Mannréttindadómstóllinn vísar máli Nöru frá

Nara hlaut árið 2018 átján mánaða fangelsisdóm fyrir líkamsárás en hún hefur alltaf haldið því fram að hún hefði bitið tungu fyrrverandi eiginmanns síns í sjálfsvörn. Hún væri að auki fórnarlamb áralangs heimilisofbeldis af hálfu eiginmanns síns. Hún hefði haft ríka ástæðu til að ætla að hún væri í hættu stödd.

Nara hlaut einnig dóm fyrir líkamsárás gagnvart konu sem var gestkomandi á heimili þeirra hjóna sama kvöld og Nara beit eiginmann sinn.

Hún afplánaði þriggja mánaða fangelsisvist en fimmtán mánuðir voru skilorðsbundnir.

Sagði brotið gegn banni við ómannúðlegri meðferð

Kæra Nöru til MDE var í tveimur liðum, sá fyrri vegna dómsins sem hún hlaut fyrir líkamsárás og sá seinni vegna meðferðar lögreglu vegna kæru hennar gagnvart eiginmanninum fyrrverandi. Hún kærði manninn fyrir ítrekað heimilisofbeldi en lögregla felldi niður rannsókn málsins.

Nara sagði að með því að hafa ekki tekið sönnunargögn um heimilisofbeldi til greina við rannsókn líkamsárásarinnar, hefði ríkið brotið gegn ákvæðum mannréttindasáttmálans um bann við pyntingum og ómannúðlegri meðferð og um friðhelgi einkalífs.

Hún sagði einnig að jafnræðisregla sáttmálans hefði verið brotin þar sem hún hefði fengið lakari meðferð sökum kynferðis og þjóðernis.

Lögin veita næga vernd

Í frávísunarúrskurði Mannréttindadómstólsins segir almennar reglur um jákvæða skyldu ríkisins samkvæmt mannréttindasáttmála Evrópu til að vernda þolendur ofbeldis af hendi einkaaðila hafi meðal annars verið settar fram í tveimur málum á hendur ríkinu, sem kveðnir voru upp síðasta sumar.

Í öðru málinu, sem endaði með sýknu, hafi dómstóllinn ítarlega skoðað íslenska lagaumgjörð um heimilisofbeldi og þær málsmeðferðarskyldur sem hvíla á yfirvöldum við rannsókn slíkra ásakana. Dómstóllinn hafi komist að þeirri niðurstöðu að lagaumgjörðin sem var í gildi á viðkomandi tímabili veitti fullnægjandi vernd gegn heimilis- og kynferðisofbeldi með refsilögum.

Ekki hlutverk dómstólsins að dæma í sakamálum

Að því er varðar sakfellingu Nöru ítrekar dómstóllinn að það sé ekki hlutverk hans að taka eigið mat fram yfir mat innlendra dómstóla við mat á sönnunargögnum eða ákvörðun um sakarábyrgð. Innlendir dómstólar hafi skoðað málsástæður Nöru um neyðarvörn og hafnað henni á grundvelli þeirra sönnunargagna sem fyrir þeim lágu og fært ítarleg rök fyrir niðurstöðum sínum. 

„Dómstóllinn finnur engar vísbendingar um að innlendir dómstólar hafi látið hjá líða að taka tillit til fyrirliggjandi sönnunargagna eða að rökstuðningur þeirra hafi verið gerræðislegur eða augljóslega órökréttur.“

Ekki brotið gegn málsmeðferðarreglum

Hvað varðar kæru Nöru vegna meðferðar lögreglu á kærum hennar vegna meints heimilisofbeldis segir í úrskurðinum að lögreglan hafi yfirheyrt báða aðila og aflaða viðeigandi sönnunargagna, þar á meðal vitnaskýrslna og samskipta á samfélagsmiðlum. 

Ríkissaksóknari hafi skoðað hverja ásökun og fært ítarleg rök fyrir ákvörðun sinni um að fella rannsóknina niður. Þótt nokkrar tafir hafi orðið á yfirheyrslu sakborningsins bendir dómstóllinn á að kvörtun Nöru hafi varðað atburði sem höfðu átt sér stað nokkru áður en hún var lögð fram og ekki krafist tafarlausra aðgerða til að tryggja sönnunargögn. 

„Dómstóllinn hefur talið að málsmeðferðarskyldan til rannsóknar sé skylda um aðferðir en ekki niðurstöður. Í þessu máli framkvæmdu yfirvöld rannsókn, söfnuðu fyrirliggjandi sönnunargögnum og tóku rökstuddar ákvarðanir. Sú staðreynd að kærandi er ósammála mati á sönnunargögnum felur ekki í sér, eitt og sér, að ekki hafi verið farið að málsmeðferðarskyldum.

Í ljósi framangreinds og með hliðsjón af niðurstöðum dómstólsins í fyrra máli gegn Íslandi telji dómstóllinn að kvartanir Nöru séu augljóslega illa grundaðar og verði að vísa þeim frá.