Afsökunarbeiðni og einræðisherra í skiptum fyrir flotastöð? Samúel Karl Ólason skrifar 6. mars 2025 17:02 Rússneskri sprengjuvél flogið á loft í Hmeimim árið 2015. Rússar vilja ólmir halda bæði flugvellinum og flotastöðinni þar nærri. AFP/Alexander Kots Ráðamenn í Rússlandi vinna hörðum höndum að því að tryggja sér áframhaldandi notkun á flotastöð sem þeir hafa haft til afnota í Sýrlandi um árabil. Eftir fall ríkisstjórnar Bashars al-Assad hafa Rússar dregið verulega úr viðveru sinni í Sýrlandi en hafa átt í miklum viðræðum við nýja ríkisstjórn landsins og Ahmed al-Sharaa (áður Abu Mohammed al-Jolani), leiðtoga hennar. Eftir fall Assads hafa ráðamenn á Vesturlöndum og í Mið-Austurlöndum ekki lagt kapp á að fylla upp í tómarúmið sem Rússar hafa skilið eftir sig og hefur það opnað á möguleikann á því að Rússar geti haldið áfram starfsemi þar. Borgarastyrjöld hófst í Sýrlandi árið 2011 en árið 2015 komu Rússar Assad-liðum til aðstoðar. Með sveitum frá Íran höfðu Rússar haldið stjórnarher Assads uppi en í gegnum árin hafa þeir gert ítrekaðar loftárásir á uppreisnarmenn og óbreytta borgara. Staðan í Sýrlandi breyttist svo hratt í lok síðasta árs þegar spilaborg Assads féll saman undir sókn uppreisnarmanna í norðausturhluta Sýrlands og flúði einræðisherrann til Rússlands. Í kjölfarið byrjuðu Rússar að flytja mikið magn hergagna á brott frá Sýrlandi og hættu að nota flotastöð í Latakía í Sýrlandi. Þessa flotastöð og flugvöll í Khmeimim hafa Rússar notað til umsvifa í Miðjarðarhafinu og sem stökkpall inn í Afríku, þar sem umsvif þeirra hafa aukist til muna. Miðjarðarhafsfloti Rússlands er nú heimilislaus, ef svo má segja, og hafa miklar viðræður átt sér stað milli Rússa og nýrrar ríkisstjórnar Sýrlands um möguleg áframhaldandi afnot Rússa af flotastöðinni í Tartus. Sendu fúlgur fjár til Sýrlands Í frétt Wall Street Journal segir að Rússar hafi í síðasta mánuði sent um 23 milljónir dala í gjaldeyri til Sýrlands, til að aðstoða nýja ríkisstjórn landsins. Ráðamenn annarra ríkja hafa neitað að aðstoða Sýrland af ótta við refsiaðgerðir sem settar voru á ríkisstjórn Assads á sínum tíma en hafa ekki enn verið felldar úr gildi. Nýir leiðtogar Sýrlands hafa einnig verið beittir refsiaðgerðum áður af Bandaríkjunum og Evrópuríkjum vegna tengsla þeirra við hryðjuverkahópa eins og al-Qaeda. Sjá einnig: Hver er Abu Mohammed al-Jolani? Ráðamenn í Mið-Austurlöndum hafa heitið Sýrlandi aðstoð en hafa ekki veitt hana enn þar sem óljóst þykir hver afstaða ríkisstjórnar Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er. Þetta á samkvæmt WSJ við yfirvöld í Katar og Sádi-Arabíu þar sem þeim hefur ekki verið svarað um það hvort refsiaðgerðir verði felldar niður. Því samþykktu Sýrlendingar að taka á móti peningunum frá Rússlandi. Viðræður undu upp á sig Rússar vilja ólmir tryggja sér áframhaldandi afnota af flotastöðinni í Latakía vegna þess hve mikilvæg hún er fyrir starfsemi þeirra í Miðjarðarhafi, sérstaklega með tilliti til þess að Tyrkir hafa stöðvað umferð herskipa um Bospórsund vegna innrásar Rússa í Úkraínu. Í millitíðinni hafa Rússar notast við aðstöðu sem