Aðför að verðmætasköpun Guðveig Lind Eyglóardóttir skrifar 25. febrúar 2026 13:46 Ég var ánægð að heyra í upphafi kjörtímabilsins að sitjandi ríkisstjórn ætlaði að kenna sig við verðmætasköpun. Verðmætasköpun sem myndi felast í því að efla byggðir landsins, styðja við vöxt fyrirtækja, auka gjaldeyristekjur, efla innviði, skapa störf og auka hagsæld. Í dag hef ég aftur á móti vaxandi áhyggjur af skilningsleysi þessara flokka á því hvað drífur atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni áfram. Það eru stórkostleg vonbrigði að ekkert hafi þokast áfram á þessari verðmætasköpunarvegferð sem ríkisstjórn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins kynnti. Þvert á móti virðist stefnan hjá þeim vera sú að veikja markvisst bæði fyrirtæki og byggðir landsins. Sú aðför hefur hreinlega komið úr öllum skúmaskotum frá sitjandi ríkisstjórn. Skattlagning úr öllum áttum. Ríkisstjórnin ætlar að treysta á skattahækkanir við stjórn ríkisfjármála en sér ekki hversu alvarleg langtímaáhrif þessi stefna mun valda. Skattahækkanir eins og afnám samsköttunar hjóna og sambúðarfólks, hærri vörugjöld á bíla og kílómetragjöld sem eru hreinn landsbyggðarskattur. Það er öllum ljóst að þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa haldið uppi verðbólgu og háu vaxtarstigi í landinu sem bitnar á fjölskyldum og fyrirtækjum. Þá hafa álögur á fyrirtæki skapað erfiðara rekstarumhverfi. Hærri veiðigjöld eru þegar farin að bitna á afleiddri starfsemi í sjávarbyggðum og teygja sig um allt land. Atvinnuleysi hefur aukist og ástandið hefur farið hratt versnandi. Þá er það grafalvarleg staða að sú orðræða sem ríkisstjórnin hefur um okkar helstu útflutningsgreinar eins og sjávarútveg og ferðaþjónustu er farin að skapa ranghugmyndir í hugum fólks um þessar mikilvægu atvinnugreinar. Það er miður að ríkisstjórnin sé stöðugt að skrímslavæða fólk og fyrirtæki sem halda uppi atvinnulífi um allt land og skapa mikilvægar tekjur fyrir þjóðarbúið. Nýjasta atlagan. Nýjasta atlagan að landsbyggðinni felst svo í frumvarpi til laga um jöfnun atkvæðavægis. Jöfnun atkvæðavægis hefur þann tilgang að fjölga þingmönnum Höfuðborgarsvæðisins og suðvesturhornsins og fækka þingmönnum annarra kjördæma. Frá upphafi hefur á Alþingi Íslendinga verið fylgt því sjónarmiði að fulltrúalýðræði byggi ekki aðeins á fjölda atkvæða að baki hverjum fulltrúa heldur einnig að íbúar um land allt eigi rödd á löggjafarsamkomunni. Á því sjónarmiði byggja einnig löggjafarsamkomur fjölda annarra lýðræðisríkja. Landsbyggðin, þar sem raunhagkerfið býr. Verðmætasköpun þjóðarbúsins á að mestu leyti uppruna sinn utan þéttbýlasta svæðis landsins svo sem í ferðaþjónustu, matvæla- og orkuframleiðslu. Sú verðmætasköpun er forsenda lífskjara á Íslandi og skatttekna ríkissjóðs. Nærtækasta dæmið er 40 milljarða innspýting í ríkissjóð frá Kerecis sem snýr nú halla á ríkissjóði í afgang. Fram undan er mikið verk að tryggja áframhaldandi verðmætasköpun í sátt við nærsamfélög um land allt. Í því samhengi hefur aldrei verið mikilvægara en nú að fækka ekki röddum hinna dreifðu byggða á Alþingi Íslendinga. Það er ljóst að sú keðja aðgerða sem sitjandi ríkisstjórn vinnur nú að mun til lengri tíma litið stórskaða hagkerfið. Ég biðla til allra þingmanna sem sitja á löggjafarþinginu að horfa á heildarmyndina til lengri tíma og taka sér stöðu með byggðum landsins, þar sem raunhagkerfið býr. Höfundur er forseti sveitarstjórnar Borgarbyggð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Byggðamál Guðveig Lind Eyglóardóttir Mest lesið Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Spírallinn Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir skrifar Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen skrifar Skoðun Getur maður verið rasisti án þess að gera sér grein fyrir því? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega skrifar Skoðun Þyrnirinn sem náði í gegn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson skrifar Skoðun Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold skrifar Sjá meira
