Bruna­vörnum hafi verið veru­lega á­fátt

Greint var frá því í gær að Samband íslenskra myndlistarmanna (SÍM) hefði skorað á borgina að afturkalla þessar uppsagnir eða mæta þeim samstundis með nýrri aðgerðaáætlun. Fjöldi listamanna og hagsmunasamtaka hefðu með þessu misst atvinnuhúsnæði sitt og þessi ákvörðun gæti haft afgerandi áhrif á listalíf í borginni.

„Alls var 15 leigusamningum sagt upp í þessum þremur húseignum í eigu Reykjavíkurborgar. Hluti leigusamninganna er tilkominn vegna átaksverkefnisins „Skapandi verkefni í húsnæði borgarinnar“ sem var sett af stað 2020 en aðrir höfðu verið búnir að vera lengur leigutakar,“ segir Einar.

Hann segir uppsagnirnar tilkomnar vegna niðurstöðu úttekta eldvarnareftirlits Slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu og þeirra aðgerða sem slökkviliðið gerði kröfu um sem var að bregðast við ábendingum um alvarlega ágalla á eldvörnum húsanna þriggja sem leigusamningarnir áttu við.

„Reykjavíkurborg framkvæmdi kostnaðarmat aðgerðar með tilliti til framtíðarnotkunar húsanna og var niðurstaðan að ekki væri hagkvæmt að leggja út í þann kostnað, þar sem húsin eru ýmist á niðurrifslista eða yrðu mögulega seld vegna breytinga á deiliskipulagi svæðanna,“ segir Einar.

Mikilvægt að ígrunda næstu skref vandlega

Hann segir þessa stöðu hafa verið kynnta á fundi borgarráðs en þar lögðu fulltrúar meirihlutans fram bókun eftir að kynning fór fram á stöðu brunavarna við Gufunesveg 40.

„Meirihluti Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Framsóknar leggur ríka áherslu á að öryggi fólks verði ávallt haft að leiðarljósi við ákvarðanir um húsnæði í eigu Reykjavíkurborgar. Niðurstöður úttektar Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins sýna að brunavörnum í umræddum húsum er verulega áfátt og að eigandi húsanna, Reykjavíkurborg, þarf að bregðast við með úrbótum innan tilskilins frests. Þótt húsnæðið hafi um árabil gegnt mikilvægu hlutverki fyrir skapandi greinar og frumkvöðla er ljóst að ekki verður horft fram hjá þeirri ábyrgð sem hvílir á borginni gagnvart leigjendum og öðrum sem dvelja í húsunum. Mikilvægt er að ígrunda næstu skref vandlega,“ sagði í bókuninni.

Á næsta fundi borgarráðs, 16. júlí, var málið aftur tekið fyrir og borgarstjóri lagði fram tillögu um að ráðast í „kortlagningu og rýni á eignasafni Reykjavíkurborgar með það fyrir augum að meta hvaða eignir mætti selja og hvaða eignir mætti hagnýta betur. Umhverfis- og skipulagssviði verði falið að framkvæma úttektina“.

Einar segir að í kjölfar fundarfundarins hafi verið tekin ákvörðun um að segja upp öllum leigusamningum í húsunum þremur viðog voru staðfestingar á uppsögnum leigusamninganna sendar til Slökkviliðsins. Í kjölfarið veitti Slökkviliðið frest til 1. febrúar 2027 sem er sá tími sem gert er ráð fyrir að notkun húsanna verði hætt.

Hann segir að nú sé unnið að nokkrum sviðsmyndum um framtíðarnotkun húsnæðis og/eða lóða. 

Skeljanes 15, þar sem Sniglarnir hafa verið með aðstöðu, sé til dæmis með staðfesta niðurrifsheimild. Þá bendir Einar á að á Sævarhöfða, þar sem Parkour-samtökin og reiðhjólabændur hafa verið með aðstöðu, hafi verið vitað að hætta yrði nýtingu hússins þar sem lóðin sé hluti af framtíðaruppbyggingarsvæði Ártúnshöfða. Þá sé Gufunesvegur 40 með samþykkta söluheimild frá borgarráði síðan 13. mars 2025.

