Segir ákvörðun LIVE að sleppa kaupum í Icelandair einstaklega vel ígrundaða

Sjaldan hefur fjárfestingarkostur Lífeyrissjóðs verzlunarmanna verið rýndur með jafn ítarlegum hætti og í nýlegu hlutafjárúboði Icelandair. Fagmennskan var í fyrirrúmi og jafnræðis sjóðsfélaga gætt. Þetta segir Stefán Sveinbjörnsson, formaður stjórnar LIVE, í tilkynningu til fjölmiðla.

LIVE var stærsti hluthafi í Icelandair fyrir hlutafjárútboðið í síðustu viku. Athygli vakti að stjórn sjóðsins kaus að taka ekki þátt í útboðinu. Ákvörðunin féll á jöfnum atkvæðum átta stjórnarmanna. Helmingur stjórnarmanna er fulltrúi launafólks sem sögðu nei á meðan fulltrúar atvinnurekenda sögðu já.

Guðrún Hafsteinsdóttir er varaformaður sjóðsins, forstjóri Kjörís og talaði fyrir því að LIVE tæki þátt í útboðinu. Keypti fyrir 2,5 milljarða króna sem hefði svarað til um 11 prósenta hlutar í flugfélaginu.

Harmaði niðurstöðuna

„Við mátum það svo að áætlanir félagsins um vöxt væru hógværar næstu árin. Þess vegna studdi ég að við færum þar inn og ég harma þessa niðurstöðu,“ sagði Guðrún við fréttastofu að loknu útboði.

Guðrún sagðist í Fréttablaðinu fyrir helgi hafa átt von á því að stjórn LIVE myndi standa saman að því að verja störf félagsmanna og þá hagsmuni sem væru undir fyrir íslenskt efnahagslíf að tryggja rekstur Icelandair.

„Þarna er um að ræða lífsviðurværi þúsunda starfsmanna og starfsfólk Icelandair er einn stærsti greiðandi félagsgjalda til VR og þar með til lífeyrissjóðsins. Það kom mér því á óvart að það hafi verið fulltrúar atvinnurekenda í sjóðnum sem töluðu fyrir mikilvægi þess að verja störf félagsmanna en ekki fulltrúar launþegahreyfingarinnar,“ segir Guðrún.

Svívirðileg árás

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, svaraði Guðrúnu í pistli sem birtist á Vísi í dag.

„Guðrún Hafsteinsdóttir ræðst með ótrúlega svívirðilegum hætti að minni persónu og fulltrúum okkar í stjórn LIVE, starfsheiðri þeirra og trúverðugleika.“

Sömu fulltrúa og fjármálaeftirlitið hefur metið hæfa til að gegna störfum sínum eftir bestu sannfæringu og þeim reglum og lögum sem gilda um hæfi stjórnarmanna.

Sjaldan jafn ítarleg skoðun

Stefán Sveinbjörnsson, formaður stjórnar LIVE, segir að strax í vor þegar ljóst var að Icelandair ætlaði í hlutafjárútboð þyrfti sjóðurinn að taka afstöðu til þess hvort hann tæki þátt eða ekki.

„Ljóst var að um óvenjulegt útboð væri að ræða þar sem hlutafjáraukningunni var ætlað að mæta taprekstri komandi mánaða. Lífeyrissjóður verzlunarmanna fór í mjög ítarlega greiningu á þessum fjárfestingakosti. Sú greining fól m.a. í sér að fenginn var utanaðkomandi ráðgjafi til að rýna fjárfestingakostinn, haldnir voru fundir með stjórnendum Icelandair, sendar voru skriflegar spurningar til félagsins, farið var í rýnivinnu með sérfræðingum (e. airline specialists) hjá Bloomberg, rýnt var í greiningarefni úr fluggeiranum, rýnt var í ársreikninga erlendra flugfélaga og fenginn var erlendur ráðgjafi til að rýna í umhverfisþætti, félagslegaþætti og stjórnhætti félagsins,“ segir Stefán.

Til viðbótar þessu hafi lífeyrissjóðurinn í samstarfi við ráðgjafa sinn, Deloitte fjármálaráðgjöf, stillt upp verðmatslíkani til að meta vænta ávöxtun af fjárfestingunni.

„Sjaldan hefur fjárfestingakostur sjóðsins verið rýndur með jafn ítarlegum hætti og hlutafjárútboð Icelandair.“

Jafnræðis sjóðsfélaga gætt

Stjórnin hafi hist á fjórum fundum þar sem fjárfestingin var skoðuð og rædd ítarlega.

„Niðurstaðan var að áhættan í fjárfestingunni væri mikil og vænt ávöxtun vægi ekki upp þá áhættu. Á þeim forsendum var tekin ákvörðun um að taka ekki þátt í útboðinu.“

Stefán bendir á að fleiri lífeyrissjóðir hafi verið á sömu skoðun og Lífeyrissjóður verzlunarmanna, að taka ekki þátt.

„Hjá Lífeyrissjóði verzlunarmanna er fagmennskan í fyrirrúmi og teknar eru ákvarðanir þar sem gætt er jafnræðis sjóðsfélaga.

Í þessu máli sem öðrum réð fagmennska og hagsmunir sjóðfélaga því hvort sjóðurinn bætti við þá hlutafjáreign sem fyrir var í þessu tiltekna félagi.“

Á borði Fjármálaeftirlitsins

Við þetta má bæta að Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands hefur hafið könnun á nýafstöðnu hlutafjárútboði Icelandair Group og ákvarðanatöku lífeyrissjóða í tengslum við það. Könnunin nær meðal annars til þeirra hagsmunaaðila sem skipa stjórnarmenn lífeyrissjóðanna, það er verkalýðshreyfingin og atvinnurekendur.

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri tilkynnti þetta á fundi fjármálastöðugleikanefndar í morgun þar sem verið var að kynna útgáfu rits Seðlabankans um fjármálastöðugleika sem kom út í dag.

Sagði Ásgeir að lítið væri hægt að segja um áðurnefnda könnun, annað en það að hún væri farin af stað og að Fjármálaeftirlitið hafi, eftir atvikum, kallað eftir gögnum frá sjóðunum.

Tilkynning formanns stjórnar LIVE í heild