Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Þórdís sigurvegari Bakgarðshlaupsins Sport 44 hringir ekki nóg fyrir sigurvegarann: „Hefði viljað reyna við brautarmetið“ Sport Baldur hættur í Garðabænum Körfubolti Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Fótbolti Alfreð fékk heiðursorðu Handbolti „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Enski boltinn „Slot og allir leikmennirnir að bíða eftir að tímabilið sé búið“ Enski boltinn „FIFA hefur orðið spillt undir stjórn Infantino“ Fótbolti Svekktur eftir næstbesta tíma Íslendings: „Eins og að ég fái hníf í magann“ Sport Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann Fótbolti Fleiri fréttir Milwaukee Bucks tilbúið að skipta Giannis Fyrsti sigur Hildar og Madrídinga í áttatíu daga Njarðvík - Haukar | Spennan magnast í leik tvö Þróttur - Grindavík/Njarðvík | Nýliðar í heimsókn Fram - Víkingur | Bæði átt erfitt í upphafi móts Tottenham - Leeds | Geta tekið stórt skref Ósáttir við dómgæsluna og bolabrögð andstæðings Breiðablik - Valur | Eiga gestirnir eitthvað í meistarana? Úr fótboltalandsliðinu í krikketlandsliðið Í fámennan hóp markvarða Hvar er eiginlega samræmið? Baldur hættur í Garðabænum Reisa minnisvarða fyrir Jota og Silva Skoraði tveimur dögum eftir jarðarför móður sinnar Alfreð fékk heiðursorðu „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Fann ástríðuna á ný eftir að hafa yfirgefið LIV West Ham kvartar til dómaranefndar „FIFA hefur orðið spillt undir stjórn Infantino“ Þegar Martin Eyjólfsson varð Bjargvætturinn Sjáðu mark Hallgríms frá miðju Móðir heiðruð og ljótur olnbogi Sjáðu risaatvikið í lokin, vörslu Raya og mark Trossards 44 hringir ekki nóg fyrir sigurvegarann: „Hefði viljað reyna við brautarmetið“ Dagskráin í dag: Stórveldi mætast og slegist um titilinn Þórdís sigurvegari Bakgarðshlaupsins „Slot og allir leikmennirnir að bíða eftir að tímabilið sé búið“ Svekktur eftir næstbesta tíma Íslendings: „Eins og að ég fái hníf í magann“ Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Hákon einum sigri frá Meistaradeild Evrópu Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Þórdís sigurvegari Bakgarðshlaupsins Sport 44 hringir ekki nóg fyrir sigurvegarann: „Hefði viljað reyna við brautarmetið“ Sport Baldur hættur í Garðabænum Körfubolti Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Fótbolti Alfreð fékk heiðursorðu Handbolti „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Enski boltinn „Slot og allir leikmennirnir að bíða eftir að tímabilið sé búið“ Enski boltinn „FIFA hefur orðið spillt undir stjórn Infantino“ Fótbolti Svekktur eftir næstbesta tíma Íslendings: „Eins og að ég fái hníf í magann“ Sport Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann Fótbolti Fleiri fréttir Milwaukee Bucks tilbúið að skipta Giannis Fyrsti sigur Hildar og Madrídinga í áttatíu daga Njarðvík - Haukar | Spennan magnast í leik tvö Þróttur - Grindavík/Njarðvík | Nýliðar í heimsókn Fram - Víkingur | Bæði átt erfitt í upphafi móts Tottenham - Leeds | Geta tekið stórt skref Ósáttir við dómgæsluna og bolabrögð andstæðings Breiðablik - Valur | Eiga gestirnir eitthvað í meistarana? Úr fótboltalandsliðinu í krikketlandsliðið Í fámennan hóp markvarða Hvar er eiginlega samræmið? Baldur hættur í Garðabænum Reisa minnisvarða fyrir Jota og Silva Skoraði tveimur dögum eftir jarðarför móður sinnar Alfreð fékk heiðursorðu „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Fann ástríðuna á ný eftir að hafa yfirgefið LIV West Ham kvartar til dómaranefndar „FIFA hefur orðið spillt undir stjórn Infantino“ Þegar Martin Eyjólfsson varð Bjargvætturinn Sjáðu mark Hallgríms frá miðju Móðir heiðruð og ljótur olnbogi Sjáðu risaatvikið í lokin, vörslu Raya og mark Trossards 44 hringir ekki nóg fyrir sigurvegarann: „Hefði viljað reyna við brautarmetið“ Dagskráin í dag: Stórveldi mætast og slegist um titilinn Þórdís sigurvegari Bakgarðshlaupsins „Slot og allir leikmennirnir að bíða eftir að tímabilið sé búið“ Svekktur eftir næstbesta tíma Íslendings: „Eins og að ég fái hníf í magann“ Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Hákon einum sigri frá Meistaradeild Evrópu Sjá meira