Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar 7. júní 2026 08:30 Sjómannadagurinn er dagur sem minnir okkur á mikilvægi þeirra sem sækja sjóinn, færa björg í bú og halda uppi þeirri starfsemi sem hefur um aldir verið ein af meginstoðum íslensks atvinnulífs. Á þessum degi heiðrum við sjómenn landsins fyrir framlag þeirra til þjóðarinnar, en horfum jafnframt til framtíðar og þess hvernig við búum næstu kynslóðir undir sífellt fjölbreyttari og krefjandi verkefni á hafsvæðinu umhverfis Ísland. Öryggi á sjó byggir ekki aðeins á öflugum skipum, fullkomnum tækjabúnaði eða góðum verklagsreglum. Það byggist fyrst og fremst á þekkingu fólksins sem ber ábyrgðina. Þess vegna er menntun ein mikilvægasta fjárfesting sem við getum ráðist í þegar kemur að framtíð íslenskra haf- og siglingamála. Það er okkur því mikið ánægjuefni að kynna nýtt nám sem Landhelgisgæsla Íslands, Háskólinn á Bifröst og Tækniskólinn hafa þróað í sameiningu, Grunndiplómu í leiðtoganámi í hafgæslu. Námið er einstakt á íslenskan mælikvarða og svarar vaxandi þörf atvinnulífsins fyrir vel menntaða stjórnendur með þekkingu á hafsvæðastjórnun, öryggismálum, siglingum og leiðtogafræðum. Íslendingar eru þjóð sem byggir afkomu sína á sjávarútvegi. Efnahagur okkar, öryggi og lífsgæði eru nátengd hafinu og þeim verðmætum sem það skapar. Á sama tíma verða verkefni þeirra sem starfa á sjó sífellt flóknari. Aukin umferð skipa, tækniframfarir, breyttar kröfur um öryggi og umhverfisvernd og aukin áhersla á samhæfingu aðgerða á hafsvæðinu kalla á nýja nálgun í menntun stjórnenda. Leiðtoganám í hafgæslu er þróað með þetta í huga. Námið er 60 ECTS eininga grunndiplóma á háskólastigi og er kennt yfir fjórar annir þannig að hægt sé að stunda það samhliða starfi. Þar fléttast saman leiðtogafræði, stjórnun, lögfræði, siglingafræði, hafsvæðastjórnun, leit og björgun á sjó og öryggismál. Sérstök áhersla er lögð á raunhæf verkefni og starfstengt nám í samstarfi við Landhelgisgæsluna. Námið höfðar til breiðs hóps einstaklinga sem vilja efla þekkingu sína á haf- og öryggistengdum málefnum. Fyrir skipstjórnarfólk með D-stig felast í náminu jafnframt mikilvæg tækifæri til starfsþróunar, þar sem það veitir rétt til E-stigs að uppfylltum kröfum um siglingattíma. Um leið hvetjum við þá sem vilja styrkja faglega stöðu sína og taka þátt í að móta framtíð haf- og öryggismála að kynna sér þetta nýja nám. Samstarfið sem hér hefur orðið til er jafnframt mikilvægt dæmi um hvernig ólíkir aðilar geta sameinað krafta sína í þágu samfélagsins. Landhelgisgæslan býr yfir ómetanlegri reynslu af öryggis- og björgunarstörfum á sjó. Tækniskólinn hefur um áratugaskeið menntað skipstjórnarfólk þjóðarinnar og byggt upp sérþekkingu á sviði sjómannamenntunar. Háskólinn á Bifröst leggur til sterkan fræðilegan grunn á sviði stjórnunar og leiðtogafræða. Saman myndum við brú milli starfsnáms og háskólanáms sem skapar ný tækifæri fyrir fólk í haf- og siglingatengdum greinum. Á Sjómannadaginn er við hæfi að horfa ekki aðeins yfir farinn veg heldur einnig fram á veginn. Framtíð íslensks sjávarútvegs, hafgæslu og siglinga krefst þess að við höldum áfram að byggja upp þekkingu, hæfni og leiðtogafærni þeirra sem taka við ábyrgðarmiklum störfum til sjós. Leiðtoganám í hafgæslu er framlag til þeirrar framtíðarsýnar. Það er tækifæri fyrir reynslumikið skipstjórnarfólk til að bæta við sig verðmætri þekkingu, efla stöðu sína á vinnumarkaði og undirbúa sig fyrir nýjar áskoranir. Um leið er það fjárfesting í öryggi, fagmennsku og getu Íslands til að sinna mikilvægu hlutverki sínu sem sjávarútvegsþjóð. Á degi sem þessum sendum við öllum sjómönnum og fjölskyldum þeirra bestu kveðjur og þakkir fyrir ómetanlegt framlag til íslensks samfélags. Höfundur er skólastjóri Skipstjórnarskólans. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sjómannadagurinn Mest lesið Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Sjá meira
