Lína Birgitta og Sætar Syndir brutu lög með umfjöllun um vöru fyrirtækisins

Málið snýst um myndbirtingar af „High tea“ pakka Sætra Synda, sem inniheldur margs konar bakkelsi og er hugsaður fyrir viðburði á borð við saumaklúbba og gæsanir. 

Neytendastofu bárust ábendingar um að umrædd vara væri auglýst á Instagram reikningi Línu Birgittu, án þess að getið væri um að um auglýsingu eða kynningu væri að ræða.

Í svörum við erindi frá stofnuninni greindi Lína Birgitta frá því að hún og eigandi Sætra Synda væru vinkonur og að eigandinn hefði beðið hana um að prófa nýja vöru og veita álit. Það hefði verið hún sjálf sem ákvað að birta vöruna á Instagram en hún legði það í vana sinn að merkja allt hjá sér sem samstarf.

Sætar Syndir báru því við að hafa látið Línu Birgittu fá vöruna til reynslu þegar varan var enn á prufustigi. Fyrirtækið hefði ekki haft nein afskipti af umfjöllun um vöruna og veitt Línu Birgittu fulla stjórn á því hvernig umfjöllun var háttað.

Neytendum eigi alltaf að vera ljóst þegar um auglýsingu er að ræða

Málið snérist um það hvort umfjöllunin, sem Neytendastofa segir „auglýsingu“, hafi verið nægilega merkt sem slík. Vísað er til ákvæðis sem kveður á um að neytendum eigi ávallt að vera það ljóst þegar um auglýsingu er að ræða.

Í niðurstöðu Neytendastofu segir meðal annars:

„Samkvæmt gögnum málsins er um að ræða færslur í svokölluðum „sögum“ (e. Stories) og myndbirtingar á Instagram reikningi. Voru alls um að ræða átta færslur í „sögum“ Línu Birgittu, bæði myndir og myndbönd, sem innihéldu umfjöllun um umrædda vöru. Á myndunum mátti sjá allskyns vörur frá félaginu með eða án texta. Þar kom meðal annars fram: 4 „Ekkert smá girnilegt ♥“ og „Fullkomið ef maður er að fá gesti til sín♥“. Í öðrum færslum er Instagram reikningur Sætra Synda ýmist tengdur við söguna eða ekki. Í fjórðu „sögunni“ er fyrst minnst á að um gjöf hafi verið að ræða með myllumerkingu #gjöf, birt með smáu hvítu letri vinstra megin í færslunni. Þá birti Lína Birgitta færslu með myndum af vörunni á Instagram reikningi sínum, ýmist myndir af vörunni sjálfri eða öðrum að njóta vörunnar. Sú færsla var hvergi merkt sem auglýsing eða gefið til kynna með öðrum skýrum hætti að um kostaða umfjöllun hafi verið að ræða með öðrum hætti en að tengja Instagram reikning Sætra Synda við fyrstu myndina í færslunni.“

Persónuleg meðmæli nýti traust og trúgirni í ríkari mæli

Samkvæmt Neytendastofu var um að ræða markaðssetningu sem fól í sér að Lína Birgitta fékk endurgjald, í formi „High tea“ pakka, gegn umfjöllun um vöruna á samfélagsmiðlum. Í úrskurðinum segir meðal annars að auglýsingar í formi persónulegra meðmæla nýti traust og trúgirni í ríkari mæli en önnur hefðbundin form auglýsinga og markaðssetningar. Því verði að gera ríkari kröfur til kynningar af hálfu aðila sem nota slíka miðla í auglýsingaherferðir.

„Neytendastofa telur að myllumerki með nafni vöru, þjónustu eða fyrirtækis eða hlekkur á umrædda vöru eða fyrirtæki nægi ekki til þess að auðkenna auglýsingar í stöðuuppfærslum á samfélagsmiðlum. Þá hefur Neytendastofa litið svo á að neytandi verði að geta áttað sig á því að um markaðssetningu sé að ræða strax í upphafi umfjöllunar. Merkingar aftarlega í umfjöllun uppfylla ekki það skilyrði, enda þyrftu neytendur þá að leita í umfjölluninni til að geta áttað sig á því að um markaðssetningu sé að ræða.“

Línu Birgittu og Sætum Syndum var bannað að auglýsa með umræddum hætti en verði aðilar ekki við banninu mega þeir gera ráð fyrir sektum.