Enn ólgar Ung­frú Ís­land: „Ekkert til sem heitir ó­sann­gjarn samningur ef þú skrifar undir hann“

Kristín Anna birti langa yfirlýsingu á samfélagsmiðlum sínum síðdegis í gær. Þar sagðist hún lengi hafa velt því fyrir sér hvort hún ætti að segja frá sinni reynslu af samstarfi við Ungfrú Ísland, eitthvað sem hún myndi aldrei vilja sjá aðra konu ganga í gegnum. 

Þá tekur hún fram að gagnrýnin beinist einungis að samtökunum Ungfrú Ísland en ekki alþjóðlegu keppninni Miss Cosmo. 

Þess ber að geta að Kristín Anna er önnur fegurðardrottningin sem keppti í Ungfrú Ísland 2025 sem rýfur tengsl við samtökin. Helena Hafþórsdóttir O'Connor, sem varð í fyrsta sæti í keppninni, fór út til Taílands fyrir Íslands hönd en hætti keppni vegna veikinda, gerði það í desember síðastliðnum og lýsti um leið óánægju sinni með samtökin og samskipti við þau.

Fannst hún „gangandi á glerbrotum“

Kristín segist í yfirlýsingunni hafa greitt allan kostnað sem fylgdi þátttöku í keppninni, þar á meðal rúmlega 900 þúsund fyrir keppnisgjald og flugferðir auk annars kostnaðar sem tengdist þátttökunni. Við undirbúning fyrir keppnina hafi hún upplifað sem ábyrgðin væri öll á hennar herðum.

„Þegar ég var stödd úti í Víetnam var ég ein frá Íslandi og án stuðnings frá MUI ehf., sem ég taldi eðlilegt að væri til staðar. Álagið var mikið, svefninn lítill og aðstæður mjög erfiðar. Þrátt fyrir það lagði ég mig alla fram um að standa mig vel og klára verkefnið af fagmennsku,“ skrifar hún í færslunni.

Henni varð ljóst að hún væri í raun að takast á við ferlið ein, fann fyrir mikilli pressu og fannst hún vera óörugg og „gangandi á glerbrotum“ í samskiptum við framkvæmdarstjóra Miss Universe Iceland, Manúelu Ósk. 

Þeir sem ætluðu sér að vera í teyminu myndu skrifa undir

Kristín lýsir því í yfirlýsingunni að nokkrum dögum fyrir lokakvöld Miss Cosmo hafi hún ítrekað verið beðin um að skrifa undir yfirlýsingu sem tengdist ágreiningi sem hún hafði enga innsýn inn í. Hún nefnir þá yfirlýsingu ekki berum orðum en þar er um að ræða yfirlýsingu samtakanna brugðist er við ásökunum Helenu Hafþórsdóttur í garð samtakanna.

„Í skilaboðunum þar stóð meðal annars að það væri verið að ljúga upp á teymið í fjölmiðlum og að þær sem ætluðu sér að vera áfram í teyminu ættu að skrifa undir yfirlýsingu að það væru rangfærandi sagnir. Á þessum tíma var ég ein úti í Víetnam, undir miklu álagi og gangandi á litlum svefni,“ skrifar hún.

Hún segist hafa verið spurð af framkvæmdastjóra samtakanna hvort hún hygðist ekki vera áfram í teyminu, þar sem „þær sem ætla sér að vera í teyminu skrifa undir“. Hún hafi ekki þorað að segja nei á þeim tímapunkti, verandi ein úti í Víetnam að keppa sem fulltrúi Íslands frá samtökunum.

Kristín Anna segir ekki hafa verið einfalt að afsala sér titlinum eftir að hafa lagt hjarta, tíma og eigin fjármuni í verkefnið. Hún hafi ekki séð sér fært um að halda samstarfinu áfram.

„Ég þurfti að setja mína andlegu heilsu í fyrsta sæti og taka ákvörðun sem var rétt fyrir mig, jafnvel þó að hún væri erfið,“ segir Manúela.

Íþyngjandi samningur „bersýnilega ósanngjarn“

Eftir að hún afsalaði sér titlinum hafi henni borist fjárkrafa að fjárhæð 250 þúsund krónur sem byggi á samningi sem hún telur „bersýnilega ósanngjarnan“. Hún hafi fengið samninginn í hendurnar í miðri myndatöku fyrir Miss Cosmo Iceland 2025 og hvorki fengið svigrúm né raunverulegt tækifæri til að fara yfir innihald hans.