Sjómannadagurinn er dagur sem minnir okkur á mikilvægi þeirra sem sækja sjóinn, færa björg í bú og halda uppi þeirri starfsemi sem hefur um aldir verið ein af meginstoðum íslensks atvinnulífs. Á þessum degi heiðrum við sjómenn landsins fyrir framlag þeirra til þjóðarinnar, en horfum jafnframt til framtíðar og þess hvernig við búum næstu kynslóðir undir sífellt fjölbreyttari og krefjandi verkefni á hafsvæðinu umhverfis Ísland. Öryggi á sjó byggir ekki aðeins á öflugum skipum, fullkomnum tækjabúnaði eða góðum verklagsreglum. Það byggist fyrst og fremst á þekkingu fólksins sem ber ábyrgðina. Þess vegna er menntun ein mikilvægasta fjárfesting sem við getum ráðist í þegar kemur að framtíð íslenskra haf- og siglingamála. Það er okkur því mikið ánægjuefni að kynna nýtt nám sem Landhelgisgæsla Íslands, Háskólinn á Bifröst og Tækniskólinn hafa þróað í sameiningu, Grunndiplómu í leiðtoganámi í hafgæslu. Námið er einstakt á íslenskan mælikvarða og svarar vaxandi þörf atvinnulífsins fyrir vel menntaða stjórnendur með þekkingu á hafsvæðastjórnun, öryggismálum, siglingum og leiðtogafræðum. Íslendingar eru þjóð sem byggir afkomu sína á sjávarútvegi. Efnahagur okkar, öryggi og lífsgæði eru nátengd hafinu og þeim verðmætum sem það skapar. Á sama tíma verða verkefni þeirra sem starfa á sjó sífellt flóknari. Aukin umferð skipa, tækniframfarir, breyttar kröfur um öryggi og umhverfisvernd og aukin áhersla á samhæfingu aðgerða á hafsvæðinu kalla á nýja nálgun í menntun stjórnenda. Leiðtoganám í hafgæslu er þróað með þetta í huga. Námið er 60 ECTS eininga grunndiplóma á háskólastigi og er kennt yfir fjórar annir þannig að hægt sé að stunda það samhliða starfi. Þar fléttast saman leiðtogafræði, stjórnun, lögfræði, siglingafræði, hafsvæðastjórnun, leit og björgun á sjó og öryggismál. Sérstök áhersla er lögð á raunhæf verkefni og starfstengt nám í samstarfi við Landhelgisgæsluna. Námið höfðar til breiðs hóps einstaklinga sem vilja efla þekkingu sína á haf- og öryggistengdum málefnum. Fyrir skipstjórnarfólk með D-stig felast í náminu jafnframt mikilvæg tækifæri til starfsþróunar, þar sem það veitir rétt til E-stigs að uppfylltum kröfum um siglingattíma. Um leið hvetjum við þá sem vilja styrkja faglega stöðu sína og taka þátt í að móta framtíð haf- og öryggismála að kynna sér þetta nýja nám. Samstarfið sem hér hefur orðið til er jafnframt mikilvægt dæmi um hvernig ólíkir aðilar geta sameinað krafta sína í þágu samfélagsins. Landhelgisgæslan býr yfir ómetanlegri reynslu af öryggis- og björgunarstörfum á sjó. Tækniskólinn hefur um áratugaskeið menntað skipstjórnarfólk þjóðarinnar og byggt upp sérþekkingu á sviði sjómannamenntunar. Háskólinn á Bifröst leggur til sterkan fræðilegan grunn á sviði stjórnunar og leiðtogafræða. Saman myndum við brú milli starfsnáms og háskólanáms sem skapar ný tækifæri fyrir fólk í haf- og siglingatengdum greinum. Á Sjómannadaginn er við hæfi að horfa ekki aðeins yfir farinn veg heldur einnig fram á veginn. Framtíð íslensks sjávarútvegs, hafgæslu og siglinga krefst þess að við höldum áfram að byggja upp þekkingu, hæfni og leiðtogafærni þeirra sem taka við ábyrgðarmiklum störfum til sjós. Leiðtoganám í hafgæslu er framlag til þeirrar framtíðarsýnar. Það er tækifæri fyrir reynslumikið skipstjórnarfólk til að bæta við sig verðmætri þekkingu, efla stöðu sína á vinnumarkaði og undirbúa sig fyrir nýjar áskoranir. Um leið er það fjárfesting í öryggi, fagmennsku og getu Íslands til að sinna mikilvægu hlutverki sínu sem sjávarútvegsþjóð. Á degi sem þessum sendum við öllum sjómönnum og fjölskyldum þeirra bestu kveðjur og þakkir fyrir ómetanlegt framlag til íslensks samfélags. Höfundur er skólastjóri Skipstjórnarskólans.
Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson Skoðun
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson Skoðun
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun