Er það vinna að vera heima með börnum sínum? Valerio Gargiulo skrifar 20. apríl 2026 09:45 Það er eitt sem mér finnst oft gleymast í umræðunni um fjölskyldulíf og vinnu. Við tölum mikið um störf, framleiðni og hagkerfið.En minna um það sem gerist heima. Að ala upp barn er eitt af mikilvægustu verkefnum sem samfélag byggir á.Samt er það sjaldan skilgreint sem vinna. Foreldrar sem ákveða að vera heima með börnum sínum í einhvern tíma eru oft ekki taldir vera að „vinna“, þó dagarnir þeirra séu fullir af ábyrgð, þolinmæði og nærveru. Þetta snýst ekki um að allir eigi að vera heima.Og ekki heldur um að gera lítið úr þeim sem kjósa að fara fljótt aftur út á vinnumarkað. Heldur um að viðurkenna að þetta ætti að vera raunverulegt val. Í dag er þetta val ekki alltaf raunverulegt. Margar fjölskyldur þurfa einfaldlega tvo tekjustrauma til að ná endum saman.Og þá verður spurningin ekki „hvað viljum við“, heldur „hvað getum við“. Kannski þurfum við að hugsa þetta aðeins upp á nýtt. Ekki endilega með því að tala um hefðbundin hlutverk móður eða föður.Heldur með því að horfa á foreldrahlutverkið sem sameiginlega ábyrgð. Hvað ef annað foreldrið, óháð því hvort það er móðir eða faðir, hefði raunhæfan möguleika á að vera lengur heima með barninu sínu með einhvers konar stuðningi? Ekki sem skyldu.Heldur sem val. Slíkt gæti haft áhrif á fleiri en eina vídd. Fjölskyldur fengju meira svigrúm til að vera með börnum sínum á fyrstu árum lífsins.Börn fengju meiri tíma með foreldrum sínum.Og jafnvel leikskólar gætu fengið smá rými til að anda, sérstaklega á tímum þar sem álag er mikið. Þetta er ekki einföld lausn.Og ekki heldur eitthvað sem hentar öllum. En spurningin er samt þess virði að velta fyrir sér. Hvernig metum við það sem skiptir mestu máli? Er vinna aðeins það sem er mælt í klukkustundum og launum?Eða ættum við líka að horfa á það sem gerist utan vinnumarkaðarins sem hluta af heildinni? Kannski er kominn tími til að ræða þetta á nýjan hátt. Ekki sem andstæðu milli vinnu og fjölskyldu.Heldur sem jafnvægi. Því á endanum snýst þetta ekki bara um foreldra.Heldur um börn.Og þar með um framtíðina. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Útlendingarnir sem við Íslendingar erum sjálf Karen María Jónsdóttir Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson Skoðun Háannatími má ekki vera griðland fyrir leyfislausan rekstur Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun Hversu rík erum við í raun? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Hvað gerir Íslendinga einstaka? Valerio Gargiulo Skoðun Börn á krossurum á gangstéttum höfuðborgarsvæðisins Hjörvar Sigurðsson Skoðun Jájájá ... dæsti ráðherrann Kristín Helga Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Bumbubað Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífseigla gæskunnar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Hvað gerir Íslendinga einstaka? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Börn á krossurum á gangstéttum höfuðborgarsvæðisins Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Háannatími má ekki vera griðland fyrir leyfislausan rekstur Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvort hefja eigi inngöngu í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Hversu rík erum við í raun? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Svona gera menn ekki Halldór Auðar Svansson skrifar Skoðun Námsefnisgerð: Nýtum það sem þegar er til Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Af ávöxtunum skuluð þér þekkja þá María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Jájájá ... dæsti ráðherrann Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Útlendingarnir sem við Íslendingar erum sjálf Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Látum hina borga Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Reiður Hjólabúi Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður skýringin á vanlíðan karla Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson skrifar Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Veit „óvinur númer eitt“ að hann er númer eitt? Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun Að loka augunum fyrir hinu augljósa Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Færeyingar eru ekki í ESB en… Sigurður Steinar Ásgeirsson skrifar Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson skrifar Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Dagur í lífi Íslendinga árið 2040 Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson skrifar Skoðun Sagan um afganginn sem hvarf Stefán Vagn Stefánsson skrifar Sjá meira
Það er eitt sem mér finnst oft gleymast í umræðunni um fjölskyldulíf og vinnu. Við tölum mikið um störf, framleiðni og hagkerfið.En minna um það sem gerist heima. Að ala upp barn er eitt af mikilvægustu verkefnum sem samfélag byggir á.Samt er það sjaldan skilgreint sem vinna. Foreldrar sem ákveða að vera heima með börnum sínum í einhvern tíma eru oft ekki taldir vera að „vinna“, þó dagarnir þeirra séu fullir af ábyrgð, þolinmæði og nærveru. Þetta snýst ekki um að allir eigi að vera heima.Og ekki heldur um að gera lítið úr þeim sem kjósa að fara fljótt aftur út á vinnumarkað. Heldur um að viðurkenna að þetta ætti að vera raunverulegt val. Í dag er þetta val ekki alltaf raunverulegt. Margar fjölskyldur þurfa einfaldlega tvo tekjustrauma til að ná endum saman.Og þá verður spurningin ekki „hvað viljum við“, heldur „hvað getum við“. Kannski þurfum við að hugsa þetta aðeins upp á nýtt. Ekki endilega með því að tala um hefðbundin hlutverk móður eða föður.Heldur með því að horfa á foreldrahlutverkið sem sameiginlega ábyrgð. Hvað ef annað foreldrið, óháð því hvort það er móðir eða faðir, hefði raunhæfan möguleika á að vera lengur heima með barninu sínu með einhvers konar stuðningi? Ekki sem skyldu.Heldur sem val. Slíkt gæti haft áhrif á fleiri en eina vídd. Fjölskyldur fengju meira svigrúm til að vera með börnum sínum á fyrstu árum lífsins.Börn fengju meiri tíma með foreldrum sínum.Og jafnvel leikskólar gætu fengið smá rými til að anda, sérstaklega á tímum þar sem álag er mikið. Þetta er ekki einföld lausn.Og ekki heldur eitthvað sem hentar öllum. En spurningin er samt þess virði að velta fyrir sér. Hvernig metum við það sem skiptir mestu máli? Er vinna aðeins það sem er mælt í klukkustundum og launum?Eða ættum við líka að horfa á það sem gerist utan vinnumarkaðarins sem hluta af heildinni? Kannski er kominn tími til að ræða þetta á nýjan hátt. Ekki sem andstæðu milli vinnu og fjölskyldu.Heldur sem jafnvægi. Því á endanum snýst þetta ekki bara um foreldra.Heldur um börn.Og þar með um framtíðina. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun