Fólkið sem hverfur... Kristján Fr. Friðbertsson skrifar 22. desember 2025 08:17 Grjónagrautur sem stakri möndlu er bætt út í á síðustu stundu, svokallaður möndlugrautur, er vinsæll um jólin. “Morðtilraun!“ hugsa kannski vænisjúkir, því möndlur innihalda jú smávegis blásýru. En það yrði þá að flokkast sem hómópatísk morðtilraun, því magnið er allt of lítið til að hafa nokkur áhrif. Nýlega innkallaði Matvælastofnun grjónagraut vegna aðskotahlutar, en ég hef það eftir áreiðanlegum heimildum að þar var ekki um að ræða möndlu. Þær eru frekar skaðlausar. Sumsé, í grautnum er mandlan er falin, en finnanleg. Hverfi einhver með öllu er hann ekki finnanlegur. Hverfi einnig allt sem hann hefur gert og allar hans tengingar við aðra, er eins og hann hafi aldrei verið til. Var möndlugrauturinn bara sérvalin, léleg samlíking í tilefni jóla? Já. En samt ekki eins skrýtin og að yngjast skyndilega um 30 ár, hverfa svo í beinu framhaldi! Byrjum á byrjuninni. Í gegnum samfélagsmiðla eins og Facebook (Fb) hef ég átt samskipti við fólk víða um heim. Fólk sem ég þekkti fyrir, í bland við ókunnuga sem urðu jafnvel með tímanum kunningjar. Yfir árin fækkar í hópnum. Fólk hættir að nota Fb, eða lendir í því að aðgangurinn þeirra er yfirtekinn af svindlurum. Eins lifir auðvitað enginn að eilífu. Þó eru dæmi um að eitthvað annað liggi að baki þegar einhver hverfur af samfélagsmiðlum. 16 ára í sambúð Loki Fb aðgangi telja þau oftast að maður hafi rofið "samfélagssáttmála" kerfisins (reglurnar sem Fb setur). Augljósustu dæmin eru kannski að villa sér á heimildir í sviksamlegum tilgangi, setja inn sérlega óviðeigandi efni eða fara óvarlega í öryggismálum. Nýleg löggjöf í Ástralíu krefst 16 ára lágmarksaldurs á samfélagsmiðlum, sem bætti fjölmörgum lokunum í hópinn. Verandi sjálfur eldri en 16 ára og nokkuð viss um að ég sé ekki Ástrali reiknaði ég með takmörkuðum áhrifum á mig sjálfan. Skyndilega lokaðist þó aðgangurinn. Voru kremin að virka? Hafði ég virkilega yngst um 30 ár ?? Ég stökk beint að næsta spegli, en vonbrigðin komu samstundis. Traust Í dag borgar sig ekki að treysta of glatt því sem gerist á netinu, né í manns eigin tækjum. Greip því símann og kannaði málið, en sömu skilaboð komu einnig upp þar, jafnt í appi sem á vef. Þar með minnkuðu líkurnar á mistökum, eða einhverri svikatilraun. Einnig barst tölvupóstur sem virtist nokkuð örugglega frá Fb með upplýsingum um málið. Maður treystir þó aldrei slíkum póstum einum og sér, skoðar vel netfangið, og smellir alls ekki á hlekki þar. Ég ákvað því að biðja nærliggjandi maka – sem reyndist vera minn eigin – að fletta mér upp og senda mér skilaboð. Horfinn! Ekki einu sinni auglýst eftir mér! Upplýsingarnar í tölvupóstinum höfðu einmitt spáð þessari niðurstöðu. Við nánari athugun kom í ljós að allt sem ég hafði nokkurn tíman gert á samfélagsmiðlinum – spurningar, svör, pistlar, myndir og meira að segja afmæliskveðjur – var horfið. Sama hve mikið var leitað, ekki einu sinni möndlukeim að finna. (Vísun tilbaka í lélegu samlíkinguna.) Sporlaust Fljótlega bárust mér fjölmörg skilaboð með öðrum leiðum frá fólki sem kvartaði yfir svarleysi mínu, eða hélt jafnvel að ég hefði „blokkað“ þau. Fólk sem hafði áður verið í samskiptum gegnum spjallhluta Fb (Messenger) gat þó enn fundið mig þar, en fékk villuskilaboð ef það reyndi að senda mér skilaboð. Hvað gæti orsakað slíka hreinsun? Engar nánari upplýsingar var að fá. Lokað til frambúðar. Mér stóð til boða að ýta á takka sem óskaði eftir endurskoðun, en þar voru ekki einu sinni upplýsingar um hvort endurskoðandinn sem yrði þá fyrir valinu væri löggiltur! Freistingin var sterk að gera ekkert, en forvitnin varð þó yfirsterkari. Hvað hafði gerst og af hverju? Bjó eitthvað alvarlegra að baki? Samantekin ráð leyniþjónustu og diplómata? Jafnvel hluti af alþjóðlegri hómopatískri morðtilraun? Ég þori ekki að segja meira í bili, en skal segja ykkur framhaldið á næstu dögum, verði ég enn á lífi. Höfundur er tölvunarfræðingur, eldri en 16, menntaður í - en ekki af - gervigreind. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun Keðjusagarstjórnmál Atli Bollason Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir Skoðun Til kall Drífa Snædal Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Skoðun Skoðun Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson skrifar Skoðun Nokkur orð um röflritun Kristján Logason skrifar Skoðun Alnetið er dautt! Lengi tóri lýðræðið! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Til hvers ætlum við að virkja? Andrés Kristjánsson skrifar Skoðun Ríkið ákveður – sveitarfélögin borga – skólarnir framkvæma Sævar Helgason skrifar Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Að taka á móti myrkrinu Þuríður Santos Stefánsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg sýn í málefnum útlendinga Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks skrifar Skoðun Þjóðarátak í uppbyggingu hjúkrunarheimila Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson skrifar Skoðun Keðjusagarstjórnmál Atli Bollason skrifar Skoðun Hvað verður um vinnuna eftir uppsagnir? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Til kall Drífa Snædal skrifar Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Sjá meira
