Á að leyfa eða halda á­fram að banna?

„Við veltum því fyrir okkur hvort það á að leyfa eða halda áfram að banna.“ Þessi orð lét Willum Þór Willumsson, nýkjörinn forseti Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands (ÍSÍ), falla í viðtali í Kastljósi þann 19. maí um afstöðu íþróttahreyfingarinnar til erlendra getrauna- og veðmálavefsíðna.

Þetta er tímabær stefnubreyting af hálfu ÍSÍ, sem undir fyrri forystu vildi ekki horfast í augu við gjörbreytt umhverfi frá því þegar einungis var í boði þjónusta útvalinna fyrirtækja á getraunum tengdum íþróttakappleikjum og öðrum fjárhættuspilum.

Gamli tíminn kemur ekki aftur

Ólíkt fyrri forystu áttar WiIllum sig á að ekki dugar að beita sömu aðferðum nú, á sítengdu stafrænu tímum, og þegar fólk fór í næstu sjoppu til að kaupa lottóseðil eða skila handútfylltum getraunaseðli á pappírsblaði.

Fólk vill frelsi til að skipta við þá sem bjóða bestu þjónustuna og vinningslíkurnar. Við bökkum ekki úr þessu í gamla tímann þegar einungis hin sérstaka ríkisleið einokunar var í boði.

Í viðtalinu við Willum koma líka fram að áherslan þegar kemur að þessari starfsemi verður að vera á forvarnir og ábyrga spilamennsku. Um það er umbjóðandi minn, sænska fyrirtækið Betsson, honum innilega sammála einsog glöggt má sjá á langri sögu þess.

Strangari reglur

Betsson hvílir á rúmlega 60 ára gömlum grunni og er skráð í sænsku kauphöllinni Nasdaq í Stokkhólmi, með þeirri gagnsæis- og upplýsingaskyldu sem því fylgir.

Vefsíðan betsson.com er starfrækt af fyrirtækinu BML Group Ltd, er með heimili á Möltu sem er aðildarríki Evrópusambandsins (ESB) og lýtur þar með stífum reglum sambandsins varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka og um gagnsæi og skyldur veðmálafyrirtækja. Þar á meðal ber þeim skylda til að framkvæma áreiðanleikakannanir á viðskiptavinum sínum og tilkynna grunsamleg viðskipti. Eru þessar reglur ESB mun strangari en gilda samkvæmt íslenskum lögum um spila- og happdrættisfyrirtæki.

Betsson hefur um árabil verið leiðandi í nýsköpun og þróun á stafrænum lausnum í netleikjum. Félagið hefur alla tíð lagt ríka áherslu á ábyrga spilamennsku og vinur með Global Gambling Guidance Group (G4), sem vottar spilasíður á Netinu.

Betsson býður ýmis tól og leiðir eru í boði til að koma í veg fyrir óheilbrigða spilamennsku. Gildir það bæði um ráðstafanir sem spilarar geta sjálfir stutt sig við og af hálfu fyrirtækisins, sem hefur samband við spilara ef hugbúnaður félagsins nemur vísbendingar um að spilamennska sé að fara úr böndunum.

Ólöglegt fyrir aðila undir 18 ára aldri að opna reikninga og/eða spila fjárhættuspil hjá Betsson. Fyrirtækið áskilur sér rétt til þess að óska eftir sönnun um aldur frá öllum viðskiptavinum sínum og getur lokað reiknigum þangað til viðeigandi gögn hafa borist.

Eru þessar ráðstafanir um eigin ábyrga spilamennsku og möguleg inngrip til að stöðva óheilbrigða spilamennsku mun umfangsmeiri en eru í boði hjá íslenskum spila- og happdrættisfyrirtækjum.

Hagræðing úrslita

Í Kastjósviðtalinu nefndi Willum áhyggjur af hagræðingu úrslita í tengslum við veðmál. Þetta er þáttur sem Betsson tekur afar föstum tökum. Í fyrsta lagi er fyrirtækið með öflugan hugbúnað sem vaktar mögulegar óeðlilegar hreyfingar í kringum kappleiki. Í öðru lagi býður Betsson einfaldlega hvorki upp á veðmál tengd neðri deildum íþrótta né leikjum yngri flokka, en þekkt er að mesta hættan á hagræðingu úrslita er á þessum sviðum íþróttanna. Því miður á þetta ekki við um ýmsar aðrar spilasíður á netinu, sem hafa kosið að vanda sig ekki.

Skynsamlegri umræða

Í síðustu grein um þetta efni, 140 sinnum líklegra að verða fyrir eldingu, var bent á að fjáraustur íþróttahreyfingarinnar í Íslenskar getraunir og Íslenska getspá er sérstakt rannsóknarefni. Á það bæði við um gríðarlega eyðslu við kaup á auglýsingum og rausnarleg laun- og hlunnindi stjórnenda og stjórnarfólks þessara einokunarfyrirtækja.

Miðað við orð Willums í Kastljósi er ÍSÍ loks að opna augun fyrir því að líklega er hægt, ef vel er að verki staðið, að skila mun hærri fjárhæðum til íþróttastarfs í landinu með því aðafnema ríkisvarða einokun á fjárhættuspilum og opna markaðinn með skynsamlegri reglusetningu um gagnsæi í rekstri og skattheimtu sem rynni í sérstakan sjóð. Umræðan er loksins að komast í skynsamlegri og betri farveg en verið hefur.

Höfundur er lögmaður og gætir hagsmuna Betsson hér á landi.