Ég var ánægð að heyra í upphafi kjörtímabilsins að sitjandi ríkisstjórn ætlaði að kenna sig við verðmætasköpun. Verðmætasköpun sem myndi felast í því að efla byggðir landsins, styðja við vöxt fyrirtækja, auka gjaldeyristekjur, efla innviði, skapa störf og auka hagsæld. Í dag hef ég aftur á móti vaxandi áhyggjur af skilningsleysi þessara flokka á því hvað drífur atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni áfram. Það eru stórkostleg vonbrigði að ekkert hafi þokast áfram á þessari verðmætasköpunarvegferð sem ríkisstjórn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins kynnti. Þvert á móti virðist stefnan hjá þeim vera sú að veikja markvisst bæði fyrirtæki og byggðir landsins. Sú aðför hefur hreinlega komið úr öllum skúmaskotum frá sitjandi ríkisstjórn. Skattlagning úr öllum áttum. Ríkisstjórnin ætlar að treysta á skattahækkanir við stjórn ríkisfjármála en sér ekki hversu alvarleg langtímaáhrif þessi stefna mun valda. Skattahækkanir eins og afnám samsköttunar hjóna og sambúðarfólks, hærri vörugjöld á bíla og kílómetragjöld sem eru hreinn landsbyggðarskattur. Það er öllum ljóst að þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa haldið uppi verðbólgu og háu vaxtarstigi í landinu sem bitnar á fjölskyldum og fyrirtækjum. Þá hafa álögur á fyrirtæki skapað erfiðara rekstarumhverfi. Hærri veiðigjöld eru þegar farin að bitna á afleiddri starfsemi í sjávarbyggðum og teygja sig um allt land. Atvinnuleysi hefur aukist og ástandið hefur farið hratt versnandi. Þá er það grafalvarleg staða að sú orðræða sem ríkisstjórnin hefur um okkar helstu útflutningsgreinar eins og sjávarútveg og ferðaþjónustu er farin að skapa ranghugmyndir í hugum fólks um þessar mikilvægu atvinnugreinar. Það er miður að ríkisstjórnin sé stöðugt að skrímslavæða fólk og fyrirtæki sem halda uppi atvinnulífi um allt land og skapa mikilvægar tekjur fyrir þjóðarbúið. Nýjasta atlagan. Nýjasta atlagan að landsbyggðinni felst svo í frumvarpi til laga um jöfnun atkvæðavægis. Jöfnun atkvæðavægis hefur þann tilgang að fjölga þingmönnum Höfuðborgarsvæðisins og suðvesturhornsins og fækka þingmönnum annarra kjördæma. Frá upphafi hefur á Alþingi Íslendinga verið fylgt því sjónarmiði að fulltrúalýðræði byggi ekki aðeins á fjölda atkvæða að baki hverjum fulltrúa heldur einnig að íbúar um land allt eigi rödd á löggjafarsamkomunni. Á því sjónarmiði byggja einnig löggjafarsamkomur fjölda annarra lýðræðisríkja. Landsbyggðin, þar sem raunhagkerfið býr. Verðmætasköpun þjóðarbúsins á að mestu leyti uppruna sinn utan þéttbýlasta svæðis landsins svo sem í ferðaþjónustu, matvæla- og orkuframleiðslu. Sú verðmætasköpun er forsenda lífskjara á Íslandi og skatttekna ríkissjóðs. Nærtækasta dæmið er 40 milljarða innspýting í ríkissjóð frá Kerecis sem snýr nú halla á ríkissjóði í afgang. Fram undan er mikið verk að tryggja áframhaldandi verðmætasköpun í sátt við nærsamfélög um land allt. Í því samhengi hefur aldrei verið mikilvægara en nú að fækka ekki röddum hinna dreifðu byggða á Alþingi Íslendinga. Það er ljóst að sú keðja aðgerða sem sitjandi ríkisstjórn vinnur nú að mun til lengri tíma litið stórskaða hagkerfið. Ég biðla til allra þingmanna sem sitja á löggjafarþinginu að horfa á heildarmyndina til lengri tíma og taka sér stöðu með byggðum landsins, þar sem raunhagkerfið býr. Höfundur er forseti sveitarstjórnar Borgarbyggð.
Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar