Á hrak­hólum í yfir þrjú ár: „Gríðar­­legur kostnaður sem fylgir svona skrípa­­leik“

Sverrir og Dalrós fengu úthlutaða lóð í Reykjanesbæ árið 2017 með þau áform að byggja þar framtíðarheimili. Teikningar voru samþykktar af byggingafulltrúa Reykjanesbæjar og þeim hjónum afhent plagg um að þær væru í samræmi við gildandi deiliskipulag.

Fer að efast um eigin ákvörðun

Níu mánuðum síðar var byggingarleyfi gefið út og framkvæmdir hefjast.

„Svo hefjast framkvæmdir og við erum búin að vinna í húsinu og í október 2018, átján mánuðum eftir að byggingarfulltrúi samþykkir þessar teikningar þá fer hann að efast um ákvörðun sína,“ segir Sverrir Örn Leifsson, eigandi hússins.

Byggingarfulltrúinn efast og segir teikningarnar, sem hann sjálfur samþykkti og gaf út einu og hálfu ári áður, ekki samræmast deiliskipulagi. Hann tjáir fjölskyldunni að aðalhönnuður byggingarinnar sé auk þess ekki með löggildingu til að teikna hús.

„Við erum leikmenn, eftirlitið er hjá honum. Eftirlitið er hjá sveitarfélaginu. Þeir eru leyfisveitendur.

Allt í járnum síðan árið 2019

Fjölskyldan kemur til móts við kröfur byggingarfulltrúans um að lækka þakið um fimmtíu sentímetra sem er það lægsta sem hægt var að fara miðað við húsagerðina á þessu stigi framkvæmda.

„Svo eru bara engin samskipti fyrr en allt í einu er mættur hér staðgengill byggingarfulltrúa og stöðvar framkvæmdir. Það er í desember 2019, þrítugasta desember nákvæmlega, og þetta er búið að vera í járnum síðan.“

Geta ekki nýtt húsnæðið

Í dag fjórum árum eftir að öll leyfi voru gefin út og fjölskyldan í góðri trú með framkvæmdir situr hún uppi með óklárað framtíðarheimili sem þau borga af en geta ekki nýtt.

Þið þurfið að borga fasteignagjöld og borga af þessu en eignist í raun ekkert. Hvað eruð þið búin að tapa miklu? 

„Þetta er farið að slá hátt upp í þrjátíu milljónir. Þetta er á milli tuttugu til þrjátíu milljónir. Það er gríðarlegur kostnaður sem fylgir svona skrípaleik.“

Á hrakhólum í á fjórða ár

Þau hafa flakkað á milli húsa í að verða fjögur ár. Fyrst í leiguhúsnæði sem þau misstu í október.

„Þannig við erum komin heim til pabba míns með börnin okkar tvö og erum þar þangað til eitthvað annað kemur í ljós,“ segir Dalrós Líndal Þórisdóttir, eigandi hússins.

Málið hefur haft gríðarleg áhrif á fjölskylduna, sér í lagi andleg vegna streitu og fjárhagsáhyggja.

„Það eru allskonar heilsufarsbrestir. Það eru margar svefnlausar nætur.“

Spyrja sig hvert réttaröryggið sé?

Það liggur fyrir í málinu að hæð hússins er í samræmi við þær teikningar og það byggingarleyfi sem fjölskyldan fékk útgefið. 

Sverrir og Dalrós segja ótækt að þau séu látin bera ábyrgð á seint framkomnum efasemdum byggingarfulltrúans enda hafi þau allan tíman verið í góðri trú um að byggingin stæðist skipulag vegna útgefinna leyfa og velta fyrir sér réttaröryggi borgaranna þegar svona vinnubrögð sveitarfélaga tíðkast.

„Þetta virðist vera eins og menn geti stimplað teikningar hipsumhaps og svo löngu seinna sagt við vorum að djóka.“

Byggingafulltrúi hafi aflað teikninga sjálfur

Í miðri störukeppni við sveitarfélagið segir Sverrir að byggingarfulltrúi hafi aflað nýrra teikninga samkvæmt gildandi deiliskipulagi sem fjölskyldan hafði hvorki aft aðkomu að né veitt umboð til öflunar.

„Þessar teikningar eru samþykktar 23. desember eða þann 27. Það ber ekki alveg saman á þessum stimplum. Það er enginn fundur eða neitt slíkt það er bara búið að binda okkur við þetta og hér stöndum við í dag með hús sem við eignumst ekki og getum ekki nýtt.“

Fjölskyldan kærði málið til úrskurðanefndar umhverfis- og auðlindamála sem taldi sveitarfélaginu heimilt að stöðva framkvæmdir í ljósi þess að hæð hússins væri ekki í samræmi við deiliskipulag.

Rannsókn ábótavant

Fjölskyldan leitar þá til umboðsmanns Alþingis sem í áliti sínu fellir ákveðinn áfellisdóm yfir vinnubrögðum sveitarfélagsins og úrskurðarnefndarinnar. Umboðsmaður segir að rannsókn nefndarinnar sé ábótavant og standist ekki lög og beinir því til nefndarinnar að taka málið aftur upp sem hún gerir ekki þrátt fyrir beiðni fjölskyldunnar.

Sveitarfélagið tefli fram afarkostum

Síðan þá segir Sverrir að stopult samtal hafi átt sér stað á milli hans og sveitarfélagsins sem endaði með afarkostum sem forsvarsmenn sveitarfélagsins settu fjölskyldunni.

„Það hljóðar eiginlega þannig að við megum halda þessari framkvæmd áfram með þeim skilyrðum að við meðal annars afsölum rétti okkar til meðal annars skaðabóta og göngumst í ábyrgð með sveitarfélaginu til mögulegs tjóns einhverja aðila í nærliggjandi húsum, en í hverfinu eru hátt í tuttugu hús sem eru ekki í samræmi við gildandi deiliskipulag. Það er búið að benda á það ítrekað en við erum tekin þarna út fyrir sviga og fáum þessa meðferð.“

Geta ekki borið ábyrgð á efasemdum byggingarfulltrúa

Sverrir og Dalrós segja ekki getað borið ábyrgð á ákvörðunum byggingarfulltrúa. Málið snúist um réttaröryggi borgaranna þegar embættismenn taka stjórnvaldsákvarðanir.

„Fyrir okkur snýst þetta aðallega um það réttaröryggi okkar íbúa. Þegar embættismenn líkt og byggingarfulltrúi sveitarfélagsins er, að þau leyfi og þær veitingar sem hann gefur út og við borgum fyrir - að þær standi.“

„Bíða eftir að við verðum gjaldþrota?“

Þau segja viðbrögð sveitarfélagsins gríðarlega ófagleg.

„Þau eru bara ófagleg. Annað hvort gerir þú svona eða við gerum þetta. Það á ekki að leysa neitt. Þeir bara standa og bíða. Ég veit ekki eftir hverju þeir eru að bíða, hvort þeir séu að bíða eftir því að við verðum gjaldþrota. Svæfa þetta. Þetta verður ekki svæft.“

Leggja allt undir

Fjölskyldan ætlar með málið fyrir dómstóla verð ekki fundin lausn.

„Þetta snýst um okkur öll. Alla íbúa svæðisins. Hvort sem þú sért í Reykjanesbæ eða annars staðar á landinu. Þetta snýst um að leyfi sem eru veitt og þú færð. Við leggjum allt undir. Þetta þarf að leysast og við förum alla leið.“