Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 18. júlí 2026 18:01 Ég furða mig á hvers vegna aðalbaráttan um ESB fer fram í mjólkurbúð eða á skyndibitastöðum. Þetta er stór ákvörðun um framtíð okkar og afkomenda okkar sem við erum að ræða, ekki um hvað við borgum fyrir skyndibita þó að við rennum honum niður með mjólk. Verðið á þessum hlutum er ekki fast og getur breyst hvenær sem er, bæði hér heima og í öðrum löndum. Það er margt sem hefur áhrif á verð eins og kostnaður við flutning og kostnaður við framleiðslu. Þið vitið að Ísland er langt í burtu frá hinum ESB-löndunum og þar að auki eyja. Vöruverð hér getur aldrei verið sambærilegt verði í löndum Evrópu bæði vegna þess hvað markaðurinn er lítill og hvað við erum langt í burtu frá öðrum löndum. Vörur kosta ekki það sama á Raufarhöfn og í Reykjavík, við vitum hvers vegna og „sættum“ okkur við það. Við vitum líka að verð getur verið misjafnt eftir búðum, til dæmis er verðið í Krambúðinni hærra en í Bónus og kaffið í Te og kaffi er dýrara en hjá Olís. Þetta vitum við vel. Undarleg ummæli Ég furða mig líka á ummælum forseta landsins um að þetta væri lýðræðisæfing. Þetta er ekki æfing, þetta er ákvörðun um framtíð okkar og landsins sem við unnum. Þess utan hafa flestir Íslendingar kosið oft og mörgum sinnum og við kunnum á lýðræðið og þurfum ekki æfingu, þeir sem eru nýkomnir á kosningaaldur og að stíga sín fyrstu skref hafa samt oft tekið þátt í alls konar kosningum og vita hvernig þetta virkar og þurfa því ekki að æfa sig heldur. Það geta flestir aflað sér upplýsinga um kosningar og lýðræði bæði á vefmiðlun og hjá sínum nánustu. En öll erum við ein í kjörklefanum og veljum það sem við teljum réttast eftir að hafa kynnt okkur málið. Það má finna alls konar upplýsingar, misgóðar og réttar, en vefur ESB er mjög góður og hvað er betra en upplýsingar beint frá ESB um hvernig sambandið virkar? Ég tók saman nokkur atriði til að skoða í grein minni „ESB-Pakkinn“ Enn undarlegri ummæli Ég sá mann deila útreikningi á 70 milljóna íbúðalánum á Íslandi og í Danmörku. Þar var borið saman verðtryggt lán til 40 ára á Íslandi og danskt óverðtryggt lán til 30 ára. Þetta var auðvitað svakalegur munur á afborgunum, látum vera þótt það séu borin saman mismunandi lán en hér vantar allar forsendur. Hvaða gengi var þegar hann breytti dönsku krónunni í íslenskar krónur, hvað hátt hlutfall af íbúðarverði er þetta? Hvað er íbúðarverð í Danmörku? Getur hinn almenni Dani keypt íbúð fyrir meðallaunin sín? Og hvað er hann þá orðinn gamall? Eins og þið sjáið er hér margt sem þarf að skoða þó að maður hnjóti strax um muninn á lánunum, bæði verðtryggingunni og árafjölda. Tókuð þið eftir því að Danir eru ekki með evru heldur sinn gjaldmiðil, sína eigin krónu, alveg eins og við, en þetta er samt sett fram sem sönnun á kostum þess að taka upp evruna. Með þessu lét hann fylgja eftirfarandi skilaboð til sinna nánustu: „Það sem ég vil segja við roskið fólk í fjölskyldu og vinahópi: Þið viljið ekki að barna- og barnabarnabörn ykkar heimsæki ykkur öldruð og spyrji: „Afi/amma, hvernig greiddir þú atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni árið 2026? Greiddir þú atkvæði með mér og börnunum mínum eða á móti okkur?“ „Gáum að því“ Þess má svo til gamans geta að um 100 m2 einbýlishús á Raufarhöfn kostar núna um 18 milljónir en svipað hús í 109 Reykjavík um 100 milljónir. Vöndum okkur og verum málefnaleg og umfram allt kjósum eftir okkar sannfæringu eftir að hafa kynnt okkur málið vel, látum ekki svona umræðu afvegaleiða okkur. Höfundur er félagi í Til Vinstri við ESB. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver á að gæta varðanna í Róm? Páll Ásgrímsson skrifar Sjá meira
