Mikilvægt að við skoðum aftur fyrir okkur

Langamma mín kom úr Dölunum og þegar ég fór að skoða betur kvenlegginn minn, móður – móður – móður, allt aftur til 1685, komst ég að því að þær höfðu allar búið þar á tiltölulega litlu landsvæði. Ég er búin að fara á þá staði og þefa, skoða og líta í kringum mig. Reyndi að finna út hvernig lífi þær lifðu og það hratt mér út í að mála af þeim myndir,“ segir Guðrún Tryggvadóttir myndlistarkona sem opnar sýningu í gamla skólahúsinu í Ólafsdal, fyrir botni Gilsfjarðar, á morgun.

„Flestar ömmur mínar voru í Kvennabrekkusókn en líka á Skarðsströndinni sem er skammt frá Ólafsdal. Því fannst mér upplagt að láta þær hittast þar og horfast í augu,“ segir Guðrún og heldur áfram. „Ólafsdalur er svolítið úr leið eftir að Gilsfjarðarbrúin var byggð en hann er alger perla. Þar er búið að vinna gott starf við að gera upp gamla skólahúsið, innvolsið er óbreytt og panillinn er í yndislegum litum. Að vinna að myndlist þar veitti mér innblástur.“

Guðrún býr á Alviðru í Ölfusi, við rætur Ingólfsfjalls, á móti Þrastarlundi. Hún og maður hennar halda utan um vefinn nattura.is en hún er líka myndlistarmaður og hefur lagt rækt við þann þátt í auknum mæli síðustu ár.

Málverkin sem hún gerði af formæðrum sínum eru frekar stór. „Ég málaði þær eins og ég sé þær fyrir mér, eftir að hafa farið í gegnum þau litlu gögn sem ég hafði. Það eru nokkrar setningar skrifaðar um sumar, ekkert um aðrar, eins og títt er um fyrri tíðar konur. En ég sé í Íslendingabók hvenær þær byrjuðu að eignast börn, hversu mörg börn þær fæddu og hve mörg komust upp.“

Ekki segir Guðrún túlkun sína yfirnáttúrulega á nokkurn hátt en andinn hafi virkilega komið yfir hana af því að kafa ofan í þetta efni án þess þó að setja líf kvennanna inn í einhverja fornöld.

„Okkur hættir til að sjá allt í svarthvítu sem er horfið okkur en þetta voru konur af holdi og blóði sem áttu lífsferil eins og við og höfðu liti náttúrunnar í kringum sig. Þær þurftu að sinna heimilum og setja mat á borð – og það erum við enn að fást við þó við eigum ekki tólf börn í torfkofa. Ekki höfðu þær mikið á milli handanna en ég vil með sýningunni gera þeim hátt undir höfði án þess að fella yfir þeim dóma eða veita verðlaun.

Mér finnst mikilvægt að við skoðum aftur fyrir okkur öðru hvoru í stað þess að finnast við sjálf merkilegri en allt.“

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 22. júlí 2016.