Sam­særis­kenningar notaðar sem stjórn­tæki

Samsæriskenningar eru ekki jaðarfyrirbæri í Rússlandi heldur hluti af opinberri heimsmynd. Í nýjasta þætti Skuggavaldsins kafa Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í rússneska samsærisheiminn þar sem list, trú og pólitík fléttast saman í eitruðum kokteil.

„Fyrst er búinn til ytri óvinur, til dæmis Vesturlönd, NATO eða Evrópusambandið. Síðan eru gagnrýnisraddir innanlands settar fram sem innri svikarar í þjónustu þessara afla. Þannig verður öll gagnrýni á stjórnvöld að sönnun þess að samsærið sé raunverulegt, og leiðtoginn, Vladimir Pútín, verður sjálfur að verndara þjóðarinnar,“ segja þau félagar í Skuggavaldinu.

Pönksveit fangelsuð og eitrað fyrir stjórnmálamanni

Dæmin um slíkt séu fjölmörg en Skuggavaldið tiltekur sérstaklega tvö dæmi. Annars vegar pönkhljómsveitina Pussy Riot og stjórnmálamanninn Alexei Navalny.

Pönkhópurinn Pussy Riot vakti heimsathygli þegar hann flutti „pönkbæn“ í dómkirkju Moskvu árið 2012 og söng: „Móðir Guðs meyja, steyptu Pútín.“ 

Ríkismiðlar lýstu stúlkunum sem útsendurum Vesturlanda, nornum og guðlösturum og þær voru dæmdar í fangelsi. Gagnrýni þeirra var afskrifuð sem hluti af vestrænni tilraun til að grafa undan siðferði Rússlands.

Sama mynstur megi sjá í meðferð yfirvalda á Alexei Navalny, sem hóf feril sinn sem bloggari gegn spillingu og varð helsti andófsmaður Kreml, þekktur langt út fyrir landsteinana. 

Sjá einnig: Eitrað fyrir Navalny með nýrri tegund Novichok

„Þegar honum var byrlað með taugaeitrinu Novichok árið 2020, og hann síðar fangelsaður og lést í haldi árið 2024, brugðust stjórnvöld við með sömu frásögn: að hann væri útsendari CIA og hluti af vestrænu samsæri sem ætlaði að veikja Rússland innan frá,“ segja þau í Skuggavaldinu.

Aðferðin hafi tvíþættan tilgang, hylji ábyrgð stjórnvalda og styrki þjóðernislega einingu með því að búa til sameiginlegan óvin. 

„Þegar valdakerfið skilgreinir ógnina verður leiðtoginn sjálfur órjúfanlegur hluti af vörninni,“ segja þau Eiríkur og Hulda en hlusta má á nýjasta þátt Skuggavaldsins á tal.is.