þeir hafa fengið á yfirráðasvæði Khalifa Haftar í austurhluta Líbíu til að styðja við hermenn sína og málaliða úr Africa Corp í Afríku. Haftar stýrir hinum svokallaða Líbíska þjóðarher (LNA) og hefur lengi notið mikils stuðnings Rússa, bæði gegnum málalið Wagner Group á árum áður og beinum hernaðarlegum stuðningi. Sjá einnig: Segja Rússa hafa flutt fjölda orrustuþota til Líbíu Yfirmenn Atlantshafsbandalagsins og ráðamenn í Evrópu hafa rætt við ráðamenn ríkja Norður-Afríku og boðið þeim ívilnanir gegn því að þeir veiti Rússum ekki aðgang að flotastöðvum þar. Samskiptin við Haftar eru þó lítil og hafa Rússar rætt við hann um að fá aðgang að höfn þar. Tveir rússneskir erindrekar fóru til Sýrlands í janúar, til að ræða herstöðvarnar en samkvæmt heimildum WSJ undu viðræðurnar fljótt upp á sig. WSJ segir að viðræður milli Rússa og Sýrlendinga hafi meðal annars snúist um umfangsmiklar fjárfestingar í orkuinnviðum og olíu- og gasframleiðslu í Sýrlandi. Einnig hefur verið rætt um að Rússar biðjist afsökunar á árásum sínum gegn óbreyttum borgurum og ráðamenn í Sýrlandi hafa einnig rætt það að Rússar framselji Assad til þeirra. Eins og áður segir flugur Rússar honum til Moskvu þegar stjórnarher hans féll saman. Sýrlendingar vilja einnig fá mikla fjármuni sem Assad flutti frá Sýrlandi til Rússlands í gegnum árin. Ættingjar Assads hafa einnig keypt miklar eignir í Rússlandi. Rússland Sýrland Vladimír Pútín Mest lesið Nærri því áttatíu borgarar liggja í valnum Erlent Ætla að streyma aftöku í beinni Erlent „Ég fagna því að þessu leikriti sé lokið“ Innlent Vonar að Ísraelar hafni Netanjahú Erlent Margrét Löf í sextán ára fangelsi en heldur föðurarfinum Innlent Máttu tæma lónið Innlent Veitingamaður sektaður um tvö hundruð milljónir Innlent Kjaravaktin: Samkomulag í höfn á elleftu stundu Innlent Draumur reiðhjólaviðgerðarmannsins rættist Innlent Fjármálaráðherra flautaður niður af sviði Innlent Fleiri fréttir Nærri því áttatíu borgarar liggja í valnum Ætla að streyma aftöku í beinni Vonar að Ísraelar hafni Netanjahú Tveir Lettar handteknir á breskri herstöð í nótt Máttu ekki leita hjá fyrrverandi prinsi vegna Epstein-tengsla Breskur hermaður ákærður fyrir njósnir Hættu við að ræða upplýsingafals undir þrýstingi frá Bandaríkjastjórn Segir í tísku að setja alþjóðasamfélagið ofar eigin þjóð Konan sem var borin út er látin Margaret Hamilton er látin Eritrea skiptir um lið og sendir hermenn inn í Tigray Segist geta gert Biden, Obama og Clinton „mjög slæma hluti“ Fangaði sólarupprás á Mars Fátt um svör frá Rússum um meinta plágu Kona stungin til bana við matvöruverslun í Malmö Bandarískir hermenn í útgöngubanni eftir morð Fjögur börn meðal nítján látinna í árásum á afmælisdegi Pútíns Draga til baka handtökuskipun á hendur leiðtoga katalónskra aðskilnaðarsinna Hlutu Nóbelsverðlaunin fyrir að leysa efnafræðilega ósamhverfu Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í efnafræði? Biskup í fangelsi fyrir brot gegn drengjum Vill fimmtán ára reynslutímabil fyrir ný aðildarríki Endurgreiðir ekki ríkinu fyrir auglýsingarnar umdeildu Komin til meðvitundar eftir misheppnaða aftöku Stýrði leyniþjónustu en nú sakaður um njósnir Til í að fórna borgum þar sem demókratar eru við völd Fær Nóbelinn fyrir að fanga fiseindir í suðurskautsís Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði? Fyrsta aftakan með aftökusveit frá stríðslokum Umdeildur metsöluhöfundur látinn Sjá meira
