Málaði stundum yfir myndir pabba

Einar Hákonarson er að raða upp myndum sínum í vestursal Kjarvalsstaða, ásamt aðstoðarmönnum. Þær eru margar stórar og litríkar og hver og ein segir sína sögu.

Yfirskrift sýningarinnar er Púls tímans. Hún er sótt í titil eins verksins sem er málað undir áhrifum fyrstu hjartaflutninga á milli manna en á líka afar vel við því augljóst er að Einar hefur haft puttann á púlsi tímans síðustu áratugi.

Þarna eru verk frá því kvennabaráttan stóð sem hæst á áttunda áratugnum, Horfin sjónarmið sýnir hnípið fólk við fagran fjörð þegar allur kvóti er farinn og Kringum gullkálfinn er sláandi verk, þar sést kvenlíkami meðal kjötskrokka en í forgrunni er dílað um verð. Listamaðurinn er greinilega rammpólitískur.

„Það er hægt að skoða myndirnar í sögulegu samhengi og sýningarstjórinn, Ingiberg Magnússon, er að búa til texta sem settir verða upp við þær,“ segir Einar. „En maður útskýrir ekki guð og ekki heldur list.“

Trúarleg stef eru sterk í sumum verkum Einars sem tengd eru inn í íslenskar aðstæður og stundum er hann eins og spámaður. Ein myndin frá 1987 sýnir konu og mann með mósaíknet á milli sín. Hún á að túlka tölvusamskipti, þó máluð sé áður en internetvæðingin fer á flug.

Listabakteríuna kveðst Einar hafa frá föður sínum, Hákoni Sumarliðasyni, og bróður hans, Bjarna.

„Ég byrjaði að mála með litunum hans pabba og notaði strigann hans líka, málaði stundum yfir myndirnar hans.“ Elsta myndin á sýningunni varð þannig til, að hans sögn, hana málaði hann ellefu ára gamall.

Einar hélt sína fyrstu sýningu í Bogasal Þjóðminjasafnsins 1968. Þar má greina áhrif poppsins og hann minnist þess að Margrét Jónsdóttir, eiginkona meistara Þórbergs, hafi ekki verið sátt heldur klagað í Kristján Eldjárn þjóðminjavörð yfir að þvílíku drasli væri hleypt þar inn.

Einar er sjötugur í dag en ætlar bara að halda upp á það með fjölskyldunni. Hann á heimili á tveimur stöðum, í borginni og á Hólmavík – segir hvergi betra að mála en við Steingrímsfjörðinn.

Sýning hans á Kjarvalsstöðum er sú fyrsta í meira en 20 ár. „Málverkið hefur ekki átt upp á pallborðið undanfarna tvo til þrjá áratugi en nú er það að breytast,“ segir hann. „Ég er rosalega ánægður með það.“

Einar var enn í framhaldsnámi í Valand, listaháskólanum í Gautaborg, þegar hann vann myndlistarverðlaun Norðurlandaráðs og verk hans voru sýnd í Louisiana-safninu í Kaupmannahöfn. Hann hefur á ferli sínum haldið yfir 40 einkasýningar og tekið þátt í fjölda samsýninga víða um lönd.  

Einar var einn af frumkvöðlum grafíklistar á Íslandi, skólastjóri Myndlista- og handíðaskólans 1978-1982, listrænn forstöðumaður Kjarvalsstaða og Ásmundarsafns 1987-1988 og formaður stjórnar Kjarvalsstaða 1982-1986. Þá byggði hann árið 1996 Listaskálann í Hveragerði sem hýsir nú Listasafn Árnesinga.