í Danmörku. 5. nóvember 2023 08:00 Mest lesið Fjölmiðla- og auglýsingabransinn: „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ Atvinnulíf Fá AA- í einkunn Viðskipti innlent Loka Te og kaffi á Suðurlandsbraut Viðskipti innlent Hægt að ráðstafa séreign í október frá og með 1. janúar Viðskipti innlent Ódýrast að tjalda á Vesturlandi Neytendur Bylgjan slær enn met í hlustun Samstarf Drangar kaupa Brauð & Co Viðskipti innlent Afkoma ríkisins neikvæð um 182 milljarða Viðskipti innlent Samkeppniseftirlitið hugsi yfir verðbreytingum olíufélaganna Viðskipti innlent Nýr 40/40 listi: Yngri stjórnendur hógværir og gamli leiðtogastíllinn að víkja Atvinnulíf Fleiri fréttir Fjölmiðla- og auglýsingabransinn: „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ Nýr 40/40 listi: Yngri stjórnendur hógværir og gamli leiðtogastíllinn að víkja „Ég fæ oft kaffibolla í rúmið og svoleiðis stund er heilög!” Uppsagnir fram undan og óttinn vex Munu opnu vinnurýmin hverfa eins og hornskrifstofurnar? Eins og James Bond: Huggulegur, ferðast, leysir vandamál og drekkur martini Verðmæta samtalið er oft við kaffivélina eða á ganginum Sumarfrísdagur númer átta mesta sælan Stærstu afrekin að koma öllum út úr húsi á tíma Vélmenni ráðið til starfa og þú rekinn Meiri árangur í líkamsrækt og íþróttum með nýrri íslenskri tækni Fjárfestu í karllægum félögum og báðu síðan um fund með forstjóranum Staðalímyndir meira vandamál en kynslóðamunur Feðgin í Firðinum: „Pabbi er besti vinur minn“ Þúsund manna hátíðir ekkert mál en ein lítil kónguló skelfileg! Kynntust í janúar og kynna nýja lausn fyrir matvælaframleiðendur „Þetta er sögudrifinn söngleikur með rómantísku ívafi“ Þegar átta stunda vinnudagur og fimm daga vinnuvika þóttu stórhættulegar hugmyndir Sjá meira
„Vísir og mbl.is, RÚV og Stöð 2, Bylgjan og Rás 2. Á sínum tíma voru þetta Mogginn og DV og síðan kom Fréttablaðið inn og yfirtók DV en heilt yfir eru þetta á endanum alltaf tveir stórir sem verða ríkjandi.“ Þótt auðvitað séu fleiri leikmenn að borði; íslenska fjölmiðlaflóran samanstendur jú af fleirum en þessum aðilum. Svo ekki sé talað um alla þá fjölmiðla sem hér hafa verið, en eru ekki lengur. „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ segir reynsluboltinn síðan um tímann sem fram undan er. Sem enn á ný mun kollvarpa svo mörgu í heimi auglýsinga- og markaðsmála; íslenskir fjölmiðlar og fyrirtæki standa enn á ný frammi fyrir áskorun sem ekki var áður þekkt: gervigreindin. „Ég verð eiginlega að viðurkenna að vera svolítið feginn að þurfa ekki að fara í gegnum næstu breytingar,“ segir Þórmundur og brosir. En ég hef gríðarlega mikla trú á unga fólkinu og staðreyndin er sú að sama hvaða breytingar hafa orðið síðustu áratugina hafa íslenskir fjölmiðlar og auglýsendur alltaf fundið sinn farveg á ný. Það er einfaldlega það sem gerist aftur og aftur.“ Í gegnum fjölmiðlana höfum við eignast ófáar stjörnurnar og á upphafstíma internetsins á Íslandi spáðu menn því að netið yrði einhvers konar sölutorg fyrst og fremst. Facebook ruddi brautina á sínum tíma með sölu persónulegra upplýsinga til auglýsenda en fyrir utan fjölmiðla- og netflóruna hafa auglýsendur líka markaðssett sig í umhverfinu. Það sem eitt sinn var… Allir sem eru eldri en tvævetra og hafa komið nálægt íslenskum fjölmiðlarekstri eða verið í auglýsinga- og markaðsgeiranum þekkja nafnið Þórmundur Bergsson. Sem lengi vel var kenndur við Íslensku auglýsingastofuna en nýverið lét hann af störfum sem framkvæmdastjóri birtingarhússins EssenceMediacom. Þórmundur starfaði við fjölmiðla- og síðar auglýsingar í 42 ár! „Ég byrjaði sem íþróttafréttamaður á NT,“ segir Þórmundur og hlær. NT var skammstöfun fyrir Nýja tímann; dagblað sem Tíminn ákvað að halda úti um tíma. Gekk þó ekki lengi og rann á endanum aftur inn í Tímann. „Menn voru að reyna að aðskilja pólitíkina við blaðaútgáfuna og NT átti að vera hluti af þeirri breytingu,“ segir Þórmundur. Enda að rifja upp þá tíma í fjölmiðlum þegar algilt var að útgáfa dagblaða sem málgagns væri ekkert leyndarmál:Tíminn var kenndur við Framsóknarflokkinn, Alþýðublaðið við kratana og Mogginn við íhaldið. DV var síðan litli ólátabelgurinn sem reis og hneig á milli þess sem ýmis önnur blöð dúkkuðu upp; Pressan var helgarblað um tíma, Blaðið löngu síðar og fleiri mætti telja upp hér. „Þetta var bara stjörnuliðið,“ segir Þórmundur um hópinn sem tók til starfa á NT á þessum tíma. Gunnar Smári Egilsson, Illugi Jökulsson, Egill Helgason, Björn Leósson, Samúel Örn Erlingsson og ritstjórinn Helgi Pétursson. Starfið fékk hann í gegnum gamlan skólafélaga frá Menntaskólanum á Laugarvatni, Samúel. „Ég var nýkominn úr námi frá Bandaríkjunum og kynnti til sögunnar vikulega umfjöllun um ameríska fótboltann,“ segir Þórmundur stoltur og lýsir því hvernig hann og fleiri áhugamenn um ameríska boltann héldu honum uppi í hávegum um tíma; smygluðu sér jafnvel um nótt á Keflavíkurhervöllinn til að horfa á SuperBowl. Oft hefur fylgt sögum um einkarekna fjölmiðla að þegar sögu þeirra lýkur lendir starfsfólkið í tjóni; fær ekki laun greidd og fleira. „Nei, við lentum ekki í neinu þannig enda tók Tíminn okkur yfir mjög fljótlega og greiddi þá úr þeim málum,“ segir Þórmundur en rifjar upp annað tímabil sem kom við budduna hjá blaðamönnum. Mig minnir að það hafi verið í verkfalli prentara sem við gátum ekki gefið út blað um tíma og þá vorum við launalaus. Reyndum að redda okkur með því að gefa út fjölritað blað daglega sem við kölluðum TNT. Man að við Egill Helga stóðum síðan á Lækjartorgi og reyndum að selja það fyrir 25 krónur.“ Stjörnuliðið starfaði með Þórmundi á NT þótt blaðið hafi svo sem ekki átt langan líftíma og rann á endanum inn í Tímann. En á NT störfuðu til dæmis Gunnar Smári Egilsson, Illugi Jökulsson, Egill Helgason, Björn Leósson, Samúel Örn Erlingsson og ritstjórinn Helgi Pétursson.timarit.is Ætlaði að verða kennari Í nýbirtri frétt um framkvæmdastjóraskiptin á EssenceMediacom kemur í ljós að Þórmundur er 67 ára á þessu ári. „Fæddur laust eftir miðja síðustu öld,“ segir Selfyssingurinn Þórmundur. Sem minnist æskunnar fyrir austan með hlýju. „Það gekk allt út á að spila fótbolta þannig að mest man ég eftir mér og yngri bróður mínum hjólandi út um allt til að spila á hinum og þessum grasvöllum í þorpinu. Því auðvitað var Selfoss bara þorp á þessum tíma,“ segir Þórmundur og útskýrir að fjölskyldan hafi búið í mjólkurbúshverfinu svokallaða, enda pabbi hans starfandi í mjólkurbúinu. „Þar sem hann framleiddi skyr fyrir alla Íslendinga,“ segir Þórmundur og brosir. Þórmundur ætlaði að verða enskukennari en eftir nám í Bandaríkjunum byrjaði hann sem íþróttafréttamaður á NT og síðar textagerðamaður á Örkinni auglýsingastofu. Þórmundur ólst upp á Selfossi þar sem allt gekk út á að hjóla um þorpið og spila fótbolta.Vísir/Vilhelm Þórmundur er giftur Margréti Laxness og þau eiga þrjú börn: Sá elsti heitir Bergur, búsettur í Þýskalandi og fæddur 1989. Einar fæddist 1991 og býr í Reykjavík en yngst er Ólöf Helga, fædd 2003 og við það að fara í meistaranám í Kaupmannahöfn. Barnabörnin eru nú þrjú. Þórmundur telst til síðasta árgangsins sem tók landspróf og á þessum tíma fóru mjög margir frá Selfossi og víðar af landinu í heimavist Menntaskólans við Laugavatn. „Þetta var ógleymanlegur tími. Þarna kynntist maður krökkum alls staðar að af landinu og enn í dag eru margir af mínum bestu vinum úr þessum hópi sem þarna var,“ segir Þórmundur. Enda nýkominn heim frá Skotlandi, ásamt fleiri fyrri nemendum þaðan. Markmiðið var að verða kennari. Sem einfaldlega kom þannig til að Þórmundur hafði sjálfur verið með svo frábæran enskukennara, Björn Inga Finsen, að hann einfaldlega ákvað að verða enskukennari sjálfur. Eftir háskólanám í uppeldis- og kennslufræðum hélt Þórmundur til náms í Bandaríkjunum til að læra amerískar bókmenntir. „En síðan fékk ég þessa vinnu hjá NT þegar ég kom heim, plönin breyttust enda var þetta spennandi vinna á tímum þar sem það var frekar auðvelt fyrir ungt fólk að fá vinnu.“ Eftir tímann hjá NT og síðar Tímanum leiddist Þórmundur fyrst inn á brautir auglýsingageirans. Sem ætíð hefur verið samofinn íslenskum fjölmiðlum eins og lífæð. „Ég byrjaði sem textagerðarmaður og tengill á Örkinni auglýsingastofu,“ segir Þórmundur og lýsir því hversu ólíkt umhverfið var í þá daga. Ekkert stafrænt. Allt teiknað. Sem skýrir kannski að hluta að það var einmitt á Örkinni sem Þórmundur og Margrét kynntust, enda Margrét myndlistarkona og grafískur hönnuður sem margir þekkja úr heimi auglýsinga- og bókaútgáfu. „Já, það er margt sem getur komið út úr því að vinna saman einhvers staðar,“ segir Þórmundur og brosir prakkaralega. Því það var hjá Palla á Örkinni sem við Magga tókum saman.“ Ást á auglýsingastofu! Þórmundur og Margrét Laxness eiginkona hans kynntust þegar þau unnu saman á Örkinni auglýsingastofu en Margrét er myndlistarkona og grafískur hönnuður. Í þá daga voru allar auglýsingar teiknaðar frá grunni, enda tölvurnar ekki enn mættar til leiks.Vísir/Vilhelm, einkasafn Nýjungarnar í þá daga Talandi um breytingar, þá hafa breytingar alltaf fylgt fjölmiðlum og fjölmiðlaútgáfu. Tæknibreytingar hafa verið miklar og margt sem tíðkaðist í áratugi var brotið upp á þessum gróskutíma sem áratugurinn fyrir aldamótin var. „Ég man til dæmis eftir þeirri nýjung á NT að við notuðum baksíðuna fyrir íþróttafréttir á mánudögum,“ segir Þórmundur og nú kveikja allir gamlir dagblaðalesendur á perunni: Því á baksíðu var venjan að vera með merkilegustu innlendu fréttirnar. Baksíðan var því að jafnaði verðmætasta plássið. Mogginn kom ekki út á mánudögum og segist Þórmundur telja líklegt að það skýri út hvers vegna þeir þorðu að nýta „bakið á mánudögum“ svona. En í tækninni var líka heilmikið að gerast. „Ég byrjaði hjá Palla á Örkinni árið 1989 og á þessum tíma gat það tekið nokkra daga að búa til eina einfalda auglýsingu því teiknarinn þurfti að teikna allt frá grunni og síðan vorum við tenglarnir að skrifa texta,“ segir Þórmundur og útskýrir: „Það var miklu dýrara að birta auglýsingar í lit, sérstaklega ef auglýsendur völdu að birta auglýsingar í fjórlit. Dagblöðin voru samt ríkjandi á auglýsingamarkaði en það sem breytti því svolítið var verkfall BSRB. Því þetta verkfall leiddi til þess að menn fóru að taka sig saman og búa til alls kyns útvarpsútsendingar, sem síðan leiddi til þess að mikil gróska fór af stað í útvarpi á Íslandi.“ Bylgjan, Stjarnan, Aðalstöðin; allt stöðvar sem ekki aðeins urðu vinsælar heldur var alþekkt í þá daga að frægasta fólkið vann oft í útvarpi; þar voru einfaldlega stjörnurnar! Það þótti mikil bylting þegar auglýsingasala fór að byggja á staðreyndum og gögnum um dekkun. Öryggismyndavélar voru notaðar til að vakta birtingar í sjónvarpi en enn ein byltingin varð síðan þegar netmiðlarnir bættust við í flóruna. Þórmundur rifjar upp skemmtilega tíma úr heimi auglýsinga. „Við unnum meðal annars fyrir leikfangaarm bílaumboðsins Ingvars Helgasonar, sem nú er hluti af BL. Þar fékk ég það hlutverk að íslenska nöfn á persónum í leikfangaheiminum Masters of the Universe – sem núna er sýnd í bíó.” Svo var árviss viðburður á vorin að fá Hafstein heitinn Kristinsson, stofnanda Kjöríss, á stofuna. „Hann mætti alltaf í maí og sagði, „Jæja, best að setja MS af stað,“ segir Þórmundur og hlær. Þá skelltum við inn í Moggann einni heilsíðu frá Kjörís því í framhaldi var vitað að MS færi þá af stað með sumarlanga auglýsingaherferð í öllum miðlum. „Sem kom sér vel fyrir Kjörís líka því auðvitað voru þetta nokkurn veginn sams konar íspinnar og klakar sem verið var að selja.“ Þórmundur var lengi kenndur við Íslensku auglýsingastofuna og veitti ABS birtingahúsi forstöðu, sem Íslenska auglýsingastofan, Nonni og Manni og Hvíta húsið stofnuðu í sameiningu, meðal annars til að knýja fram lægri verð hjá fjölmiðlum.Vísir/Vilhelm Tækni- og gagnabylting Um tíma réði Þórmundur sig sem auglýsingastjóra Rásar 2. Gróskan var mikil og vinsældir útvarpsins meiri en nokkru sinni. „Stefán Jón Hafstein byrjaði þarna með Síðdegisþáttinn á Rás 2 og hann var svo vel heppnaður að þessi þáttur var sá allra stærsti í útvarpi í mjög langan tíma.“ Auglýsingasalan gekk vel. „Við tókum upp útvarpsauglýsingar á spólur og því fylgdi það vinnudeginum að vera alltaf að fara með einhverjar spólur til tæknimanna sem sáu síðan um að spila spólurnar inn á milli í dagskránni.“ Um og upp úr 1990 fóru þó stærstu fyrirtæki landsins að kynna þá nýjung fyrir starfsmönnum að nota tölvur. Ég man vel eftir því þegar ég fékk tölvu til að vinna með á RÚV og útbjó einhvers konar forrit sem hægt væri að lýsa sem forvera Excel í dag. Þar tók ég saman sölu per dag, sem var auðvitað mikil bylting að geta fylgst með.“ Árið 1991 ákvað Þórmundur þó að fara aftur í auglýsingastofubransann. Réði sig á Íslensku auglýsingastofuna, þar sem hann starfaði um árabil. „Íslenska auglýsingastofan var þá þegar orðin ákveðið flaggskip í auglýsingabransanum. Enda vorum við með stóra auglýsendur, Icelandair var til dæmis komið þá þegar. Margt fólk starfaði á stofunni en það sem stendur upp úr á þessum áratug fyrir aldamót var að þarna var í fyrsta sinn farið að styðjast við gögn um fjölmiðlalestur, áhorf, hlustun og fleira.“ Tíminn sem Þórmundur er að rifja upp er sá tími þegar Hallur Baldursson, kenndur við auglýsingastofuna Yddu, og Elías Héðinsson heitinn, síðar lengi sérfræðingur hjá Árvakri, kynntu til sögunnar Telmar-hugbúnaðinn – sem enn er í notkun – sem bjó yfir þeirri getu að geta lesið úr gögnum fjölmiðlamælinga. Þetta var byltingarkennt. Því ekki aðeins var hægt að sjá hver lesturinn var á dagblöðum, hlustun eða áhorf mun oftar og ítarlegra en nokkru sinni fyrr, heldur var nú hægt að máta saman gögn um auglýsendur og markhópa og reikna út hvar væri hægt að ná mestum árangri með birtingum. Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands sá um fjölmiðlamælingarnar fyrstu árin. Sem fóru fram sem dagbókarmælingar þar sem þátttakendur fengu heimsenda til sín stóra og mikla dagbók sem hver og einn þurfti að skrifa með penna og merkja við: Ég las þetta, þetta og þetta, hlustaði á þetta, þetta og þetta, horfði á þetta, þetta og þetta, horfði á þetta, þetta og þetta og klukkan þetta og þetta og þetta. Úr þessu var síðan unnið og gögn keyrð inn í Telmar-forritið. Nýyrði í greininni urðu alþekkt: Tíðni, dekkun, GRP. Ekki aðeins breytti þetta heilmiklu í starfi Þórmundar og kollega á auglýsingastofunni. Heldur einnig því hvernig fjölmiðlarnir verðlögðu auglýsingar og hvernig þjónustan breyttist. Því fram að þessum tíma höfðu auglýsendur aðeins getað valið um blaðsíðu 3, 5, 7 og síðan 9 í Mogganum og helstu dagblöðum. Allt annað var upp á teningnum nú. Því með nýjum upplýsingum jukust kröfurnar. Staðsetningar í dagblöðum urðu að meira vali fyrir auglýsendur, sem vissulega greiddu meira álag fyrir sumar staðsetningar en aðrar. Tíminn þar sem hjartað var í spennitreyju yfir því hvar mögulega rándýr auglýsing myndi „lenda“ var liðinn; Auglýsandinn hafði nú val. Á listasafni í Vín. Þórmundur starfaði ýmist á fjölmiðlunum eða auglýsingastofunum en ákvað að láta slag standa og fara í sinn eiginn rekstur með MediaCom, sem um árabil hefur verið í samstarfi við stærsta birtingahús í heimi, EssenceMediacom. Risarnir Íslenska auglýsingastofan var ekki eini risinn á sínu sviði. Því aðrar stofur voru einnig stórar