Eftir fall Assads hafa ráðamenn á Vesturlöndum og í Mið-Austurlöndum ekki lagt kapp á að fylla upp í tómarúmið sem Rússar hafa skilið eftir sig og hefur það opnað á möguleikann á því að Rússar geti haldið áfram starfsemi þar. Borgarastyrjöld hófst í Sýrlandi árið 2011 en árið 2015 komu Rússar Assad-liðum til aðstoðar. Með sveitum frá Íran höfðu Rússar haldið stjórnarher Assads uppi en í gegnum árin hafa þeir gert ítrekaðar loftárásir á uppreisnarmenn og óbreytta borgara. Staðan í Sýrlandi breyttist svo hratt í lok síðasta árs þegar spilaborg Assads féll saman undir sókn uppreisnarmanna í norðausturhluta Sýrlands og flúði einræðisherrann til Rússlands. Í kjölfarið byrjuðu Rússar að flytja mikið magn hergagna á brott frá Sýrlandi og hættu að nota flotastöð í Latakía í Sýrlandi. Þessa flotastöð og flugvöll í Khmeimim hafa Rússar notað til umsvifa í Miðjarðarhafinu og sem stökkpall inn í Afríku, þar sem umsvif þeirra hafa aukist til muna. Miðjarðarhafsfloti Rússlands er nú heimilislaus, ef svo má segja, og hafa miklar viðræður átt sér stað milli Rússa og nýrrar ríkisstjórnar Sýrlands um möguleg áframhaldandi afnot Rússa af flotastöðinni í Tartus. Sendu fúlgur fjár til Sýrlands Í frétt Wall Street Journal segir að Rússar hafi í síðasta mánuði sent um 23 milljónir dala í gjaldeyri til Sýrlands, til að aðstoða nýja ríkisstjórn landsins. Ráðamenn annarra ríkja hafa neitað að aðstoða Sýrland af ótta við refsiaðgerðir sem settar voru á ríkisstjórn Assads á sínum tíma en hafa ekki enn verið felldar úr gildi. Nýir leiðtogar Sýrlands hafa einnig verið beittir refsiaðgerðum áður af Bandaríkjunum og Evrópuríkjum vegna tengsla þeirra við hryðjuverkahópa eins og al-Qaeda. Sjá einnig: Hver er Abu Mohammed al-Jolani? Ráðamenn í Mið-Austurlöndum hafa heitið Sýrlandi aðstoð en hafa ekki veitt hana enn þar sem óljóst þykir hver afstaða ríkisstjórnar Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er. Þetta á samkvæmt WSJ við yfirvöld í Katar og Sádi-Arabíu þar sem þeim hefur ekki verið svarað um það hvort refsiaðgerðir verði felldar niður. Því samþykktu Sýrlendingar að taka á móti peningunum frá Rússlandi. Viðræður undu upp á sig Rússar vilja ólmir tryggja sér áframhaldandi afnota af flotastöðinni í Latakía vegna þess hve mikilvæg hún er fyrir starfsemi þeirra í Miðjarðarhafi, sérstaklega með tilliti til þess að Tyrkir hafa stöðvað umferð herskipa um Bospórsund vegna innrásar Rússa í Úkraínu. Í millitíðinni hafa Rússar notast við aðstöðu sem þeir hafa fengið á yfirráðasvæði Khalifa Haftar í austurhluta Líbíu til að styðja við hermenn sína og málaliða úr Africa Corp í Afríku. Haftar stýrir hinum svokallaða Líbíska þjóðarher (LNA) og hefur lengi notið mikils stuðnings Rússa, bæði gegnum málalið Wagner Group á árum áður og beinum hernaðarlegum stuðningi. Sjá