Kristín Anna lýsir samningsákvæðum sem íþyngjandi. Ungfrú Ísland hafi ætlað sér þrjátíu prósent af tekjum titilhafa af fyrirsætustörfum meðan samningur væri í gildi og tuttugu prósent þóknun af tekjum vegna fyrirsætustarfa eftir að ferlinu lyki. Um leið hafi henni verið bannað að gera samninga við aðra aðila án samþykkis samtakanna.

Loks hafi þar komið fram að við riftun bæri að greiða 250 þúsund króna riftunargjald vegna kostnaðar sem lagt hefði verið út fyrir titilhafa. Hún hafi hins vegar sjálf greitt allan kostnað vegna þátttöku sinnar og fyrirtækið ekki lagt út fyrir neinum kostnaði vegna þátttöku hennar.

„Því hefur þessi krafa og framganga fyrirtækisins komið mér mjög á óvart og tel ég þetta óeðlilega kröfu,“ skrifar hún. Í innheimtubréfi hafi henni verið boðið að ef hún gengi að kröfunum myndi fyrirtækið falla frá kröfu um skil á „öllum verðlaunum og styrkjum sem titilhafi hefur fengið í hendur“ sem henni þykir „einkar sérkennilegt“ því hún hafi ekki fengið neina styrki eða verðlaun afhent á tímabilinu.

Samhliða fjárkröfunni segir Kristín Anna að henni hafi verið kynnt þagnarskyldusamkomulag sem hún hafi verið beðin um að undirrita til að ljúka málinu milli aðila. Þar hefði hún skuldbundið sig til að tjá sig ekki opinberlega um eigin reynslu né taka þátt í umræðu um Ungfrú Ísland.

„Ég taldi mig ekki geta fallist á slíkt, þar sem undirritun þess hefði í raun þýtt að ég gæti ekki sagt frá minni eigin upplifun. Að mínu mati sýnir þetta skýrt að vilji var til staðar til að takmarka það sem mætti koma fram opinberlega, þar á meðal mína eigin upplifun af samstarfinu,“ skrifar hún.

Þrátt fyrir að hún sé ósammála kröfunni hafi hún ákveðið að greiða hana til að geta lokað málinu og haldið áfram. Loks segist hún vona að konur sem stígi inn í þennan heim fái þann stuðning, þá virðingu og þann heiðarleika sem allar konur eigi skilið.

Hvorki beitt þrýstingi til að skrifa undir samning né yfirlýsingu

Blaðamaður hafði samband við framkvæmdastjóra keppninnar, Manúelu Ósk Harðardóttur, sem sagði Kristínu taka flestallt úr samhengi. Allur kostnaður þátttakenda lægi fyrir frá byrjun þegar skrifað væri undir samninga. Kristín hefði hvorki veið pínd til að skrifa undir samning né neydd til að skrifa undir sameiginlega yfirlýsingu samtakanna.

„Okkur þykir ótrúlega miður að þarna eru tvær bestu vinkonur sem hafa þessa upplifun af keppninni og þetta eru manneskjur sem okkur þykir ótrúlega vænt um og áttum í mjög góðu samstarfi við, öll samskipti sýna fram á það,  við áttum fallegt vina- og vinkonusamband,“ segir Manúela um Kristínu Önnu og Helenu Hafþórsdóttur O'Connor.

„Svo er málið þannig að samningar eru samningar. Þegar fullorðinn einstaklingur skrifar undir samning þá er hann að samþykkja það sem samningurinn segir til um. Við vinnum eftir verklagi Miss Universe, við erum með samninga sem eru í samræmi við þeirra samninga. Það er svo bara undir hverjum og einum komið hvort hann skrifi undir og það er enginn þvingaður á neinn hátt til þess að skrifa undir neina samninga,“ segir hún.

„Allar okkar drottningar sem fá þessa samninga í hendurnar eru fullorðnir einstaklingar. Þegar við höfum verið með teen-keppni hafa foreldrar þurft að skrifa undir allt,“ segir hún.

Manúela segir sömuleiðis ekkert hæft í því að Kristín hafi verið beitt þrýstingi til að skrifa undir yfirlýsingu þar sem brugðist var við ásökunum Helenu Hafþórsdóttr O'Connor.

