83% fallinna al­mennir borgarar: „Allt sem er að gerast þarna ber ein­kenni þjóðarmorðs“

Fréttastofa Guardian ásamt ísraelsk-palestínska miðlinum +972 Magazine og miðlinum Local Call, birti í dag fréttir unnar úr leynilegum gögnum ísraelska hersins, sem lekið var til miðlanna. Í gögnunum má finna tölur um þá sem hafa fallið frá upphafi stríðsins á Gasa, sem hófst 7. október 2023 fram til maímánaðar þessa árs.

Eftir nítján mánuði af stríði höfðu 53 þúsund Palestínumenn verið drepnir í árásum á Gasa. Þar af voru 8.900 Hamas-liðar, sem gefur til kynna að 83 prósent fallinna hafi verið almennir borgarar.

„Þetta eru náttúrulega sjokkerandi upplýsingar, það er algjörlega ljóst að mannfall í þessu stríði er orðið algjörlega óviðunandi og miklu meira en það. Ef það er rétt að fimm af hverjum sex sem hafa látist komi úr röðum óbreyttra borgara: Barna, kvenna, gamalmenna, þá gengur þetta út fyrir öll mörk. Allir hljóta að sjá það og vera sammála um það að svona getur hernaður ekki verið,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra.

„Þjóðernishreinsanir eru löngu hafnar“

Þegar við sjáum þessar tölur: 53 þúsund manns, þar af 44 þúsund almennir borgarar, svo er verið að svelta fólk, það eru stöðugar árásir á fólk sem sækir sér mannúðaraðstoð og fólk sem heldur til í tjaldbúðum sem eiga að heita öruggar. Hvenær er kominn tími á að kalla þetta þjóðarmorð?

„Eins erfitt og er að segja það, af því að við Íslendingar erum eindregnir talsmenn þess að alþjóðalögum sé fylgt og við virðum ekki síst dómstóla. Það sem mér finnst líka mjög alvarlegt er að við sjáum dómara og saksækjendur hjá alþjóðadómstólunum verða fyrir allskonar þvingunum af hálfu ríkja sem eru að leggja stein í götu þeirra til að fylgja eftir alþjóðalögum. Það út af fyrir sig er áhyggjuefni fyrir alþjóðasamfélagið,“ segir Þorgerður.

„Það er alþjóðadómstóla að dæma um þetta en það breytir ekki því, og ég hef sagt, að allt sem er að gerast þarna ber einkenni þjóðarmorðs. Þjóðernishreinsanir eru löngu hafnar og þetta er að verða eins viðurstyggilegt í nútímasögu og hægt er. Þó að við segjum að það sé komið nóg af orðum þá er samt gott að finna að þrýstingur hjá fleiri ríkjum er að verða meiri. Það er ekki hægt að horfa upp á þennan hrylling á Gasa í boði ísraelsku ríkisstjórnarinnar.“

Sögðu tölurnar allt í einu rangar

Samkvæmt gögnum frá háskólanum í Uppsölum eru aðeins örfá dæmi um að hlutfall almennra borgara meðal látinna hafi verið svo hátt.

Almennir borgarar töldu 92 prósent fallinna í fjöldamorðinu í Srebrenica, sem framið var á árunum 1992 til 1995. 95 prósent látinna í umsátri Rússa um Mariupol árið 2022 voru almennir borgarar og 99,8 prósent fallinna voru almennir borgarar í þjóðarmorðinu í Rúanda árið 1994.

Bæði í tilfelli Srebrenica og Rúanda þurfti alþjóðasamfélagið að grípa inn í og voru sendir friðargæsluliðar á báða staði til að stilla til friðar. 

„Ég held að þessi tilvik séu eitthvað sem alþjóðasamfélagið verður að taka til sín og verður að stíga fastar niður fæti. Það er alveg ljóst, með hverri yfirlýsingunni og aðgerðinni á fætur annarri af hálfu Ísraela, að þeim er enginn fengur í því að hlusta á alþjóðasamfélagið. Þeir ryðjast áfram með þeim afleiðingum að verið er að minnka möguleikann á varanlegum friði,“ segir Þorgerður.

„Það þarf að stoppa þennan hrylling á Gasa, dráp á óbreyttum borgurum og til þess hafa verið notuð ógeðfelld meðul sem eru skýlaus brot á alþjóðalögum eins og að beita hungri og hungursneyð sem vopni í stríði. Ég hef sagt það áður að alþjóðasamfélagið hlýtur að læra af sögunni.“

Fram kemur í frétt Guardian um málið að í svörum hersins við fyrirspurnum Local Call og +972 Magazine hafi tölunum ekki verið mótmælt. Þegar Guardian sóttist eftir svörum hafði herinn ákveðið að „endurorða“ svar sitt, og sagði tölur í fréttinni rangar - en mótmælti ekki tilvist gagnanna.

Nöturlegt að hlusta á orðræðu sumra forystumanna

Nú hefur ísraelski herinn hafið nýjan fasa í stríðinu á Gasa, með hernámi Gasaborgar. Spýtt hefur verið verulega í árásir á borgina og voru þær nær linnulausar, um alla Gasaströnd, í morgun. Árásir á Palestínumenn, við dreifingarstöðvar neyðarbirgða, halda áfram og særðust þónokkrir við dreifingarstöðina í Zikim í morgun.

Ísraelsk stjórnvöld samþykktu endanlega í gær landtökubyggðina E1 á Vesturbakkanum, sem mun skera svæðið í tvennt. Margir óttast, og ísraelsk stjórnvöld hafa raunar lýst því yfir, að þar með verði ómögulegt fyrir Palestínumenn að stofna sjálfstætt ríki.

„Þessar einhliða aðgerðir ríkisstjórnar Ísrael eru að engu leyti til þess fallnar að stuðla að friði og öryggi í samskiptum Ísraela og Palestínumanna. Enda hefur maður það á tilfinningunni að það sé markmiðið að gera úti um möguleikann að ríki Palestínumanna verði að veruleika,“ segir Þorgerður.

„Allt þetta sem grefur undan því að möguleiki verði á tveggja ríkja lausn er til þess fallið að það verði óöryggi, stríðsátök, á næstu árum og áratugum fyrir botni Miðjarðarhafs. Ég trúi því ekki fyrr en á reynir að það sé ætlun stjórnvalda í Ísrael. En það er náttúrulega líka nöturlegt að hlusta á yfirlýsingar sumra forystumanna í ríkisstjórninni, eins og fjármálaráðherrans sem er beinlínis búinn að lýsa því yfir að markmiðið sé að koma í veg fyrir sjálfstætt ríki Palestínu.“