Þegar svona sprengja springur vill allur vinnu­staðurinn „fá allt á hreint“

Forstjórinn brást hratt og vel við, hlaut 10 í kladdann hjá pr-fólki og auðvitað leist okkur öllum vel á að hinn umræddi væri farinn í leyfi.

En bíddu…

… stöldrum aðeins við.

Því þótt einstaka fyrirtæki komist í fréttir af þessu tagi er ekkert ólíklegt að flestar fréttir sem við sjáum og heyrum séu tengdar einhverjum vinnufélögum eða vinnustöðum. Enda alls ekki svo að handtekið fólk hafi glæpa- eða undirheima að sínu aðalstarfi.

Þvert á móti getur þetta fólk verið okkar vænstu vinnufélagar. 

Og ekkert skrýtið þótt sjokkið sé mikið, jafnvel togstreita og söknuður. 

Eða má sakna?

Já, það má alveg sakna … Og það má líða alls konar. 

Hvað ef eitthvað sambærilegt gerist einhvern tíma á þínum vinnustað?

Góðu ráðin við þessi vikulok snúa að því hvernig við getum brugðist við því þegar vinnufélagi – óháð því hvort hann/hún sé okkur náin eða ekki – virðist blandast í einhver slæm mál. Sem síðan taka mánuði að velkjast um í kerfinu.

1. Þú ert ekki Sherlock Holmes og þetta var ekki þér að kenna

Það er eðlilegt hjá okkur að byrja að leita að vísbendingum hjá okkur sjálfum. Átti ég ekki að sjá eitthvað? Hvernig gat ég verið svona blind/ur á þetta?

Sannleikurinn er sá að við sjáum aðeins það brot af lífi samstarfsfólks sem það velur að sýna okkur. Samkvæmt sérfræðingum Bandarísku sálfræðingasamtakanna (APA) um áföll eru sektarkennd, eftirsjá og tilfinning um stjórnleysi fullkomlega eðlileg fyrstu viðbrögð þegar óvæntir atburðir skekja veruleika okkar.

Góða ráðið: Slepptu því að púsla saman fortíðinni. Þú ert samstarfsmaður, ekki rannsóknarlögregla. Þú berð enga ábyrgð á leynilegu líferni eða gjörðum annarra.

2. Kaffistofan er ekki dómstóll – Slökktu á orkusugunni

Þegar svona sprengja springur vill allur vinnustaðurinn „fá allt á hreint“. 

Endalausar vangaveltur, við „scrollum“ í gegnum fréttamiðla allan liðlangan daginn og refresh-um þess á milli.

Hvíslað er alls staðar – kaffistofan iðar og á örfáum dögum getur vinnustaður breyst í eitraðan suðupott.

Rannsóknir á vinnusálfræði sýna að langdregin óvissa og stöðugur orðrómur eru meðal stærstu áhættuþátta fyrir andlegt öryggi og vellíðan í vinnuumhverfi.

Góða ráðið: Setjið mörk. Leyfið ykkur að segja: „Ég er í sjokki yfir þessu öllu saman, en ég hef ekki orku í að kryfja málið meira í dag.“ Verjið eigin orku og munið að eflaust mun fátt skýrast að fullu fyrr en eftir langan tíma hvort eð er.

3. Það má þykja vænt um manneskjuna og fyrirlíta brotið

Eitt það erfiðasta við svona áföll er hinn svokallaði „trúnaðarbrestur“. Þú ert reið/ur út í viðkomandi fyrir að koma vinnustaðnum í þessa stöðu en finnur kannski um leið fyrir samúð með honum eða fjölskyldu hans. Sálfræðingar leggja áherslu á að þversagnakenndar tilfinningar séu mannlegar og eðlilegar þegar fólk upplifir trúnaðarbrest frá einhverjum sem það umgengst daglega.

Góða ráðið: Ekki dæma þig fyrir að finna fyrir sorg eða söknuði eftir gömlu rútínunni, jafnvel þótt ásakanirnar séu þungbærar. Það er engin ein rétt leið til að syrgja brostinn trúnað.

4. Krefjist stuðnings – „Business as usual“ er ekki í boði

Hættulegasta leið stjórnenda er að halda að hægt sé að halda áfram eins og ekkert hafi í skorist. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) varar sérstaklega við því í leiðbeiningum sínum um geðheilbrigði á vinnustöðum að ef áfallateymum og faglegri hjálp er ekki beitt strax geti afleiðingarnar orðið langvarandi kulnun, kvíði og tortryggni innan starfsmannahópsins.

Góða ráðið: Ræðið opinskátt við stjórnendur um að fá vinnusálfræðing eða fagaðila á svæðið. Það þarf að hreinsa loftið og gefa fólki rými til að púsla saman öryggiskenndinni aftur.