Galli á jafnréttislögum sem nú sé búið að laga

Héraðsdómur Reykjavíkur komst að þeirri niðurstöðu á föstudag að Lilja hefði brotið jafnréttislög með skipan flokksbróður síns Páls Magnússonar í embætti ráðuneytisstjóra. Dómurinn tók undir það mat kærunefndar jafnréttismála að ráðherra hefði vanmetið Hafdísi Helgu Ólafsdóttur, sem einnig sótti um starfið.

Alfarið ákvörðun Lilju

Dómur féll í héraði á föstudag og samdægurs ákvað Lilja að áfrýja niðurstöðunni til Landsréttar. Ráðherrar höfðu ekki tjáð sig um málið þangað til Lilja gerði það óvænt að loknum ráðherrafundi í morgun. Hún sagði ákvörðunina ekki hafa verið léttvæga.

„Forræði þessa máls er alfarið á höndum menntamálaráðherra eins og siður er þegar um er að ræða mál sem heyra undir málasvið einstakra ráðherra. Þetta er alfarið hennar ákvörðun og hennar að kynna sínar málsástæður fyrir því. Þetta hefur ekki verið rætt við ríkisstjórnarborðið eftir að þessi dómur féll og ekki við mig eftir að þessi dómur féll,“ sagði Katrín að loknum ráðherrafundi í morgun.

„Það er auvitað þannig að lögum samkvæmt er hægt að leita til dómstóla hvað varðar úrskurði kærunefndar. Það er það lagaumhverfi sem við búum í. Þar er auðvitað hægt að áfrýja til að leita endanlegrar niðurstöðu. Ég vænti þess að ráðherra muni fara yfir þær málsaðstæður við málflutning fyrir Landsrétti og hlýta þeirri niðurstöðu sem þar komi fram.“

Aðspurð hvort hún telji að Lilja muni hlýta þeirri niðurstöðu segir Katrín:

„Hún hefur tilkynnt það að hún muni áfrýja málinu til að fá endanlega niðurstöðu. Það er gert ráð fyrir því í þessu kerfi,“ segir Katrín. Sækja þarf um leyfi til að fá mál tekin fyrir hjá Hæstarétti og fara aðeins einstök mál fyrir réttinn.

Jafnréttislögum verið breytt

Gagnrýnt hefur verið að ráðherra fari í mál við Hafdísi Helgu í stað þess að hlýta úrskurði kærunefndar. Það geti reynst letjandi fyrir fólk sem telji á sér brotið að fara með mál sín til kærunefndar jafnréttismála ef von sé á að því fylgi dómsmál sem ráðherra höfði með styrk ríkisins gegn viðkomandi einstaklingi.

Katrín segir að þetta hafi verið galli á löggjöfinni sem hún hafi ráðist í að bæta.

„Ég vil líka vekja athygli á því að ég lagði fram þá breytingu á jafnréttislögum að fari svo að ráðherra höfði ógildingarmál eins og gert var í þessum tilfelli þá sé það ekki eingöngu gagnvart einstaklingnum heldur að kærunefndin sjálf verði aðili máls. Ég held að sú breyting skipti miklu máli því hún er ætluð til þess að þó aðilar leiti réttar síns fyrir dómstólum þá fæli það fólk ekki frá því að leita réttar síns fyrir kærunefnd,“ segir Katrín.

Sú breytingartillaga hafi verið samþykkt á Alþingi og því komin á koppinn. Kærunefndin þurfi því að standa skil á sinni ákvörðun fyrir dómstólnum ákveði ráðherra að leita réttar síns.

Segir ekki persónulega skoðun sína

Katrín vildi ekki segja sitt persónulega álit á málinu. Hún vísaði til þess að hún væri ekki aðili máls, Lilja þekkti málavöxtu mun betur, hefði forræði yfir því og byggði það væntanlega á ráðgjöf sem hún hefði fengið. 

Lilja tjáði fréttastofu í dag að hún hefði leitað til tveggja sérfræðinga áður en ákvörðun var tekin um áfrýjun til Landsréttar.

„Þessi mál eru þannig vaxin að hver og einn ráðherra ber ábyrgð á þeim málum sem undir hann heyra. Forræðið liggur þar. Þar eru teknar ákvarðanir sem byggja væntanlega á þeirri ráðgjöf og þeim málavöxtum sem eru ráðherra kunnugt.“