„Við skrifuðum í sameiningu yfirlýsingu varðandi það mál og svo sendi ég út hvort þær sem vildu setja nafn sitt undir, meðal annars Guðrún sem er núverandi Ungfrú Ísland. Hún sagðist ekki vera nógu mikið inni í málinu til þess að skrifa undir og það var ekkert mál,“ segir Manúela.

„Ótrúlega leiðinlegt hvað það er lítið metið“

Manúela Ósk segir að Ungfrú Ísland sjái um að greiða og senda sigurvegara keppninnar í Ungfrú Ísland og standi undir öllum þeim kostnaði. Hins vegar sýni margir aðrir keppendur áhuga á að keppa erlendis fyrir Íslands hönd.

„Þetta er stór bransi og það er ótrúlega mikið af svona keppnum út um allan heim og ég fæ endalaust af tölvupóstum frá alls konar keppnum hvort ég vilji senda keppendur. Þegar stelpur leita til mína, sýna áhuga og biðja mig í raun um að keppa erlendis þá bý ég til þannig tækifæri,“ segir Manúela.

„En það er alltaf skýrt að þetta er á þeirra eigin kostnað. Það var aldrei vafamál.“

Kristín Anna hafi þrátt fyrir það fengið mikinn stuðning frá teyminu í undirbúningi fyrir Miss Cosmo 2025 hvað varðaði gönguæfingar, búninga og tengsl við styrktaraðila.

„Við lánuðum allan fatnað úr okkar einkasafni, ég tengdi hana við alla okkar styrktaraðila, styrktaraðili í Bandaríkjunum gaf henni kjólinn sem hún keppti í, hún notaði þjóðbúninginn sem okkar hönnuður gerði og við reyndum að hjálpa henni eins og við mögulega gátum,“ segir Manúela.

„Við borgum bara og undirbúum sigurvegara keppninnar en það myndast oft ákveðin fjölskyldubönd, tengsl í þessum hóp og manni þykir ofboðslega vænt um þessar stelpur og þær verða allar ofboðslega nánar. Þá er maður að aðstoða, hjálpa, lána föt og vera til staðar og það er ótrúlega leiðinlegt hvað það er lítið metið,“ segir Manúela.

Ekki verið að klekkja á stelpum

Frá byrjun ferlisins hafi það verið uppi á borðinu að Kistín Anna myndi greiða sjálf fyrir kostnað við keppnina. Yfirlýsingar hennar um skort á stuðningi í Víetnam séu jafnframt furðulegar að sögn Manúelu.

„Við getum ekki borgað úr eigin vasa ferð til Víetnam til að styðja hana, stelpu sem var í fjórða sæti í keppninni og er að fara á eigin vegum. Við ráðum ekki við það,“ segir Manúela.

„Þetta er ótrúlega mikið tekið úr samhengi af einhverjum ástæðum sem ég skil ekki. Þegar hún afsalaði sér titlinum fyrir um mánuði síðan neitaði hún öllum fundum, vildi ekkert ræða málin og gaf enga útskýringu. Hún í raun rifti þessum samningi án ástæðu eða án þess að þiggja nokkur samningsboð,“ segir Manúela um Kristínu.

Við það að rifta samningnum á þennan máta virkist riftunarákvæði sem sé 250 þúsund króna greiðsla.

„Þegar hún hafnar öllu sem við viljum bjóða og vill rifta samningnum þá er augljóst að samningurinn gildir. Það er ekkert til sem heitir ósanngjarn samningur ef þú skrifar undir hann,“ segir Manúela.

Þó skal tekið fram að sú staðhæfing rímar illa við 33. grein samningalaga: „Löggerning, sem ella mundi talinn gildur, getur sá maður, er við honum tók, eigi borið fyrir sig ef það yrði talið óheiðarlegt vegna atvika sem fyrir hendi voru þegar löggerningurinn kom til vitundar hans og ætla má að hann hafi haft vitneskju um.“

Manúela segir fullt af stelpum hafa fengið samninginn sendann og viljað lesa hann með foreldrum, það sé ekkert mál. 

„Við erum að reyna að veita stelpum tækifæri sem vilja keppa erlendis og búa til vettvang fyrir ungar konur. Við erum ekki að reyna að klekkja á einhverjum með ljótum samningi,“ segir hún.

Hvað varðar samkomulag um þagnarskyldu segir Manúela að lögfræðingur samtakanna hafi sett þá klausu inn. Það hafi verið gert til að forðast rógburð og leiðindi sem hafi einmitt komið fram í yfirlýsingu Kristínar.