Ljósmyndarinn lifir ekki á „tagginu“ einu saman Þórarinn Þórarinsson skrifar 2. apríl 2026 20:00 Hermann Helguson hefur fengið nóg af því að landslagsmyndir hans séu notaðar í leyfisleysi og ætlar að leita réttar síns með aðstoð lögmanns. Mynd/Aðsend Þolinmæði ljósmyndarans Hermanns Helgusonar er þrotin og útlit fyrir að hann neyðist til að höfða mál á hendur ferðaþjónustufyrirtækjum sem hiklaust og ítrekað skreyta markaðsefni sitt með landslagsmyndum sem teknar eru ófrjálsri hendi af samfélagsmiðlum hans. „Ég er ljósmyndari og mjög virkur á Instagram og Facebook þar sem ég birti mikið af mínu efni,“ segir Hermann sem ítrekað hefur staðið ferðaþjónustufyrirtæki að því að nota myndir hans í leyfisleysi til markaðssetningar. „Þau nota þetta svo til þess að auglýsa sig á eigin miðlum og vefsíðum. Það er alveg djöfullegt að standa í þessu. Það er eins og eigendur fyrirtækjanna haldi að samfélagsmiðlar séu bara villta vestrið og þeir geti gert hvað sem er án þess að það hafi neinar afleiðingar,“ segir Hermann og bætir við að dæmi hans sé síður en svo einstakt. „Ég hef heyrt margar slæmar sögur frá fjölda ljósmyndara, bæði íslenskum og erlendum, sem mynda mikið á Íslandi og eru sumir vel þekktir í þessum áhrifavaldaheimi á samfélagsmiðlum.“ Sjálfum sárni honum mest þegar íslensk fyrirtæki gangi með þessum hætti í smiðju hans. „Efnið manns fær milljónir og stundum tugi milljóna áhorfa í hverjum mánuði og maður er að reyna að leggja lóð sín á vogarskálarnar í markaðssetningu Íslands en uppsker lítið annað en þá helst vanþakklæti. Búinn að reyna allt Manni finnst þetta bara dapurlegt og svolítið eins og maður sé skilinn út undan. Það er ekkert verið að ráða mann sérstaklega til þess að taka myndir en samt græða aðrir á því sem ég geri en ekki maður sjálfur. Ekki nógu mikið allavega. Það væri skemmtilegt ef fyrirtæki myndu hafa samband að fyrra bragði og kanna möguleika á samstarfi. Þetta er ekki sjálfbært. Maður er að reyna að lifa á þessu og það er ekki beint auðvelt starf að lifa á landslagsljósmyndun og á bak við myndirnar er mikil fjárfesting og vinna, akstur og bensínkostnaður,“ segir Hermann sem hefur reynt ýmislegt til að vekja athygli á því að afurðir vinnu ljósmyndara á samfélagsmiðlum eru ekki ókeypis. „Ég er eiginlega búinn að reyna allt og hvetja fólk til að kynna sér höfundaréttarlög en ekkert virðist duga þannig að ég er búinn að leggja skjáskot og skjáupptökur, sem sönnunargögn, fyrir lögmann sem er með nokkur mál í gangi. Sum eru á viðkvæmu stigi en svo eru önnur sem líta ekki vel út og ég verð líklega að lögsækja einhver fyrirtæki.“ Pakkað í grimma vörn Hermann hefur vitaskuld margoft reynt að fá hlut sinn réttan með því að bjóða fyrirtækjunum að greiða sanngjarnt verð fyrir notkun myndanna enda vilji hann frekar loka málinu strax án þess að blanda lögmanni í það.„Sumir hafa brugðist vel við og áttað sig á að notkunin var óleyfileg. Aðrir hafa beinlínis verið dónalegir, pakkað í fulla vörn og hvorki viljað semja um upphæð né borga krónu. Þá á ég bara að þakka fyrir að myndirnar séu merktar mér,“ segir Hermann sem vill einnig reyna að útrýma þeirri lífseigu ranghugmynd að nóg sé að merkja, eða „tagga“, myndir sem teknar eru af samfélagsmiðlum. Skjáskot sem Hermann hefur tekið af dæmum um óleyfilega myndanotkun misstórra erlendra fyrirtækja.Mynd/Aðsend „Sumir verða bara reiðir og segjast hafa „taggað“ mann þegar maður hringir og ég á bara að vera sáttur með það.“ Hermann bætir við að það sé þó skömminni skárra að vera þó „taggaður“ frekar en ekkert. „En það gerir auðvitað ekkert fyrir mann,“ segir Hermann sem er oft sjálfum kennt um þegar hann kvartar. „Margir segja að þetta sé mér að kenna vegna þess að ég hafi átt að sjá óleyfilega notkun á myndunum mínum og láta þá vita fyrr.“ Allt fyrir ekkert Hermann minnir á að inn á milli séu alltaf góð fyrirtæki líka en óskandi væri að syndaselirnir í þessum bransa fari að gyrða sig aðeins í brók og starfi markvisst með ljósmyndurum og fólki sem er að framleiða efni um Ísland frekar en að hagnýta sér vinnu þeirra í leyfisleysi. „Þetta eru engir einyrkjar,“ segir Hermann þegar hann er spurður um fyrirtækin sem hafa notað myndir hans í leyfisleysi, „Þetta er allur skalinn, allt frá litlum upp í mjög stór fyrirtæki í ferðaþjónustu og yfirleitt eru litlu fyrirtækin miklu frekar til í að leysa málin á meðan þau stóru vilja allt fyrir ekkert.“ Ferðaþjónusta Ljósmyndun Samfélagsmiðlar Mest lesið Reiði yfir pítsupartíi: Auglýst á fundi án samráðs Innlent Deiluefni jafnað við jörðu í Kópavogi Innlent Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Erlent Fresta leit að ferðamanninum Innlent Þeirri gulu misjafnt skipt á fyrsta degi sumars Veður Ný nefnd hefur náðað þrjá Innlent Tóku tvö skip og réðust á það þriðja Erlent Vilja ræða um varnargarða en byggja meira á hraunum Innlent Hækka launin um 3,5 prósent í stað 9,7 prósenta Innlent Sjávarútvegsstjórinn segir ESB opið fyrir undanþágum Innlent Fleiri fréttir Sjávarútvegsstjórinn segir ESB opið fyrir undanþágum Deiluefni jafnað við jörðu í Kópavogi Reiði yfir pítsupartíi: Auglýst á fundi án samráðs Ný nefnd hefur náðað þrjá Fresta leit að ferðamanninum Vilja ræða um varnargarða en byggja meira á hraunum Krefjast þess að stjórnvöld standi ekki í vegi endurreisnar Lítilli flugvél hvolfdi við lendingu Síðustu skósmiðirnir og Ungfrú Ísland í beinni Hækka launin um 3,5 prósent í stað 9,7 prósenta Átti að fá smáaura en fékk fimm og hálft ár Aukin hætta á gróðureldum Leita enn að ferðamanninum Bein útsending: Íbúafundur í Grindavíkurbæ Framkvæmdastjóri Fjölmiðlanefndar lagði ríkið endanlega Einn fluttur á slysadeild eftir árekstur „Ég fer í Costco að ná mér í bita“ Sýknaður af ákæru fyrir ítrekaðan harmonikkuleik Sjö sóttu um embætti sýslumanns Íslands Með rúma eina og hálfa milljón í heildarlaun Leggur til lagabreytingar vegna smæðar þjóðarinnar Framkvæmdastjóri Félagsbústaða lætur af störfum Skýrslur um hraunvá kalla á samtal um hvar megi byggja Stefnt á hvalveiðar í sumar: „Það má ekki einn hvalur deyja í sumar“ Lækka veiðiráðgjöf á hval verulega Varnargarðarnir hafi sannað gildi sitt en stjórnsýslan ekki staðist prófið „Blóðmassinn svartur sem hel“ Leita að ferðamanni við Háafoss og ný skýrsla um varnargarðana Varnargarðar á Reykjanesi: Verkefnið ríkislögreglustjóra ofviða Halda áfram umfangsmikilli leit að ferðamanni við Háafoss Sjá meira
„Ég er ljósmyndari og mjög virkur á Instagram og Facebook þar sem ég birti mikið af mínu efni,“ segir Hermann sem ítrekað hefur staðið ferðaþjónustufyrirtæki að því að nota myndir hans í leyfisleysi til markaðssetningar. „Þau nota þetta svo til þess að auglýsa sig á eigin miðlum og vefsíðum. Það er alveg djöfullegt að standa í þessu. Það er eins og eigendur fyrirtækjanna haldi að samfélagsmiðlar séu bara villta vestrið og þeir geti gert hvað sem er án þess að það hafi neinar afleiðingar,“ segir Hermann og bætir við að dæmi hans sé síður en svo einstakt. „Ég hef heyrt margar slæmar sögur frá fjölda ljósmyndara, bæði íslenskum og erlendum, sem mynda mikið á Íslandi og eru sumir vel þekktir í þessum áhrifavaldaheimi á samfélagsmiðlum.“ Sjálfum sárni honum mest þegar íslensk fyrirtæki gangi með þessum hætti í smiðju hans. „Efnið manns fær milljónir og stundum tugi milljóna áhorfa í hverjum mánuði og maður er að reyna að leggja lóð sín á vogarskálarnar í markaðssetningu Íslands en uppsker lítið annað en þá helst vanþakklæti. Búinn að reyna allt Manni finnst þetta bara dapurlegt og svolítið eins og maður sé skilinn út undan. Það er ekkert verið að ráða mann sérstaklega til þess að taka myndir en samt græða aðrir á því sem ég geri en ekki maður sjálfur. Ekki nógu mikið allavega. Það væri skemmtilegt ef fyrirtæki myndu hafa samband að fyrra bragði og kanna möguleika á samstarfi. Þetta er ekki sjálfbært. Maður er að reyna að lifa á þessu og það er ekki beint auðvelt starf að lifa á landslagsljósmyndun og á bak við myndirnar er mikil fjárfesting og vinna, akstur og bensínkostnaður,“ segir Hermann sem hefur reynt ýmislegt til að vekja athygli á því að afurðir vinnu ljósmyndara á samfélagsmiðlum eru ekki ókeypis. „Ég er eiginlega búinn að reyna allt og hvetja fólk til að kynna sér höfundaréttarlög en ekkert virðist duga þannig að ég er búinn að leggja skjáskot og skjáupptökur, sem sönnunargögn, fyrir lögmann sem er með nokkur mál í gangi. Sum eru á viðkvæmu stigi en svo eru önnur sem líta ekki vel út og ég verð líklega að lögsækja einhver fyrirtæki.“ Pakkað í grimma vörn Hermann hefur vitaskuld margoft reynt að fá hlut sinn réttan með því að bjóða fyrirtækjunum að greiða sanngjarnt verð fyrir notkun myndanna enda vilji hann frekar loka málinu strax án þess að blanda lögmanni í það.„Sumir hafa brugðist vel við og áttað sig á að notkunin var óleyfileg. Aðrir hafa beinlínis verið dónalegir, pakkað í fulla vörn og hvorki viljað semja um upphæð né borga krónu. Þá á ég bara að þakka fyrir að myndirnar séu merktar mér,“ segir Hermann sem vill einnig reyna að útrýma þeirri lífseigu ranghugmynd að nóg sé að merkja, eða „tagga“, myndir sem teknar eru af samfélagsmiðlum. Skjáskot sem Hermann hefur tekið af dæmum um óleyfilega myndanotkun misstórra erlendra fyrirtækja.Mynd/Aðsend „Sumir verða bara reiðir og segjast hafa „taggað“ mann þegar maður hringir og ég á bara að vera sáttur með það.“ Hermann bætir við að það sé þó skömminni skárra að vera þó „taggaður“ frekar en ekkert. „En það gerir auðvitað ekkert fyrir mann,“ segir Hermann sem er oft sjálfum kennt um þegar hann kvartar. „Margir segja að þetta sé mér að kenna vegna þess að ég hafi átt að sjá óleyfilega notkun á myndunum mínum og láta þá vita fyrr.“ Allt fyrir ekkert Hermann minnir á að inn á milli séu alltaf góð fyrirtæki líka en óskandi væri að syndaselirnir í þessum bransa fari að gyrða sig aðeins í brók og starfi markvisst með ljósmyndurum og fólki sem er að framleiða efni um Ísland frekar en að hagnýta sér vinnu þeirra í leyfisleysi. „Þetta eru engir einyrkjar,“ segir Hermann þegar hann er spurður um fyrirtækin sem hafa notað myndir hans í leyfisleysi, „Þetta er allur skalinn, allt frá litlum upp í mjög stór fyrirtæki í ferðaþjónustu og yfirleitt eru litlu fyrirtækin miklu frekar til í að leysa málin á meðan þau stóru vilja allt fyrir ekkert.“
Ferðaþjónusta Ljósmyndun Samfélagsmiðlar Mest lesið Reiði yfir pítsupartíi: Auglýst á fundi án samráðs Innlent Deiluefni jafnað við jörðu í Kópavogi Innlent Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Erlent Fresta leit að ferðamanninum Innlent Þeirri gulu misjafnt skipt á fyrsta degi sumars Veður Ný nefnd hefur náðað þrjá Innlent Tóku tvö skip og réðust á það þriðja Erlent Vilja ræða um varnargarða en byggja meira á hraunum Innlent Hækka launin um 3,5 prósent í stað 9,7 prósenta Innlent Sjávarútvegsstjórinn segir ESB opið fyrir undanþágum Innlent Fleiri fréttir Sjávarútvegsstjórinn segir ESB opið fyrir undanþágum Deiluefni jafnað við jörðu í Kópavogi Reiði yfir pítsupartíi: Auglýst á fundi án samráðs Ný nefnd hefur náðað þrjá Fresta leit að ferðamanninum Vilja ræða um varnargarða en byggja meira á hraunum Krefjast þess að stjórnvöld standi ekki í vegi endurreisnar Lítilli flugvél hvolfdi við lendingu Síðustu skósmiðirnir og Ungfrú Ísland í beinni Hækka launin um 3,5 prósent í stað 9,7 prósenta Átti að fá smáaura en fékk fimm og hálft ár Aukin hætta á gróðureldum Leita enn að ferðamanninum Bein útsending: Íbúafundur í Grindavíkurbæ Framkvæmdastjóri Fjölmiðlanefndar lagði ríkið endanlega Einn fluttur á slysadeild eftir árekstur „Ég fer í Costco að ná mér í bita“ Sýknaður af ákæru fyrir ítrekaðan harmonikkuleik Sjö sóttu um embætti sýslumanns Íslands Með rúma eina og hálfa milljón í heildarlaun Leggur til lagabreytingar vegna smæðar þjóðarinnar Framkvæmdastjóri Félagsbústaða lætur af störfum Skýrslur um hraunvá kalla á samtal um hvar megi byggja Stefnt á hvalveiðar í sumar: „Það má ekki einn hvalur deyja í sumar“ Lækka veiðiráðgjöf á hval verulega Varnargarðarnir hafi sannað gildi sitt en stjórnsýslan ekki staðist prófið „Blóðmassinn svartur sem hel“ Leita að ferðamanni við Háafoss og ný skýrsla um varnargarðana Varnargarðar á Reykjanesi: Verkefnið ríkislögreglustjóra ofviða Halda áfram umfangsmikilli leit að ferðamanni við Háafoss Sjá meira