Palme og Pedro Hjálmtýr Heiðdal skrifar 10. mars 2026 11:17 Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjálmtýr Heiðdal Mest lesið Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson Skoðun Kynami. Þegar vanlíðan barns er gefið rangt nafn Júlíus Valsson Skoðun KFUM og KFUK – rannsókn eða krísustjórnun? Theódór S. Halldórsson Skoðun Rétt mönnun í hjúkrun er fjárfesting í öryggi og gæðum Helga Rósa Másdóttir Skoðun Listamannalaun: Eru tækifærin raunverulega opin öllum? Valerio Gargiulo Skoðun Hvað fær Ísland fyrir fiskeldi? Kristinn H. Gunnarsson Skoðun Persónulegt níð skilar engum árangri Halldóra Sigr. Sveinsdóttir Skoðun Þegar vinstrið slær á framtakið Ragnar Sigurðsson Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Rétt mönnun í hjúkrun er fjárfesting í öryggi og gæðum Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Bær í vexti - nýtt aðalskipulag Hafnarfjarðar Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Áhrifavaldar já, Gestgjafinn nei Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvað kostar venjulegt líf? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Persónulegt níð skilar engum árangri Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvað fáum við fyrir reikninginn? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir fiskeldi? Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar Skoðun Treysta Alþingismenn ekki Alþingi? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson skrifar Skoðun Þegar vinstrið slær á framtakið Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Kynami. Þegar vanlíðan barns er gefið rangt nafn Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sérhagsmunir í nafni almennings Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Leigubremsan leysir ekki húsnæðisvandann ein og sér Jóhann Ingi Óskarsson skrifar Skoðun Listamannalaun: Eru tækifærin raunverulega opin öllum? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun KFUM og KFUK – rannsókn eða krísustjórnun? Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Skoppandi skrítlandi gervigreindartraust Kristján Logason skrifar Skoðun Órói Kolbrúnar: fyrirlitning, ekki röksemdir Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Hlaðvarps grátkór – 15 mínútna eyðublaðið Ari Sigurðsson skrifar Skoðun Hver vængstýfði hvern við samningaborðið? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Álagsstýring: Burðarþol er meira en tala Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Dauði risaeðlunnar og þolmörk jarðar Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun Heita stríðið Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er ég bara ónýtt kolefniseining? Jóhanna Malen Skúladóttir skrifar Skoðun Værum við jafn andvaralaus ef þorskurinn væri í húfi? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þegar líkaminn særir egóið Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar Sjá meira
Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi.
Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson Skoðun
Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson Skoðun
Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar
Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar
Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar
Skoðun Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson skrifar
Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar
Ertu að segja sögu? Helga Edwardsdóttir,Hanna Birna Valdimarsdóttir,Sigríður Elín Ásgeirsdóttir,Steinunn Júlía Rögnvaldsdóttir Robinson Skoðun
Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson Skoðun