einnig: Segja Rússa hafa flutt fjölda orrustuþota til Líbíu Yfirmenn Atlantshafsbandalagsins og ráðamenn í Evrópu hafa rætt við ráðamenn ríkja Norður-Afríku og boðið þeim ívilnanir gegn því að þeir veiti Rússum ekki aðgang að flotastöðvum þar. Samskiptin við Haftar eru þó lítil og hafa Rússar rætt við hann um að fá aðgang að höfn þar. Tveir rússneskir erindrekar fóru til Sýrlands í janúar, til að ræða herstöðvarnar en samkvæmt heimildum WSJ undu viðræðurnar fljótt upp á sig. WSJ segir að viðræður milli Rússa og Sýrlendinga hafi meðal annars snúist um umfangsmiklar fjárfestingar í orkuinnviðum og olíu- og gasframleiðslu í Sýrlandi. Einnig hefur verið rætt um að Rússar biðjist afsökunar á árásum sínum gegn óbreyttum borgurum og ráðamenn í Sýrlandi hafa einnig rætt það að Rússar framselji Assad til þeirra. Eins og áður segir flugur Rússar honum til Moskvu þegar stjórnarher hans féll saman. Sýrlendingar vilja einnig fá mikla fjármuni sem Assad flutti frá Sýrlandi til Rússlands í gegnum árin. Ættingjar Assads hafa einnig keypt miklar eignir í Rússlandi.
Rússland Sýrland Vladimír Pútín Mest lesið Nærri því áttatíu borgarar liggja í valnum Erlent Ætla að streyma aftöku í beinni Erlent „Ég fagna því að þessu leikriti sé lokið“ Innlent Vonar að Ísraelar hafni Netanjahú Erlent Margrét Löf í sextán ára fangelsi en heldur föðurarfinum Innlent Máttu tæma lónið Innlent Veitingamaður sektaður um tvö hundruð milljónir Innlent Kjaravaktin: Samkomulag í höfn á elleftu stundu Innlent Draumur reiðhjólaviðgerðarmannsins rættist Innlent Fjármálaráðherra flautaður niður af sviði Innlent Fleiri fréttir Nærri því áttatíu borgarar liggja í valnum Ætla að streyma aftöku í beinni Vonar að Ísraelar hafni Netanjahú Tveir Lettar handteknir á breskri herstöð í nótt Máttu ekki leita hjá fyrrverandi prinsi vegna Epstein-tengsla Breskur hermaður ákærður fyrir njósnir Hættu við að ræða upplýsingafals undir þrýstingi frá Bandaríkjastjórn Segir í tísku að setja alþjóðasamfélagið ofar eigin þjóð Konan sem var borin út er látin Margaret Hamilton er látin Eritrea skiptir um lið og sendir hermenn inn í Tigray Segist geta gert Biden, Obama og Clinton „mjög slæma hluti“ Fangaði sólarupprás á Mars Fátt um svör frá Rússum um meinta plágu Kona stungin til bana við matvöruverslun í Malmö Bandarískir hermenn í útgöngubanni eftir morð Fjögur börn meðal nítján látinna í árásum á afmælisdegi Pútíns Draga til baka handtökuskipun á hendur leiðtoga katalónskra aðskilnaðarsinna Hlutu Nóbelsverðlaunin fyrir að leysa efnafræðilega ósamhverfu Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í efnafræði? Biskup í fangelsi fyrir brot gegn drengjum Vill fimmtán ára reynslutímabil fyrir ný aðildarríki Endurgreiðir ekki ríkinu fyrir auglýsingarnar umdeildu Komin til meðvitundar eftir misheppnaða aftöku Stýrði leyniþjónustu en nú sakaður um njósnir Til í að fórna borgum þar sem demókratar eru við völd Fær Nóbelinn fyrir að fanga fiseindir í suðurskautsís Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði? Fyrsta aftakan með aftökusveit frá stríðslokum Umdeildur metsöluhöfundur látinn Sjá meira