og miklar í umfangi. Þar á meðal stofurnar Hvíta húsið og Nonni og Manni. Saman stóðu þessar stofur að stofnun ABS birtingahúss en áður en að þeim kafla kemur segir Þórmundur mikilvægt að rifja upp aðdragandann. „Að vinna með gögn fyrir auglýsendur breytti heilmiklu en sá sem í raun átti stærsta þáttinn í því að markaður fyrir stofnun birtingahúsa varð að veruleika var Friðrik Eysteinsson heitinn, lengi markaðsstjóri Vífilfells og SS,“ segir Þórmundur og rifjar upp þegar Friðrik fékk nokkra stóra auglýsendur til að sameinast um stofnun Birtingahússins. „Þetta breytti leiknum, því með birtingahúsi var hægt að fara fram á enn betri verð hjá fjölmiðlum, vinna með gögn sem hjálpuðu miðlunum og viðskiptavinum og spara ýmsan kostnað líka,“ segir Þórmundur. Þessi hagkvæmni varð til þess að ABS birtingahúsið var stofnað árið 1999 og veitti Þórmundur því forstöðu allt til ársins 2002. „Ég man að við keyptum upp nánast allar blaðsíður 3 og 5 í Mogganum í desember og hluta nóvember, því auðvitað þótti þetta ákveðið gull að sitja á að eiga þessar síður. Seldum þær jafnvel til annarra ef þær nýttust okkur ekki,“ segir Þórmundur og brosir nokkuð yfir vinnubrögðunum í þá daga. Þegar bókanir heilsíðuauglýsinga í blöðunum voru enn handskrifaðar í bækur. „Það sama gerðum við reyndar með skýrslur um birtingar á auglýsingum. Við lögðum á okkur heilmikla vinnu til að fylgjast með auglýsingabirtingum og tókum þetta saman í skýrslur sem bæði við og samkeppnisaðilar nýttum sér.“ Til þess að ná utan um birtingar í sjónvarpi voru hins vegar góð ráð dýr. „Við enduðum með því að kaupa tölvu sem var með tengingar eins og öryggismyndavélar eins og þær eru með hjá Securitas. Röðuðum upp nokkrum sjónvarpsskjám og létum tölvuna taka alla dagskrá allra stöðva upp. Á morgnana mætti síðan starfsmaður, horfði á alla uppteknu auglýsingatímana og skráði niður hvaða auglýsingar birtust hvar og í hvaða röð.“ Þórmundur og Margrét eiga þrjú börn og hér má sjá þau ásamt tengdabörnum, fv: Magdalena Anna Torfadóttir, Einar Þórmundsson, Ólöf Helga Þórmundsdóttir, Clara Stellbrink, Bergur Þórmundsson. Nýir leikmenn á sviðið Mikil gróska var í sjónvarpi, þótt enn væru það aðallega RÚV og Stöð 2 sem börðust um bestu bitana. Skjár 1 kom samt með ýmislegt nýtt. Réði til sín óþekkt fólk sem einfaldlega mætti á svæðið með nýjar hugmyndir og spurði: Má ég gera svona þátt hjá ykkur?“ Sumt sló í gegn og annað ekki. Djúpa laugin, Silfur Egils, Brúðkaupsþátturinn, Innlit/Útlit og bílaþátturinn Mótor eru góð dæmi um nýjungar á þessum tíma. Nýjar sjónvarpsstjörnur urðu til en það var svo sem á fleiri stöðvum. Því á Popptíví sló til dæmis þátturinn 70 mínútur í gegn. En það var ekki bara gróska í sjónvarpi. Því stærstu breytingarnar sem urðu eftir aldamót voru á dagblaðamarkaði. Til Fréttablaðsins réði Þórmundur sig fljótlega eftir að Jón Ásgeir Jóhannesson hafði keypt blaðið. „Gunnar Smári hafði samband við mig og spurði hvort ég væri ekki til í að taka þetta að mér,“ segir Þórmundur og viðurkennir að það hafi verið auðvelt fyrir hann að segja já. „Það er vitað að höfuðborgarsvæðið og nágrenni er mikilvægasta svæði fyrir auglýsendur og það að vita að Fréttablaðið yrði borið út í öll hús á þessu svæði þýddi í raun að ég vissi að auglýsendur myndu ná þeim hópi sem þeir þyrftu að ná.“ Enda dagblaðalestur enn mjög mikill. „Ég réði mig samt á blað sem kom ekki út, því við þurftum að byrja á öllu frá grunni,“ segir Þórmundur og rifjar þarna upp árið 2002 þegar Fréttablaðið var endurreist eftir að hafa farið í þrot fyrrum eigenda sinna, oft kallaðir DV feðgar. Eyjólfur Sveinsson var þá í forsvari sem eigandi og Gunnar Smári var ritstjóri en blómsturskeið Fréttablaðsins hófst eftir kaup Jóns Ásgeirs, þá kennds við Baug, á blaðinu. „Við fluttum síðar í Skaftahlíðina, tókum fljótlega yfir Stöð 2 og Bylgjuna, réðum til okkar fólk og stækkuðum getu okkar,“ segir Þórmundur en þar voru bæði Fréttablaðið, Stöð 2, Bylgjan og DV til húsa um tíma. Þórmundur nefnir nöfn sem flestir þekkja úr heimi auglýsingasölu og tóku þátt í að koma þessu öllu á koppinn. Til dæmis Valdimar Birgisson og Atla Bergmann. „Fréttablaðið gjörbreytti íslenskum fjölmiðlamarkaði. Frá fyrsta degi afhentum við auglýsendum eingöngu gögn byggð á mælingum og staðreyndum, auglýsingasalan gekk vægast sagt mjög vel og strax um haustið 2002 vorum við farin að kroppa vel í Moggann.“ Sem svo sannarlega þóttu tíðindi á þeim tíma. Enda hafði Mogginn verið ríkjandi á dagblaðamarkaði áratugum saman. „Við náðum nokkurn veginn öllum auglýsingamarkaðinum til okkar enda man ég eftir djóki innanhúss hjá okkur sem var um einn kúnna, sem einfaldlega var svo mikill Moggasinni að hann vildi ekki auglýsa hjá okkur,“ segir Þórmundur en bætir við: „En við náðum honum til okkar á endanum og þá var líka mikil hátíð í bæ.“ Þórmundur segir Fréttablaðið hafa breytt dagblaðamarkaðinum verulega, eftir að það hóf göngu sína á ný haustið 2002. Þórmundur var ráðinn sem auglýsingastjóri á blaðinu og segir að strax um haustið hafi Fréttablaðið verið farið að kroppa verulega í söluna hjá Mogganum.Frétt úr Fbl. nóv 2002, timarit.is Heimurinn bætist við Það var að kvöldi til í febrúar 1998, myrkur og slydda fyrir utan, sem helsta lykilfólk Moggans mætti í höfuðstöðvar blaðsins til að fylgjast með stórum tíðindum. Þó ekki nýrri prentun. Heldur opnun nýs miðils: mbl.is. Því árið 1998 opnuðu bæði mbl.is og vísir.is, sá síðarnefndi í eigu Frjálsrar fjölmiðlunar sem gaf út DV og var fyrsti eigandi Fréttablaðsins. Báðir aðilar unnu myrkranna á milli í marga mánuði til að opna þessa vefi. Nokkrar vikur liðu á milli þess að mbl.is opnaði og síðan vísir.is. Stór aðili á þessum tíma var þó þegar kynntur til leiks: Torg.is. Sem var einhvers konar netgátt frekar en miðill. mbl.is og visir.is birtu hins vegar daglegar fréttir. „Þegar netið verður til höfðu menn ofurtrú á þessum nýja vettvangi en vissu samt ekki hvernig fyrirbærið yrði nýtt. Fólk þurfti að hringja inn með landlínu símanúmers til að geta tengt sig við netið, það var dýrt,“ segir Þórmundur en skýrir út upphafshugmyndir fyrir auglýsendur: „Menn héldu að netið yrði sterkt sem einhvers konar sölutorg. Man til dæmis eftir ráðstefnu þar sem Andrés Jónsson og fleiri stóðu fyrir og skýrðu fyrir okkur möguleika netsins. Fyrirtæki voru þá byrjuð að búa til einhvers konar vefsíður en framan af hafði netið lítið að segja fyrir auglýsingamarkaðinn.“ Það breyttist smám saman og á endanum snerist staðan algjörlega við; dagblaðaútgáfa og lestur eru á niðurleið á meðan netið er enn á uppleið. Árið 2008 fóru flestir að nota Facebook hér á landi en ég myndi samt segja að það hafi ekki farið að hafa áhrif á auglýsendur fyrr en eftir að notkun snjallsíma fór að breyta töluvert hegðun neytenda. Sem er líklega upp úr 2012–2014.“ Þórmundur hafði sjálfur hætt á Fréttablaðinu árið 2005. „Guðjón Heiðar Pálsson, meðeigandi minn í MediaCom, kom þá að tali við mig. Hann var framkvæmdastjóri Grey almannatengsla sem síðar varð hluti af alþjóðlega almannatengslafyrirtækinu Cohn & Wolfe. Í gegnum þetta risastóra alþjóðlega net fékk Guðjón leyfi til að stofna MediaCom, sem var angi hjá þeim líka, sem birtingahús á Íslandi.“ Þórmundur ákvað að slá til. „Ég held það hafi blundað í mér að stofna mitt eigið. Því þarna er ég þá þegar búinn að starfa í bransanum lengi.“ Fyrstu árin var birtingastarfið frekar hefðbundið: Enn var unnið mest með hefðbundnu risana á auglýsingamarkaði. Það urðu til sérfræðingar fyrir netið og ég ákvað að útvista þeim verkefnum lengi vel. „Það urðu fyrst til sérfræðingar fyrir netið, heimasíðugerð og slíkt,“ rifjar Þórmundur upp og svo urðu alþjóðlegar auglýsingar á vegum aðila eins og Google ráðandi. „Síðan urðu til sérfræðingar um notkun samfélagsmiðla. Sumir þessara sérfræðinga stækkuðu og urðu að fyrirtækjum sem enn eru að gera það nokkuð gott í dag.