Hvað varðar það að vinna með skapandi fólki að því að finna því rými í húsnæði borgarinnar segir Einar að á Reykjavíkurborg hvíli auglýsingaskylda um húsnæði í eigu borgarinnar.

„Þar sem um takmörkuð gæði er að ræða þarf að tryggja jafnræði og gagnsæi. Reykjavíkurborg mun áfram vinna að því að stuðla að betri nýtingu húsakosts síns, hvort sem er til skapandi greina, samfélagsþjónustu eða annarra þarfa. Niðurstaða þeirrar vinnu sem borgarráð setti í gang síðla sumars á umhverfis- og skipulagssviði liggur ekki fyrir.“

Skapandi samfélag sé ekki bara orð á blaði

Narfi Þorsteinsson, einn þeirra listamanna sem leigt hafa húsnæði við Gufunesveg, birti í dag opið bréf til borgarstjórnar vegna málsins. Hann segir að við Gufunesveg hafi í tvo áratugi hafi byggst upp í húsinu samfélag myndlistarmanna, hönnuða, arkitekta, tónlistarfólks og frumkvöðla. Samfélagið sé innblástur borgarinnar að skapandi hverfi í Gufunesi og að með uppsögnum á leigusamningum sé fótunum kippt undan þessu samfélagi.

Hann segir að í deiliskipulagi Gufuness sé kveðið á um sjálfbæra byggðaþróun þar sem atvinnurekstur, skapandi iðnaður, listir, menning og íbúðir geti þróast saman.

„Þetta er frábær hugmynd sem borgin og fasteignafélög hafa m.a. kynnt við sölu fasteigna í hverfinu. Skapandi samfélag er þó ekki bara orð á blaði. Það verður aðeins til þegar fólk hefur húsnæði, tíma og stöðugleika til að skapa eitthvað saman. Það er einmitt það sem hefur gerst í Listhúsinu. Fjölmörg dæmi eru um íbúa sem fluttu í hverfið vegna þessa aðdráttarafls,“ segir Narfi.

Hann segir að í kjölfar bruna í leikmunageymslu í Gufunesi í janúar hafi verið ráðist í brunaúttekt og við uppsögn sé vísað til niðurstaðna hennar. Narfi segir engan deila um það að brunavarnir eigi að vera í lagi og leigjendur hafi sjálfir boðist til að greiða fyrir úrbætur fyrir þremur árum fengist langtímasamningur. 

„Leigjendur hafa ítrekað leitast eftir samtali við borgarráð og Eignastofu Reykjavíkur um málið en þeim hefur ekki orðið ágengt ennþá. Hingað til hafa leigjendur séð um nær allt viðhald á húsnæðinu með tilheyrandi virðisaukningu fyrir borgina. Ef leigjendum væri boðinn langtímasamningur myndu strax skapast forsendur fyrir mun metnaðarfyllri aðgerðum. Ein hugmynd væri t.d. að nýta byggingarefnin sem verið er að þróa innandyra til þess að klæða húsið að utan. Einnig mætti fegra ásýnd þess með vegglist,“ segir í aðsendri grein hans.

Hann segir að lokum að spurningin sem fólk standi frammi fyrir núna snúist ekki eingöngu um húsnæðið í Gufunesi heldur hvort varðveita eigi samfélag eins og hefur byggst þarna upp.

„Ef Reykjavík vill að Gufunes verði skapandi hverfi þarf hún ekki að byrja upp á nýtt. Hún þarf bara að byggja á þeim verðmætum sem þar eru. Leigjendur hafa engan áhuga á því að vera byrði á borginni heldur óska þeir eftir skilningi á framlagi sínu til samfélagsins, bæði fyrir Gufunesið og borgina alla. Leigjendur vilja lausnamiðað samtal svo sú skapandi uppbygging sem hefur blómstrað í húsinu undanfarin ár megi halda áfram til framtíðar,“ segir Narfi að lokum.