Vill ræða brott­vísun til Nígeríu í nefnd: „Skelfi­leg á­sýnd á þessu máli“

Jódís segir formann og aðra nefndarmenn hafa tekið vel í beiðni hennar og á von á að fulltrúarnir komi á fund nefndarinnar í næstu viku þegar nefndardagar fara fram.

„Mig langar að fá útskýringar hvernig við endum í þessari stöðu. Ég er meðvituð um að hér séu brottvísanir reglulega, að fólk sæki um vernd og það séu allskonar útfærslur á því. Við erum með kerfi sem grípur fólk og kemur þeim í ákveðið ferli. Það sem mér þykir einkennilegt í þessu tilviki er að þarna er um fórnarlömb mansals að ræða. Í heildarsýn og stefnu þessarar ríkisstjórnar er fjallað um að halda sérstaklega utan um þennan viðkvæma hóp,“ segir Jódís. Síðasta stefna ríkisstjórnar í mansalsmálum er frá árinu 2019. 

Jódís segist upplifa að eitthvað passi ekki í þessu máli. Um sé að ræða konur í afar flókinni stöðu. Þær væru þolendur mansals, búnar að vera hér um árabil og glími við heilsubrest.

„Að þær séu teknar höndum, fluttar í fangelsi og þvingaðar með valdi úr landi. Það eru spurningar, ekki um persónulega stöðu þeirra, heldur hvernig mansalsfórnarlömb geta verið í þessari stöðu og hvernig niðurstaðan, á öllum stigum ferlisins og eftir þennan langan tíma, verður þessi.“

Hún muni kanna það hjá fulltrúum stofnananna hvort standi til að vísa fleiri mansalsþolendum á brott.

Fordæmi fyrir frestun af heilsufarsástæðum

Jódís segir einnig fordæmi fyrir því að brottvísun sé frestað væri heilsufar þess sem á að vísa á brott væri slæmt. Hún skilji ekki hvers vegna það hafi ekki átt við í tilfelli einnar konunnar sem var vísað úr landi.

Fram hefur komið að er þar um að ræða Blessing Uzoma Newton sem er með æxli í kviðarholi. Læknir hafði skrifað undir vottorð þess efnis að hún væri ekki ferðafær sem Útlendingastofnun vildi ekki samþykkja.

„Ég hefði haldið að við hefðum hert hér útlendingalög en á sama tíma erum við að taka við fleira fólki og erum að þjónusta það betur. Við erum með mörg úrræði og okkar sýn í VG, í þessum útlendingamálum, er að halda vel utan um mannúðina og höfum komið með okkar áherslur inn í þessa vinnu, bæði í síðustu breytingum og eins þeim sem liggja fyrir núna. Hvað varðar undanþágur fyrir viðkvæma hópa, konur, börn, fólk með fatlanir,“ segir Jódís og á þá við breytingar á útlendingalögum.

Í fyrra var þeim breytt á þann veg að eftir að fólk fær endanlega synjun missir það rétt til þjónustu og búsetu eftir 30 daga. Til stendur að breyta lögunum enn frekar núna en frumvarp þar að lútandi er enn í vinnslu í allsherjar- og menntamálanefnd. Meðal þess sem lagt er til í upprunalega skjalinu er að nefndarmönnum verði fækkað í kærunefnd útlendingamála og að fyrirkomulagi hvað varðar fjölskyldusameiningar verði breytt.

„Mér finnst skelfileg ásýndin í þessu máli og ég held að við getum gert miklu betur. Það er ljóst að það ekki allir hér vernd eða ríkisborgararétt en við erum þó samfélag sem erum hvað hæst í mannréttindum og viljum halda því áfram. Þá getum við ekki gengið svona fram gagnvart algjörlega viðkvæmustu hópum samfélagsins.“

Eigi að bera kennsl á mansalsþolendur meðal hælisleitenda

Dómsmálaráðherra fjallaði um stöðu mansalsmála í svari við fyrirspurn á Alþingi sem var birt í október í fyrra. Þar kom fram að á grundvelli úttektar GRETU, sérfræðihóps Evrópuráðsins um aðgerðir gegn mansal, ætlaði hún að setja af stað vinnu við nýja aðgerðaáætlun til að mæta þeim athugasemdum sem koma fram í skýrslunni og ljúka vinnu við þær aðgerðir sem enn væri ólokið í núgildandi aðgerðaáætlun. Þá hygðist ráðherra koma á meira samstarfi milli ráðuneyta.

Í nýjust úttekt sérfræðihóps Evrópuráðsins um aðgerðir gegn mansali, GRETA, sem kom út í október á síðasta ári, kom fram að íslenska ríkið ætti að bera betur kennsl á fórnarlömb mansals, rannsaka slík mál betur og lögsækja fleiri sem grunaðir eru um slík brot.

Íslenska ríkið þurfi að stíga frekari skref til að tryggja að hægt væri að bera kennsl á fórnarlömb mansals með því að skýra verklagið og hlutverk allra viðbragðsaðila sem gætu á einhverjum tímapunkti komist í snertingu við þolendur mansals.

Þá sagði einnig að meiri áherslu ætti að leggja á að bera kennsl á mögulega þolendur mansals í hópi hælisleitenda og tryggja að einstaklingum í slíkri stöðu væri ekki vísað aftur til landa þar sem þau ættu á hættu að verða þolendur mansals á ný.