“ Þórmundur ákvað þó að kaupa frekar sérfræðiþjónustuna af utanaðkomandi fyrst um sinn. „Mér reiknaðist til að það myndi kosta okkur meiri tíma og pening að sinna þessari þjónustu sjálf miðað við þann ávinning sem við hefðum af birtingum á samfélagsmiðlum.“ Smátt og smátt fór hin hefðbundna auglýsingakaka að breytast verulega. „Samfélagsmiðlar og netið fóru síðan að taka stærri og stærri sneið og horfandi í baksýnisspegilinn hefði ég mátt færa þessa þjónustu inn til okkar hjá MediaCom fyrr. Því við gerðum það ekki fyrr en árið 2018 og þá var samsetningin á því hvernig auglýsingafjármagni var varið orðin töluvert breytt frá því sem áður var.“ Þórmundi finnst það góð tilfinning að eftirláta sér yngra fólki að takast á við næstu áskorun fjölmiðla- og auglýsingaheims: Gervigreindina. Því já, enn á ný má búast við stórum breytingum í þessum heimi. Á myndum má sjá Þórmund og Margréti í Perú en Þórmundur segir brjálað að gera hjá manni þegar fólk hættir að vinna. Búmmið! Þórmundur segist stundum upplifa gervigreindina svipaða og þegar netið kom fyrst: Allir hafa mikla trú á að breytingar verði miklar en enginn veit í raun nákvæmlega hvernig. „Mun auglýsingaheimurinn breytast þannig að þegar neytandi gengur inn í Kringluna spottar gervigreindin hvaða neytandi þetta er og sér til þess að þessi neytandi sjái helst það sem vekur áhuga hans eða hennar?“ veltir Þórmundur fyrir sér. Því já, veröldin sem fram undan er víst veröld sem engan okkar getur órað fyrir hvernig verður. Aftur má eiga von á: Búmm! Einhverjum svaka breytingum. Þórmundur minnir samt á hvernig netið, samfélagsmiðlar og breyting á fjölmiðlaflórunni sem slíkri til viðbótar við tæknina hafi áratugum saman breytt þessum heimi. „Í raun er þetta mjög kvikur markaður,“ segir reynsluboltinn til 42 ára. Enda nánast ekkert sem helst óbreytt. Árið 2025 seldu Þórmundur og Guðjón EssenceMediaCom en Þórmundur fylgdi með í kaupunum um tíma. Hætti nýverið sem framkvæmdastjóri en verður starfsfólki og viðskiptavinum fyrirtækisins áfram innan handar fram á næsta ár. Nú er hins vegar sumarfrí fram undan. Og af nægu að taka tengt því. „Við Margrét erum líka byrjuð að fara í golf eins og eldri borgarar,“ segir hann og hlær. Til viðbótar ferðast hjónin nokkuð. Bæði innanlands og utan, enda Margrét meðal annars farastjóri ýmissa Íslendingaferða til Ítalíu. Þegar viðtalið er tekið þarf aðeins að færa til viðtalstímann. Því Þórmundur var „busy“. Þegar Vilhelm ljósmyndari mætti síðan á svæðið voru myndirnar flestar teknar úti. Því Þórmundur var að passa barnabarn og um afahlutverkið segir hann einfaldlega: „Það er æði.“ Að fylgjast með á hliðarlínunni og sjá hver þróunin verður næstu misseri og ár finnst honum spennandi tilhugsun. Ekki síst nú, þegar hann þarf svo sem ekki að takast á við áskorunina sjálfa: Næstu kynslóðir stjórnenda gera það. Sem betur fer. Því það er varla að Þórmundur hafi tíma í nýja byltingu eða nýtt BÚMM! Það er bara svo brjálað að gera þegar maður hættir að vinna.“
Starfsframi Helgarviðtal Atvinnulífsins Auglýsinga- og markaðsmál Fjölmiðlar Tengdar fréttir Ólafur Ingi: „Ég er kostuð eiginkona“ „Það er gott að eiga góða konu til dæmis,“ segir Ólafur Ingi Ólafsson sem þrátt fyrir fullan skilning á ritstjórnarvaldi blaðamannsins, getur ekki setið á sér að stinga upp á nokkrum góðum fyrirsögnum. 10. nóvember 2024 08:01 Hermann í Kemi: „Kom mér mjög á óvart að verða svona ástfanginn“ Flest okkar höfum heyrt í Hermanni Guðmundssyni í fjölmiðlum. Til dæmis skrafhreifinn á Bylgjunni; ófeiminn við að segja hvað honum finnst um þjóðmálin eða fréttir. Enda fínn í útvarpi; á frægan bróður þar eins og hann segir sjálfur. 