Borgar sig að taka líf­eyri sam­hliða 100% vinnu?

Það fer eftir ýmsu hvenær lífeyristaka hentar og nær ómögulegt að fullyrða um hvenær hún borgi sig, þar sem um ævilangar greiðslur er að ræða. Við getum þó að sjálfsögðu velt fyrir okkur mögulegum kostum og göllum.

Hvernig eru réttindi hjá LSR?

Þar sem þú hefur safnað lífeyrisréttindum hjá Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins (LSR) þarf að líta sérstaklega á hvernig þau réttindi eru. Þú nefnir ekki í hvaða deild sjóðsins þú ert eða hvernig ávinnslu réttinda er háttað en flestir safna þar lífeyri eftir einni af þremur leiðum:

• A deild með aldurstengdri réttindaávinnslu: Svipað og hjá flestum almennum lífeyrissjóðum. Sækja má lífeyri eftir sextugt og réttindin sem fást fyrir hverja krónu verða minni eftir því sem sjóðfélagi eldist.
• A deild með jafnri ávinnslu réttinda: Ekki hægir á ávinnslu með aldri. Sérlega dýrmætt fyrir þá sem eru á síðari hluta starfsævinnar.
• B deild: Í hverjum mánuði er safnað prósentu af launum. Nema ákveðnum viðmiðum sé náð eða önnur réttindi fylgi er fyrst hægt að sækja þaðan greiðslur 65 ára og vaxa réttindi ekki eftir það vegna aldurs (en vaxa áfram vegna innborgana).

Hentar að sækja þaðan lífeyri samhliða 100% vinnu?

Eitt af því sem hafa þarf í huga við lífeyristöku samhliða fullri vinnu eru skattarnir. Lífeyrisgreiðslur eru skattlagðar eins og laun og bætast því ofan á aðrar skattskyldar tekjur okkar. Ef launin þín eru nú að nýta persónuafslátt og lægri skattþrepin getur stór hluti lífeyrisgreiðslna jafnvel lent í hærra skattþrepi en ef lífeyrir væri sóttur eftir starfslok.

Þá hefur lífeyristaka samhliða fullri vinnu ólík áhrif á þær deildir sjóðsins sem ræddar voru hér að ofan. Nema tilteknum viðmiðum sé náð er þannig ekki mögulegt að sækja greiðslur úr B deild ef enn er unnið fyrir hið opinbera, nema starfshlutfall sé komið niður fyrir 50%. Sé um jafna ávinnslu réttinda að ræða hægist á ávinnslu um helming ef fullur lífeyrir er tekinn, en ekki ef sótt er um hálfan lífeyri.

Þetta er vissulega flókið og það getur verið erfitt að átta sig á réttindaávinnslu lífeyrissjóða en greinargóðar upplýsingar má finna á vef LSR.

Aðrar mögulegar leiðir

Eins og þú heyrir er ekki hægt að fullyrða að lífeyristaka muni henta þér akkúrat núna, en þú skalt endilega kynna þér þinn lífeyri á vefnum eða með samtali við starfsfólk lífeyrissjóðsins. Ef þörf er á auknum tekjum gæti einnig hentað að sækja viðbótarlífeyrissparnað eða aðrar tegundir séreignar.

Þá getur stundum verið áhugaverður kostur að blanda saman hálfum launum, hálfum lífeyrisgreiðslum og hálfum greiðslum frá Tryggingastofnun í leið sem kölluð er hálfur lífeyrir.

Hvernig vitum við hvað hentar?

Ein algengustu mistökin sem ég sé sjóðfélaga LSR gera eru að herma hver eftir öðrum og það virðist mjög vinsælt. Aðstæður þínar eru ekki endilega þær sömu og aðstæður vinnufélaganna. Vegna ólíkra tegunda lífeyrisréttinda eru réttindin heldur ekki þau sömu. Því getur kaffistofan verið stórhættuleg og þú verður að lofa mér því að kynna þér þín réttindi vel áður en þú tekur ákvörðun um lífeyristöku. Hver veit? Það má vel vera að það komi í ljós að nú sé tilvalinn tími til að sækja um lífeyrisgreiðslur.