Ég furða mig á hvers vegna aðalbaráttan um ESB fer fram í mjólkurbúð eða á skyndibitastöðum. Þetta er stór ákvörðun um framtíð okkar og afkomenda okkar sem við erum að ræða, ekki um hvað við borgum fyrir skyndibita þó að við rennum honum niður með mjólk. Verðið á þessum hlutum er ekki fast og getur breyst hvenær sem er, bæði hér heima og í öðrum löndum. Það er margt sem hefur áhrif á verð eins og kostnaður við flutning og kostnaður við framleiðslu. Þið vitið að Ísland er langt í burtu frá hinum ESB-löndunum og þar að auki eyja. Vöruverð hér getur aldrei verið sambærilegt verði í löndum Evrópu bæði vegna þess hvað markaðurinn er lítill og hvað við erum langt í burtu frá öðrum löndum. Vörur kosta ekki það sama á Raufarhöfn og í Reykjavík, við vitum hvers vegna og „sættum“ okkur við það. Við vitum líka að verð getur verið misjafnt eftir búðum, til dæmis er verðið í Krambúðinni hærra en í Bónus og kaffið í Te og kaffi er dýrara en hjá Olís. Þetta vitum við vel. Undarleg ummæli Ég furða mig líka á ummælum forseta landsins um að þetta væri lýðræðisæfing. Þetta er ekki æfing, þetta er ákvörðun um framtíð okkar og landsins sem við unnum. Þess utan hafa flestir Íslendingar kosið oft og mörgum sinnum og við kunnum á lýðræðið og þurfum ekki æfingu, þeir sem eru nýkomnir á kosningaaldur og að stíga sín fyrstu skref hafa samt oft tekið þátt í alls konar kosningum og vita hvernig þetta virkar og þurfa því ekki að æfa sig heldur. Það geta flestir aflað sér upplýsinga um kosningar og lýðræði bæði á vefmiðlun og hjá sínum nánustu. En öll erum við ein í kjörklefanum og veljum það sem við teljum réttast eftir að hafa kynnt okkur málið. Það má finna alls konar upplýsingar, misgóðar og réttar, en vefur ESB er mjög góður og hvað er betra en upplýsingar beint frá ESB um hvernig sambandið virkar? Ég tók saman nokkur atriði til að skoða í grein minni „ESB-Pakkinn“ Enn undarlegri ummæli Ég sá mann deila útreikningi á 70 milljóna íbúðalánum á Íslandi og í Danmörku. Þar var borið saman verðtryggt lán til 40 ára á Íslandi og danskt óverðtryggt lán til 30 ára. Þetta var auðvitað svakalegur munur á afborgunum, látum vera þótt það séu borin saman mismunandi lán en hér vantar allar forsendur. Hvaða gengi var þegar hann breytti dönsku krónunni í íslenskar krónur, hvað hátt hlutfall af íbúðarverði er þetta? Hvað er íbúðarverð í Danmörku? Getur hinn almenni Dani keypt íbúð fyrir meðallaunin sín? Og hvað er hann þá orðinn gamall? Eins og þið sjáið er hér margt sem þarf að skoða þó að maður hnjóti strax um muninn á lánunum, bæði verðtryggingunni og árafjölda. Tókuð þið eftir því að Danir eru ekki með evru heldur sinn gjaldmiðil, sína eigin krónu, alveg eins og við, en þetta er samt sett fram sem sönnun á kostum þess að taka upp evruna. Með þessu lét hann fylgja eftirfarandi skilaboð til sinna nánustu: „Það sem ég vil segja við roskið fólk í fjölskyldu og vinahópi: Þið viljið ekki að barna- og barnabarnabörn ykkar heimsæki ykkur öldruð og spyrji: „Afi/amma, hvernig greiddir þú atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni árið 2026? Greiddir þú atkvæði með mér og börnunum mínum eða á móti okkur?“ „Gáum að því“ Þess má svo til gamans geta að um 100 m2 einbýlishús á Raufarhöfn kostar núna um 18 milljónir en svipað hús í 109 Reykjavík um 100 milljónir. Vöndum okkur og verum málefnaleg og umfram allt kjósum eftir okkar sannfæringu eftir að hafa kynnt okkur málið vel, látum ekki svona umræðu afvegaleiða okkur. Höfundur er félagi í Til Vinstri við ESB.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun