Saka Storytel um að for­gangs­raða eigin efni á kostnað annarra

Í kvörtuninni, sem dagsett er 5. febrúar 2025, óskar lögmaður Rithöfundasambands Íslands eftir því að Samkeppniseftirlitið rannsaki hugsanlega misnotkun fyrirtækisins Storytel á markaðsráðandi stöðu sinni. Í dag barst fréttatilkynning frá Samkeppniseftirlitinu um að hefja á formlega rannsókn á hendur fyrirtækisins Storytel.

„Það er þannig að eftir að Storytel kom inn á okkar litla viðkvæma bókamarkað sem er svo lítill að það má eiginlega ekkert út af bregða þá hefur rosalega mikið breyst. Markaðurinn í heild hefur stækkað, Storytel er að hluta til viðbót en það sem hefur gerst er að bóksala hefur minnkað mjög mikið, sérstaklega til einkanota,“ segir Margrét Tryggvadóttir, formaður stjórnar Rithöfundarsambands Íslands, í samtali við fréttastofu.

„Verð hefur staðið í stað og tekjur höfunda og útgefanda hafa hríðfallið. Við höfundar erum að fá kannski tíu prósent af því sem við fáum fyrir hvert streymi miðað við eintakasölu.“

Erfið samningsstaða rithöfunda

Margrét segir íslenska rithöfunda ekki í neinni stöðu til semja um greiðslur fyrir bækurnar sínar á hljóðbókaformi heldur sjái útgefendur þeirra um samningaviðræðurnar. 

„Svo flækist myndin því að Storytel er líka útgefandi og það eru sumir sem eru bara þar en við erum ekki að móta okkar samninga,“ segir hún.

„Við þetta er ekki hægt að una og sérstaklega ekki þar sem þar er bara eitt fyrirtæki á markaðinum og það er ekkert hægt að semja. Það er ekki hægt að fara yfir málin og það er bara vísað á að þessu sé öllu stjórnað frá Svíþjóð og þið eruð bara heppin að fá okkur og alls konar svona.“

Í kvörtuninni segir að þrátt fyrir að kostnaðurinn við að taka upp hljóðbók og undirbúa fyrir streymi sé lítill miðað við kostnaðinn við hefðbundna bókaútgáfu eða ritun bókmennta. Hins vegar borgi það sig ekki að sniðganga Storytel þar sem sniðgangan hafi bein áhrif á kynningu efnis höfundanna í smáforriti og þar af leiðandi hlustanir.

Forgangsraði sínu eigin efni

Í kvörtuninni segir einnig að Storytel virðist frekar forgangsraða hljóðbókum sem gefnar eru út á þeirra vegum heldur en bókum frá öðrum útgáfum. 

„Hafa félögin fullyrt þetta sjálf og sagst hafa gert tilraunir með tvo titla eftir sama höfund sem talinn var vel þekktur, þar sem titillinn sem var markaðssettur af Storytel/Storyside með góðri framsetningu í appinu fékk 20-falda hlustun miðað við hinn titilinn sem var ekki markaðssettur með sama hætti,“ segir í kvörtuninni.

„Þetta er kannski meginatriðið í okkar kvörtun og það að þegar fyrirtæki eru í markaðsráðandi stöðu, og þetta er bara eina hljóðbókaveitan á Íslandi, þá verður hið opinbera að bera ábyrgð á því að leikreglur séu sanngjarnar. Þannig að allir geti dafnað á markaðinum,“ segir Margrét.

Rannsóknin ákveðin viðurkenning

Margrét segir það ákveðna viðurkenningu að Samkeppniseftirlitið hafi hafið rannsókn, þó að engin niðurstaða liggi enn fyrir.

„Við vorum búin að safna gögnum og byggja þetta upp en við erum hérna ánægð með að vera tekin alvarlega,“ segir hún.

„En svo kom það líka á óvart hvað þetta er stórt því þeir ætla í samstarf við Svíana og móðurfélagið er líka undir. Þar erum við kannski í betri stöðu en systurfélög okkar á Norðurlöndunum því þar eru ef til vill tvær til þrjár og jafnvel fleiri streymisveitur starfandi en hér er bara ein.“