16. mars 2025 08:00 Húsið sem næstum gleymdist: „Eins og kýlt í hjartað á mér“ „Ég kom inn í þetta hús í fyrsta sinn fyrir átján og hálfu ári síðan,“ segir Ragnheiður Jónsdóttir, einn eigandi menningarhússins Hannesarholts við Grundarstíg 10 í Reykjavík. 5. apríl 2026 08:00 Kennari kveður: „Allt gekk auðvitað út á rúntinn“ „Enda viðurkennir hann að það hafi nú oft gerst minna hjá honum fyrir hádegi á föstudegi,“ segir Bergþóra Jónsdóttir skógarbóndi og hlær. 8. febrúar 2026 08:01 „Einu sinni var ég svo blankur að ég átti ekki fyrir mat“ „Mamma sendi mér styrkinn úr lánasjóðnum í umslagi með pósti. Hún pakkaði peningunum inn í álpappír,“ segir Eyjólfur Pálsson stofnandi Epal þegar hann rifjar upp námsárin sín í Danmörku. 5. nóvember 2023 08:00 Mest lesið Fjölmiðla- og auglýsingabransinn: „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ Atvinnulíf Fá AA- í einkunn Viðskipti innlent Loka Te og kaffi á Suðurlandsbraut Viðskipti innlent Hægt að ráðstafa séreign í október frá og með 1. janúar Viðskipti innlent Ódýrast að tjalda á Vesturlandi Neytendur Bylgjan slær enn met í hlustun Samstarf Drangar kaupa Brauð & Co Viðskipti innlent Afkoma ríkisins neikvæð um 182 milljarða Viðskipti innlent Samkeppniseftirlitið hugsi yfir verðbreytingum olíufélaganna Viðskipti innlent Nýr 40/40 listi: Yngri stjórnendur hógværir og gamli leiðtogastíllinn að víkja Atvinnulíf Fleiri fréttir Fjölmiðla- og auglýsingabransinn: „Jú, jú, það er alveg að koma nýtt búmm!“ Nýr 40/40 listi: Yngri stjórnendur hógværir og gamli leiðtogastíllinn að víkja „Ég fæ oft kaffibolla í rúmið og svoleiðis stund er heilög!” Uppsagnir fram undan og óttinn vex Munu opnu vinnurýmin hverfa eins og hornskrifstofurnar? Eins og James Bond: Huggulegur, ferðast, leysir vandamál og drekkur martini Verðmæta samtalið er oft við kaffivélina eða á ganginum Sumarfrísdagur númer átta mesta sælan Stærstu afrekin að koma öllum út úr húsi á tíma Vélmenni ráðið til starfa og þú rekinn Meiri árangur í líkamsrækt og íþróttum með nýrri íslenskri tækni Fjárfestu í karllægum félögum og báðu síðan um fund með forstjóranum Staðalímyndir meira vandamál en kynslóðamunur Feðgin í Firðinum: „Pabbi er besti vinur minn“ Þúsund manna hátíðir ekkert mál en ein lítil kónguló skelfileg! Kynntust í janúar og kynna nýja lausn fyrir matvælaframleiðendur „Þetta er sögudrifinn söngleikur með rómantísku ívafi“ Þegar átta stunda vinnudagur og fimm daga vinnuvika þóttu stórhættulegar hugmyndir Sjá meira
Ólafur Ingi: „Ég er kostuð eiginkona“ „Það er gott að eiga góða konu til dæmis,“ segir Ólafur Ingi Ólafsson sem þrátt fyrir fullan skilning á ritstjórnarvaldi blaðamannsins, getur ekki setið á sér að stinga upp á nokkrum góðum fyrirsögnum. 10. nóvember 2024 08:01
Hermann í Kemi: „Kom mér mjög á óvart að verða svona ástfanginn“ Flest okkar höfum heyrt í Hermanni Guðmundssyni í fjölmiðlum. Til dæmis skrafhreifinn á Bylgjunni; ófeiminn við að segja hvað honum finnst um þjóðmálin eða fréttir. Enda fínn í útvarpi; á frægan bróður þar eins og hann segir sjálfur. 16. mars 2025 08:00
Húsið sem næstum gleymdist: „Eins og kýlt í hjartað á mér“ „Ég kom inn í þetta hús í fyrsta sinn fyrir átján og hálfu ári síðan,“ segir Ragnheiður Jónsdóttir, einn eigandi menningarhússins Hannesarholts við Grundarstíg 10 í Reykjavík. 5. apríl 2026 08:00
Kennari kveður: „Allt gekk auðvitað út á rúntinn“ „Enda viðurkennir hann að það hafi nú oft gerst minna hjá honum fyrir hádegi á föstudegi,“ segir Bergþóra Jónsdóttir skógarbóndi og hlær. 8. febrúar 2026 08:01
„Einu sinni var ég svo blankur að ég átti ekki fyrir mat“ „Mamma sendi mér styrkinn úr lánasjóðnum í umslagi með pósti. Hún pakkaði peningunum inn í álpappír,“ segir Eyjólfur Pálsson stofnandi Epal þegar hann rifjar upp námsárin sín í Danmörku. 5. nóvember 2023 08:00