Engin mið­læg skráning slysa í ferða­þjónustu

Tillögur starfshóps ráðuneytisstjóra sem settur var á fót í kjölfar banaslyss á Breiðamerkurjökli í sumar voru kynntar í ríkisstjórn í gær. Hópurinn gerir sex tillögur að úrbótum sem miða að því að tryggja betur öryggi ferðamanna í jöklaferðum.

„Þetta er svona nokkuð þéttur listi af ýmsum atriðum sem að hafa ber í huga. Ég held að það hafi verið mjög mikilvægt og nauðsynlegt reyndar að fara í þessa vinnu,“ segir Bjarni Benediktsson forsætisráðherra sem kynnti minnisblað um niðurstöður starfshópsins í ríkisstjórn.

Tíu milljarðar í tekjur

Í minnisblaðinu er áætlað að um 400 þúsund manns hafi farið í skipulagða jöklaferð í fyrra, eða um fimmtungur erlendra ferðamanna. Áætlaðar tekjur af þessum ferðum nemi um tíu milljörðum króna, en samkvæmt upplýsingum frá Ferðamálastofu sjá alls 36 fyrirtæki um framkvæmd jöklaferða hér á landi sem sum bjóða ferðir á fleiri en einn jökul.

Meðal þess sem vakti spurningar og mikið umtal í kjölfar slyssins í Breiðamerkurjökli í sumar var það hve algengar jöklaferðir að sumarlagi eru orðnar á Íslandi. Fyrirtæki stundi jöklaferðir allan ársins hring, þrátt fyrir að mælt hafi verið gegn því. Starfshópurinn mælir hins vegar ekki með banni við jökla- eða íshellaferðum, hvort sem það er á ákveðnum tímum eða svæðum. „Í því efni verður að hafa huga hina almenna meginreglu um frjálsa för fólks um landið (almannaréttur) og atvinnufrelsisákvæði stjórnarskrár. Hins vegar er hægt að leggja til takmarkanir á þeirri meginreglu ef það leiðir af niðurstöðu áhættumats á tilteknum svæðum fyrir tilteknar tegundir ferða,“ segir í minnisblaðinu.

Boð og bönn ekki endilega rétta leiðin

Dagbjartur Brynjarsson er formaður annars starfshóps Dagbjartur um bætt öryggi á ferðamannastöðum sem mun vinna áfram með tillögurnar frá ráðuneytisstjórahópnum en hann fagnar tillögunum.

„Endanleg boð og bönn eru ekki endilega það sem við erum að leita að, heldur það sem að þarf að vera. Við getum lent í því að 10. október séu aðstæður sem eru ekki góðar. Það sem skiptir meira máli er að það sé virkt eftirlit, að það sé verið að fylgjast með stöðunum áður en lagt er af stað, en ekki bara lagt af stað af því að nú er fyrsti nóvember,“ segir Dagbjartur.

Meðal þeirra tillagna sem þegar eru til skoðunar hjá starfshóp um bætt öryggi á ferðamannastöðum snúa að því að haldin verði skrá um slys og óhöpp í ferðaþjónustu. „Það er engin miðlæg samantekt á þessu, þannig að í raun og veru hvert fyrirtæki er með mismunandi hátt á hvað það varðar og safnar þeim upp með mismunandi hætti. Sumir eru að gera það í formi blaða, út prentuð blöð sem er svo fyllt út og svo sett upp í hillu á meðan önnur fyrirtæki eru með mjög flott kerfi í kringum það,“ segir Dagbjartur. Miðlægt skráningarkerfi slysa og óhappa yrði til mikilla bóta. „Það er þá hægt að taka ákvarðanir út frá gögnum en ekki bara einhverri tilfinningu.“