Sumt er hægt að verja aðeins einu sinni Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar 7. febrúar 2026 12:15 Kæru systur og bræður, hvar sem þið eruð stödd. Mig langar til að eiga við ykkur einlægt samtal.Hvað er það sem sameinar okkur?Það er landið okkar, Ísland. Stærsta gjöf sem mér hefur hlotnast var að fá að fæðast á Íslandi — í þessu strjálbýla en fallega landi þar sem formæður okkar lifðu aðra og erfiða tíma. Við lifum líka erfiða tíma.Það virðist forsenda lífs — og hlutskipti kvenna — að þrauka erfiða tíma.Það er fyrir þrautseigju og úthald íslenskra kvenna að við tórum hér enn. Ekki vegna þess að formæður okkar hlýddu því sem þeim var sagt.Ekki vegna þess að þær samþykktu þegjandi aðfarir að lífi og landi.Heldur vegna þess að þær gerðu kröfur sem sjálfsagt var að gera. Íslenskar konur lögðu hart að sér að búa í haginn fyrir okkur, dætur sínar og syni.Þær báru samfélagið í brjósti sér, jafnvel þegar samfélagið bar enga virðingu fyrir þeim.Þær elskuðu, misstu og syrgðu — svo við gætum öll staðið hér í dag. Ég er að rifja upp úr hverju við erum gerðar, stelpur. Hvaðan við komum!Við sem erum svo magnaðar! Við sem örkum út í snjóinn með börnin okkar á morgnana, látum regnið dynja á okkur sumarlangt, öskrum upp í rokið, grátum í laugunum svo lítið beri á, vöðum yfir ár og klífum fjöll. Við sem syndum allsberar í söltum sjó og drekkum hvaða meginlandshrút undir borðið ef sá gállinn er á okkur! Við erum landið, stelpur! Við erum sjálf náttúran í öllu sínu veldi! Sprelllifandi kynjaverur — ólíkindatól. Sem gjósum og blásum og rifnum og skjálfum, en erum líka, þegar vel liggur á okkur, eins og skælbrosandi firðir í sól og stillu. Við þurfum nú að rifja upp og sýna hvað í okkur býr þegar óráðsíufólk veður hér uppi.Krafturinn, þrautseigjan, kjafturinn býr í okkur öllum; allt litróf landsins býr í skapgerð okkar og eiginleikum. Þetta eru eiginleikar þeirra sem kunna að bjarga sér og lifa af! Konur eru ekki gestir í náttúrunni.Konur eru sjálf náttúran.Og aðför að náttúrunni er aðför að konum. Líkamar kvenna bera sköpunarhæfni sem er eldri en öll hagfræðilíkön heimsins.Hvort sem við eignum börn eða ekki, erum við fulltrúar lífsins sjálfs. Árið er 2026.Enn geysa stríð. Enn eru gripdeildir stundaðar. Enn eru ungar konur, líkt og frjósöm lönd, skiptimynt í viðskiptum karlmanna.Árið 2026. Það verður alltaf hlutskipti kvenna að stilla til friðar og lifa af þegar karlkynið fer fram úr sér. Á ástum og átökum formæðra okkar við karlkynið byggist öll tilvera okkar, og það er enn hlutverk okkar kvenna að gæta þess sem okkur er heilagast: sjálfs heimilisins — Íslands. Fjallkonan fríð. Að eyðileggja vistkerfi fjarða með laxeldi í opnum sjókvíum er eins og að berja í móðurlíf konunnar, binda hana, eitra fyrir henni, veikja hana, kæfa hana og að endingu drepa. Kunnulegt stef, ekki satt. Til að manneskjur megi dafna verðum við konur að hafa skjól — og land undir fótum okkar. Hvers konar karlmenn leiða konur sínar undir nýlenduherra? Við þykjumst hissa þegar Bandaríkin ágirnast Grænland, en hvað má þá segja um norskt laxagróðamódel og ágirnd í íslenska firði? Hvernig dettur íslenskum karlmönnum í hug að veita slíkum mönnum, íslenskum sem norskum, heimildir til að breyta fjörðunum okkar í iðnaðarpytti? Sparkar maður ekki slíkum mönnum á dyr? Vitanlega verður það hlutskipti okkar kvenna að bera bæði fjárhags- og tilfinningaskaðann þegar spilaborgin hrynur — að lifa af með börnin þegar allt hefur verið tekið. En engin lífsreynd kona lætur drekka sig út á Guð og gaddinn nema einu sinni. Ég bið ykkur: látum ekki grunnhyggna karlmenn taka snúning á okkur eina ferðina enn: Braska með okkar almannafé.Selja lífríki og land fyrir slikk.Byggja sundlaug — sem við eigum að þakka fyrir.Og láta okkur bera óhjákvæmilegan og fyrirsjáanlegan náttúru- og fjárhagsskaða. Ég vona svo innilega að þið finnið það í hjarta ykkar hversu mikilvægt það er að við látum það ekki líðast að enn og aftur sé farið svona með landið okkar og okkur sjálfar. Ég bið alla vel gerða karla á Íslandi að standa einnig vörð um íslenskar konur og íslenska jörð. Nú reynir á ykkur. Íslensk náttúra er íslensk kona.Íslensk náttúra er móðir okkar allra.Sumt er hægt að verja aðeins einu sinni. Höfundur er leikkona. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir Fiskeldi Mest lesið 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson Skoðun Kynami. Þegar vanlíðan barns er gefið rangt nafn Júlíus Valsson Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir Skoðun Þrjú höfuð eru betri en eitt Sæþór Randalsson Skoðun Skólamál verða ekki byggð á hentistefnu Valdimar Víðisson Skoðun Hvað fær Ísland fyrir fiskeldi? Kristinn H. Gunnarsson Skoðun Náttúruverndargjald: Rétt hugmynd, of þröng útfærsla Guðmundur Björnsson Skoðun Rétt mönnun í hjúkrun er fjárfesting í öryggi og gæðum Helga Rósa Másdóttir Skoðun KFUM og KFUK – rannsókn eða krísustjórnun? Theódór S. Halldórsson Skoðun Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson Skoðun Skoðun Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Vextir og vöxtur nýsköpunar Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir skrifar Skoðun Þrjú höfuð eru betri en eitt Sæþór Randalsson skrifar Skoðun Náttúruverndargjald: Rétt hugmynd, of þröng útfærsla Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson skrifar Skoðun Skólamál verða ekki byggð á hentistefnu Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Rétt mönnun í hjúkrun er fjárfesting í öryggi og gæðum Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Bær í vexti - nýtt aðalskipulag Hafnarfjarðar Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Áhrifavaldar já, Gestgjafinn nei Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvað kostar venjulegt líf? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Persónulegt níð skilar engum árangri Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvað fáum við fyrir reikninginn? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir fiskeldi? Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar Skoðun Treysta Alþingismenn ekki Alþingi? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson skrifar Skoðun Þegar vinstrið slær á framtakið Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Kynami. Þegar vanlíðan barns er gefið rangt nafn Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sérhagsmunir í nafni almennings Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Leigubremsan leysir ekki húsnæðisvandann ein og sér Jóhann Ingi Óskarsson skrifar Skoðun Listamannalaun: Eru tækifærin raunverulega opin öllum? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun KFUM og KFUK – rannsókn eða krísustjórnun? Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Skoppandi skrítlandi gervigreindartraust Kristján Logason skrifar Skoðun Órói Kolbrúnar: fyrirlitning, ekki röksemdir Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Hlaðvarps grátkór – 15 mínútna eyðublaðið Ari Sigurðsson skrifar Skoðun Hver vængstýfði hvern við samningaborðið? Vilhelm Jónsson skrifar Sjá meira
Kæru systur og bræður, hvar sem þið eruð stödd. Mig langar til að eiga við ykkur einlægt samtal.Hvað er það sem sameinar okkur?Það er landið okkar, Ísland. Stærsta gjöf sem mér hefur hlotnast var að fá að fæðast á Íslandi — í þessu strjálbýla en fallega landi þar sem formæður okkar lifðu aðra og erfiða tíma. Við lifum líka erfiða tíma.Það virðist forsenda lífs — og hlutskipti kvenna — að þrauka erfiða tíma.Það er fyrir þrautseigju og úthald íslenskra kvenna að við tórum hér enn. Ekki vegna þess að formæður okkar hlýddu því sem þeim var sagt.Ekki vegna þess að þær samþykktu þegjandi aðfarir að lífi og landi.Heldur vegna þess að þær gerðu kröfur sem sjálfsagt var að gera. Íslenskar konur lögðu hart að sér að búa í haginn fyrir okkur, dætur sínar og syni.Þær báru samfélagið í brjósti sér, jafnvel þegar samfélagið bar enga virðingu fyrir þeim.Þær elskuðu, misstu og syrgðu — svo við gætum öll staðið hér í dag. Ég er að rifja upp úr hverju við erum gerðar, stelpur. Hvaðan við komum!Við sem erum svo magnaðar! Við sem örkum út í snjóinn með börnin okkar á morgnana, látum regnið dynja á okkur sumarlangt, öskrum upp í rokið, grátum í laugunum svo lítið beri á, vöðum yfir ár og klífum fjöll. Við sem syndum allsberar í söltum sjó og drekkum hvaða meginlandshrút undir borðið ef sá gállinn er á okkur! Við erum landið, stelpur! Við erum sjálf náttúran í öllu sínu veldi! Sprelllifandi kynjaverur — ólíkindatól. Sem gjósum og blásum og rifnum og skjálfum, en erum líka, þegar vel liggur á okkur, eins og skælbrosandi firðir í sól og stillu. Við þurfum nú að rifja upp og sýna hvað í okkur býr þegar óráðsíufólk veður hér uppi.Krafturinn, þrautseigjan, kjafturinn býr í okkur öllum; allt litróf landsins býr í skapgerð okkar og eiginleikum. Þetta eru eiginleikar þeirra sem kunna að bjarga sér og lifa af! Konur eru ekki gestir í náttúrunni.Konur eru sjálf náttúran.Og aðför að náttúrunni er aðför að konum. Líkamar kvenna bera sköpunarhæfni sem er eldri en öll hagfræðilíkön heimsins.Hvort sem við eignum börn eða ekki, erum við fulltrúar lífsins sjálfs. Árið er 2026.Enn geysa stríð. Enn eru gripdeildir stundaðar. Enn eru ungar konur, líkt og frjósöm lönd, skiptimynt í viðskiptum karlmanna.Árið 2026. Það verður alltaf hlutskipti kvenna að stilla til friðar og lifa af þegar karlkynið fer fram úr sér. Á ástum og átökum formæðra okkar við karlkynið byggist öll tilvera okkar, og það er enn hlutverk okkar kvenna að gæta þess sem okkur er heilagast: sjálfs heimilisins — Íslands. Fjallkonan fríð. Að eyðileggja vistkerfi fjarða með laxeldi í opnum sjókvíum er eins og að berja í móðurlíf konunnar, binda hana, eitra fyrir henni, veikja hana, kæfa hana og að endingu drepa. Kunnulegt stef, ekki satt. Til að manneskjur megi dafna verðum við konur að hafa skjól — og land undir fótum okkar. Hvers konar karlmenn leiða konur sínar undir nýlenduherra? Við þykjumst hissa þegar Bandaríkin ágirnast Grænland, en hvað má þá segja um norskt laxagróðamódel og ágirnd í íslenska firði? Hvernig dettur íslenskum karlmönnum í hug að veita slíkum mönnum, íslenskum sem norskum, heimildir til að breyta fjörðunum okkar í iðnaðarpytti? Sparkar maður ekki slíkum mönnum á dyr? Vitanlega verður það hlutskipti okkar kvenna að bera bæði fjárhags- og tilfinningaskaðann þegar spilaborgin hrynur — að lifa af með börnin þegar allt hefur verið tekið. En engin lífsreynd kona lætur drekka sig út á Guð og gaddinn nema einu sinni. Ég bið ykkur: látum ekki grunnhyggna karlmenn taka snúning á okkur eina ferðina enn: Braska með okkar almannafé.Selja lífríki og land fyrir slikk.Byggja sundlaug — sem við eigum að þakka fyrir.Og láta okkur bera óhjákvæmilegan og fyrirsjáanlegan náttúru- og fjárhagsskaða. Ég vona svo innilega að þið finnið það í hjarta ykkar hversu mikilvægt það er að við látum það ekki líðast að enn og aftur sé farið svona með landið okkar og okkur sjálfar. Ég bið alla vel gerða karla á Íslandi að standa einnig vörð um íslenskar konur og íslenska jörð. Nú reynir á ykkur. Íslensk náttúra er íslensk kona.Íslensk náttúra er móðir okkar allra.Sumt er hægt að verja aðeins einu sinni. Höfundur er leikkona.
Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson Skoðun
Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar
Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar
Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar
Skoðun Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson skrifar
Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson Skoðun