Alls bíða 658 eftir aðgerð meðan aðrir fara út á kostnað ríkisins

Alls bíða nú 658 eftir því að komast í liðskiptiaðgerð á Landspítalanum. Raunverulegur flöskuháls felst í skorti á legurýmum og aðskilnaði milli skurð- og bráðadeilda á Landspítalanum að mati fyrrverandi forstjóra spítalans.

Hópur sjúklinga fór í upphafi vikunnar á vegum Klíníkurinnar í Ármúla í mjaðmakúluskipti á einkasjúkrahúsi í Halmstad í Svíþjóð. Allir þessir sjúklingar höfðu beðið í meira en 90 daga eftir aðgerð og uppfyllltu skilyrði svokallaðrar biðlistatilskipunar.

Sjúkratryggingar Íslands samþykktu að greiða meðferðarkostnað, ferða- og uppihaldskostnað og mögulegan fylgdarmannskostnað eins og kemur fram í bréfi Sjúkratrygginga Íslands til Klíníkurinnar og eins sjúklings sem sótti um endurgreiðslu og fréttastofan hefur undir höndum.

Þótt sjúkrahús Klíníkurinnar búi yfir aðstöðu til að framkvæma aðgerðirnar voru sjúklingarnir sendir til Svíþjóðar því ekki er samningur milli Sjúkratrygginga og Klíníkurinnar um þessa tegund aðgerða.

Þeir 658 sjúklingar sem bíða eftir slíkri aðgerð hjá Landspítalanum eru ekki jafn heppnir. Biðtími eftir aðgerð af þessu tagi á bæklunarskurðdeild Landspítalans í Fossvogi er nú rúmir 6 mánuðir.

Biðlistar eftir liðskiptiaðgerðum lengdust í árslok 2014 og 2015 vegna verkfalla hjá Landspítalanum. Sjúklingar sem þurfa að komast í þessar aðgerðir er sjúklingahópur sem er ekki í lífshættu og því var þessum aðgerðum frestað vegna forgangsröðunar á verkfallstímanum samkvæmt upplýsingum frá spítalanum.

Fjölgun aldraðra og vaxandi þörf fyrir þessar aðgerðir hefur áhrif á biðlista en að meðaltali bætast 70 nýir einstaklingar við biðlistann í hverjum mánuði. Þannig er þetta enn ein birtingarmynd á margþættum vanda sem fylgir hækkandi lífaldri þjóðarinnar.

Björn Zoëga bæklunarskurðlæknir og fyrrverandi forstjóri Landspítalans er í þeirri stöðu að þekkja málið bæði sem læknir og stjórnandi því hann framkvæmir þessar aðgerðir bæði hér á landi og í Svíþjóð.

Björn segir flöskuháls liðskiptiaðgerða á Landspítalanum felast í skorti á legurýmum til að halda skipulögðu flæði skurðsjúklinga sem eru ekki að truflast af bráðatilvikum sem þurfa á rýmum að halda eða öldruðum sjúklingum sem bíða eftir að komast að á hjúkrunarheimili. Þetta er ekki sama vandamál í Svíþjóð, svo dæmi sé tekið.

„Flestar sérhæfðar skurðstofur í Svíþjóð hafa aðskilnað á milli bráðadeilda og skipulaðra skurðdeilda. Þegar um skipulagðar aðgerðir er að ræða  liggur fyrir með góðum fyrirvara hversu margar aðgerðir verði framkvæmdar og tilvik frá bráðadeild trufla ekki áætlanir,“ segir Björn.

Hann segir óskynsamlegt að hleypa prívatsjúkrahúsum eins og Klíníkinni af stað og borga fyrir aðgerðirnar með skattfé án þess að það liggi fyrir hvaða gæði fáist fyrir peningana.

„Í Svíþjóð tekur einkasjúkrahúsið ábyrgð á ætluðum læknamistökum og inn í verðið er reiknuð áhætta vegna þeirra.Það sem skiptir mestu máli er að þú vitir hvaða gæði þú fáir fyrir það sem þú kaupir. Þú tekur einnig heildarábyrgð á sjúklingnum þannig að ef eitthvað kemur upp á, þá berðu ábyrgð á því og sérðu um að meðhöndla það eða borgar fyrir meðhöndlunina annars staðar,“ segir Björn.

Ef sjúklingur á Íslandi fer í aðgerð hjá Klíníkinni í Armúla og fær aukaverkanir sem Klíníkin ræður ekki við lendir vandi hans hjá Landspítalanum.

Ferðalag sjúklinganna til Svíþjóðar á kostnað skattgreiðenda til þess að fara í mjaðmakúluskipti og sú staðreynd að ekki er búið að hanna lagalega umgjörð ábyrgðar og áhættu einkasjúkrahúsa, sem fá greitt frá Sjúkratryggingum Íslands fyrir að sinna heilbrigðisþjónustu, eru tvö dæmi sem sýna í hnotskurn hversu vanþróað og óreiðukennt íslenskt heilbrigðiskerfi er þegar rekstur einkaaðila er annars vegar.