Fréttaskýring: Meira verður ekki gert

Skuldavanda heimilanna verður mætt með niðurfellingu skulda, auknum vaxtabótum og niðurgreiðslu vaxta. Aðgerðirnar kosta yfir 100 milljarða króna.

Aðgerðir ríkisstjórnarinnar, lánastofnana og lífeyrissjóða til að mæta vanda skuldsettra heimila ná til þorra heimila með íbúðaskuldir. Um 72 þúsund heimili eru með íbúðaskuldir og er áætlað að aðgerðirnar nái til 60 þúsund heimila.

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra fagnaði samkomulaginu við undirritun þess í Þjóðmenningarhúsinu í gær. Hún sagði viðræður um það hafa staðið linnulaust í þrjár vikur en það byggir á vinnu sérfræðingahóps sem settur var á laggirnar fyrir tveimur mánuðum.

Jóhanna sagði samkomulagið hafa félagslegt og þjóðhagslegt gildi og styðja við aukinn hagvöxt.

Aðilar samkomulagsins eru sammála um að með því sé brugðist við skuldavandanum með viðhlítandi hætti og eins og fært sé. Ekki séu efni til að vænta frekari aðgerða.

Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra segir heildaráhrif aðgerðanna jákvæð. Við undirritunina gat hann þess að samkomulag við lífeyrissjóðina um framkvæmdir væri hársbreidd frá því að nást.

Þá kom fram að fljótlega mætti vænta aðgerða stjórnvalda og banka gagnvart litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Er von manna að þær hleypi krafti í atvinnulífið.

Aðgerðirnar sem kynntar voru í gær kosta yfir 100 milljarða króna að meðteknum áhrifum á nýjum lögum um gengislán. 70 milljarðar af þeirri fjárhæð falla á banka og sparisjóði. Bætast þeir við þá rúmu 20 milljarða sem fjármálafyrirtæki hafa þegar afskrifað.

Að sögn Guðjóns Rúnarssonar, framkvæmdastjóra Samtaka fjármálafyrirtækja, mæta stóru viðskiptabankarnir afskriftunum með því svigrúmi sem varð til við yfirfærslu eigna úr gömlu bönkunum í þá nýju. Aðgerðirnar kalli því ekki á breytingar á kjörum.

Hlutur ríkissjóðs í aðgerðunum nemur um 20 milljörðum króna á næstu tveimur árum. Felst hann í auknum vaxtabótum og framlögum til Íbúðalánasjóðs.

Lífeyrissjóðirnir leggja tíu til fimmtán milljarða króna til aðgerðanna. Þeim hefur verið borið á brýn að hafa staðið í vegi samkomulags. Ásökunum þar um svarar Arnar Sigurmundsson, formaður Landssamtaka lífeyrissjóða, með því að benda á að lög meini lífeyrissjóðum að fella niður innheimtanlegar kröfur.

Lífeyrissjóðirnir fagna samkomulaginu og telja það stórt skref í átt að bærilegri tilveru fyrir skuldugar fjölskyldur og landsmenn alla. Gat Arnar þess að sjóðirnir þyrftu ekki að skerða réttindi sjóðfélaga vegna samkomulagsins.

Til viðbótar viljayfirlýsingu um aðgerðir vegna skuldavanda heimilanna gefur ríkisstjórnin út tvær yfirlýsingar. Önnur er um víxlverkun bóta almannatrygginga og lífeyrissjóðanna.Verða þær aftengdar í þrjú ár. Einnig verður frítekjumark ellilífeyrisþega vegna lífeyrissjóðstekna hækkað í áföngum á þremur árum.

Hin yfirlýsingin snýr að verðtryggingu og lífeyrismálum. Mun ríkisstjórnin hraða aðgerðum til að draga úr vægi verðtryggingar í efnahagslífinu.

Ekki er endanlega ljóst hver áhrif breytinga á vaxtabótakerfinu verða. Jóhanna Sigurðardóttir kvaðst í gær telja að breytingarnar gætu falið í sér útgjaldalækkun heimila um 200 til 300 þúsund krónur á ári.

Unnið verður að útfærslu á nokkrum liðum viljayfirlýsingarinnar á næstu dögum. Er áformað að undirrita endanlegt samkomulag um aðgerðir 15. desember.