Innlendur fréttaannáll Fréttablaðsins: Hvarf Birnu, #MeToo og skammlífasta ríkisstjórnin

Öll þjóðin slegin óhug vegna hvarfs Birnu

Sunnudaginn 15. janúar síðastliðinn var lýst eftir Birnu Brjánsdóttur, liðlega tvítugri konu, sem þá hafði ekkert spurst til frá því á aðfaranótt laugardagsins. Birna hafði hitt vinkonur sínar á skemmtistaðnum Húrra en síðan yfirgefið þær, fengið sér að borða á Ali Baba og svo gengið upp Laugaveginn, þar sem hún sást á myndavélum við Kirkjuhúsið.

Allsherjarleit að Birnu hófst svo á mánudegi. Grunur beindist fljótlega að rauðum Kia Rio bíl sem vitað var að hafði verið ekið niður Laugaveginn á sama tíma og Birna var þar gangandi. Eftirgrennslan lögreglu leiddi í ljós að grænlenskur sjómaður á togaranum Polar Nanoq hafði tekið rauða Kia Rio bílinn á leigu.

Þegar tveir bræður fundu skó Birnu á hafnarbakkanum í Hafnarfirði varð það til þess að styrkja grun lögreglu um að skipverjar á togaranum tengdust hvarfi hennar. Polar Nanoq, sem þá var á leið til Grænlands, var snúið aftur í átt til Íslands og tveir skipverjar handteknir. Þeir voru báðir úrskurðaðir í gæsluvarðhald en öðrum þeirra var síðan sleppt.

Thomas Møller Olsen var hins vegar ákærður fyrir morðið og fyrir smygl á um 20 kílóum af hassi sem fundust í skipinu. Hinn 29. september var hann fundinn sekur um morðið og fíkniefnasmyglið í Héraðsdómi Reykjaness. Hann var dæmdur í 19 ára fangelsi, sem er þyngsta refsing sem manni hefur verið dæmd frá árinu 1994. Thomas­ hefur ávallt neitað sök og hefur áfrýjað niðurstöðunni. Búist er við að réttað verði í málinu í Landsrétti snemma á næsta ári.

Öll þjóðin syrgði eftir að Birna fannst látin sunnudaginn 22. janúar í sjónum við Selvogsvita. Vinkonur lýstu henni sem einstökum vin. „Hún er yndisleg vinkona, alltaf til staðar fyrir mann og hún er ein besta vinkona sem ég hef eignast á ævi minni, ég treysti henni fyrir öllu og ég elska hana,“ sagði Matthildur Soffía Jónsdóttir, vinkona hennar, í kvöldfréttum Stöðvar 2. 

Sigurlaug Hreinsdóttir, móðir Birnu, sagðist ganga í gegnum erfið­leikana með styrkleika hennar í huga. „Fegurðin í minningu hennar hjálpar mér. Ástin til hennar stýrði mér og kom mér í gegnum erfiðustu vikur lífs míns,“ sagði Sigurlaug við Fréttablaðið.

Costco var opnað í Kauptúni

Opnun vöruhúss Costco hér á landi átti sér þriggja ára aðdraganda. Verslunin var opnuð með pompi og pragt hinn 23. maí og hefur verið örtröð í versluninni síðan þá. 

Áður en hún var opnuð höfðu að minnsta kosti 35 þúsund Íslendingar keypt sér aðildarkort að versluninni. Lágt eldsneytisverð á bensínstöð Costco vekur ekki síst athygli, en forsvarsmenn annarra olíufélaga segjast ekki geta keppt um hagstæðara verð. 

Í byrjun júní birti Fréttablaðið frétt upp úr gögnum Meniga sem bentu til þess að velta Costco hefði verið meiri en velta allra verslana Bónuss fyrstu dagana eftir opnun.

30 prósenta hlutur í Arion banka seldur

Hinn 20. mars síðastliðinn var tilkynnt að bandaríski bankinn Goldman Sachs og þrír vogunarsjóðir hefðu keypt nærri 30 prósenta hlut í Arion banka fyrir 49 milljarða króna. 

„Við erum að horfa á þessi kaup sem fjárfestingu til meðallangs eða langs tíma,“ sagði Frank Brosens, eigandi bandaríska vogunarsjóðsins Taconic Capital. Einnig var samið um kauprétt sömu aðila á 22 prósenta hlut til viðbótar. 

Viðskiptin voru gagnrýnd, meðal annars á grundvelli þess að ekki lægi ljóst fyrir hverjir endanlegir kaupendur væru. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson lagði til á Alþingi að ríkið nýtti sér heimild til forkaupsréttar á hlutnum. 

Endurskipulagning bankakerfisins var eitt helsta stefnumál Miðflokksins, flokks Sigmundar, í kosningabaráttunni sem fór í hönd.

Bjarni leiðir ríkisstjórn

Tæpum tveimur og hálfum mánuði eftir alþingiskosningarnar 2016 var nýr stjórnar­sáttmáli Sjálfstæðisflokksins, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar kynntur.

Bjarni Benediktsson tók við lyklunum að forsætisráðuneytinu af Sigurði Inga Jóhannssyni hinn 11. janúar síðastliðinn. Benedikt Jóhannesson, þáverandi formaður Viðreisnar, varð fjármála- og efnahagsráðherra og Óttarr Proppé, formaður Bjartrar framtíðar, varð heilbrigðisráðherra.

Ellefu ráðherrar sátu í ríkisstjórninni. Þar af sex frá Sjálfstæðisflokki, þrír frá Viðreisn og tveir frá Bjartri framtíð.

Í júní var Sigríður Andersen dómsmálaráðherra gagnrýnd harðlega fyrir að neita að veita bæði þolendum Róberts Downey og fjölmiðlum gögn er vörðuðu uppreist æru hans. Synjunin var kærð til úrskurðarnefndar um upplýsingamál.

Skammlífasta ríkisstjórn lýðveldisins

Hinn 14. september upplýsti fréttavefurinn Vísir svo að Benedikt Sveinsson, faðir Bjarna Benediktssonar forsætisráðherra, hefði veitt dæmdum kynferðisbrotamanni, Hjalta Sigurjóni Haukssyni, umsögn þegar Hjalti sótti um uppreist æru.

Sigríður Andersen dómsmálaráðherra viðurkenndi þann sama dag að hafa veitt Bjarna upplýsingar um málið um sumarið. Samstundis var boðað til fundar í stjórn Bjartrar framtíðar vegna trúnaðarbrests sem forystumenn flokksins töldu að væri kominn upp. Á fundinum var ákveðið að slíta stjórnarsamstarfinu.

Gengið var til kosninga 28. október. Niðurstaðan varð sú að Björt framtíð fékk engan þingmann kjörinn. Miðflokkurinn og Flokkur fólksins fengu hins vegar kjörna menn. Þar með höfðu átta stjórnmálaflokkar fulltrúa á þingi, fleiri en nokkru sinni fyrr. 

Stjórnarmyndunarviðræður VG, Framsóknarflokksins, Samfylkingarinnar og Pírata skiluðu ekki árangri og hófust þá viðræður milli VG, Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins. Ný ríkisstjórn undir forystu Katrínar Jakobsdóttur tók svo við 30. nóvember.

Í skugga valdsins

Þrjár stjórnmálakonur, þær Heiða Björg Hilmisdóttir, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir og Hanna María Sigmundsdóttir, sögðu frá valdbeitingu karla í stjórnmálum í opinskáum fjölmiðlaviðtölum hinn 21. nóvember. Skoruðu þær á forystumenn stjórnmálaflokkanna að bregðast við.

Konur úr fjölmörgum starfsstéttum fylgdu í kjölfarið. Með hverri áskorun hafa fylgt lýsingar á óviðurkvæmilegri hegðun karlmanna gagnvart konum og í mörgum tilfellum alvarlegu ofbeldi sem karlmenn eru sakaðir um að hafa beitt konur.

Eftir að byltingin sem fékk heitið #metoo – Í skugga valdsins hófst hér á landi eru dæmi um að karlmenn hafi sagt upp störfum eða verið vikið úr störfum vegna framkomu sinnar.