Grjónagrautur sem stakri möndlu er bætt út í á síðustu stundu, svokallaður möndlugrautur, er vinsæll um jólin. “Morðtilraun!“ hugsa kannski vænisjúkir, því möndlur innihalda jú smávegis blásýru. En það yrði þá að flokkast sem hómópatísk morðtilraun, því magnið er allt of lítið til að hafa nokkur áhrif. Nýlega innkallaði Matvælastofnun grjónagraut vegna aðskotahlutar, en ég hef það eftir áreiðanlegum heimildum að þar var ekki um að ræða möndlu. Þær eru frekar skaðlausar. Sumsé, í grautnum er mandlan er falin, en finnanleg. Hverfi einhver með öllu er hann ekki finnanlegur. Hverfi einnig allt sem hann hefur gert og allar hans tengingar við aðra, er eins og hann hafi aldrei verið til. Var möndlugrauturinn bara sérvalin, léleg samlíking í tilefni jóla? Já. En samt ekki eins skrýtin og að yngjast skyndilega um 30 ár, hverfa svo í beinu framhaldi! Byrjum á byrjuninni. Í gegnum samfélagsmiðla eins og Facebook (Fb) hef ég átt samskipti við fólk víða um heim. Fólk sem ég þekkti fyrir, í bland við ókunnuga sem urðu jafnvel með tímanum kunningjar. Yfir árin fækkar í hópnum. Fólk hættir að nota Fb, eða lendir í því að aðgangurinn þeirra er yfirtekinn af svindlurum. Eins lifir auðvitað enginn að eilífu. Þó eru dæmi um að eitthvað annað liggi að baki þegar einhver hverfur af samfélagsmiðlum. 16 ára í sambúð Loki Fb aðgangi telja þau oftast að maður hafi rofið "samfélagssáttmála" kerfisins (reglurnar sem Fb setur). Augljósustu dæmin eru kannski að villa sér á heimildir í sviksamlegum tilgangi, setja inn sérlega óviðeigandi efni eða fara óvarlega í öryggismálum. Nýleg löggjöf í Ástralíu krefst 16 ára lágmarksaldurs á samfélagsmiðlum, sem bætti fjölmörgum lokunum í hópinn. Verandi sjálfur eldri en 16 ára og nokkuð viss um að ég sé ekki Ástrali reiknaði ég með takmörkuðum áhrifum á mig sjálfan. Skyndilega lokaðist þó aðgangurinn. Voru kremin að virka? Hafði ég virkilega yngst um 30 ár ?? Ég stökk beint að næsta spegli, en vonbrigðin komu samstundis. Traust Í dag borgar sig ekki að treysta of glatt því sem gerist á netinu, né í manns eigin tækjum. Greip því símann og kannaði málið, en sömu skilaboð komu einnig upp þar, jafnt í appi sem á vef. Þar með minnkuðu líkurnar á mistökum, eða einhverri svikatilraun. Einnig barst tölvupóstur sem virtist nokkuð örugglega frá Fb með upplýsingum um málið. Maður treystir þó aldrei slíkum póstum einum og sér, skoðar vel netfangið, og smellir alls ekki á hlekki þar. Ég ákvað því að biðja nærliggjandi maka – sem reyndist vera minn eigin – að fletta mér upp og senda mér skilaboð. Horfinn! Ekki einu sinni auglýst eftir mér! Upplýsingarnar í tölvupóstinum höfðu einmitt spáð þessari niðurstöðu. Við nánari athugun kom í ljós að allt sem ég hafði nokkurn tíman gert á samfélagsmiðlinum – spurningar, svör, pistlar, myndir og meira að segja afmæliskveðjur – var horfið. Sama hve mikið var leitað, ekki einu sinni möndlukeim að finna. (Vísun tilbaka í lélegu samlíkinguna.) Sporlaust Fljótlega bárust mér fjölmörg skilaboð með öðrum leiðum frá fólki sem kvartaði yfir svarleysi mínu, eða hélt jafnvel að ég hefði „blokkað“ þau. Fólk sem hafði áður verið í samskiptum gegnum spjallhluta Fb (Messenger) gat þó enn fundið mig þar, en fékk villuskilaboð ef það reyndi að senda mér skilaboð. Hvað gæti orsakað slíka hreinsun? Engar nánari upplýsingar var að fá. Lokað til frambúðar. Mér stóð til boða að ýta á takka sem óskaði eftir endurskoðun, en þar voru ekki einu sinni upplýsingar um hvort endurskoðandinn sem yrði þá fyrir valinu væri löggiltur! Freistingin var sterk að gera ekkert, en forvitnin varð þó yfirsterkari. Hvað hafði gerst og af hverju? Bjó eitthvað alvarlegra að baki? Samantekin ráð leyniþjónustu og diplómata? Jafnvel hluti af alþjóðlegri hómopatískri morðtilraun? Ég þori ekki að segja meira í bili, en skal segja ykkur framhaldið á næstu dögum, verði ég enn á lífi. Höfundur er tölvunarfræðingur, eldri en 16, menntaður í - en ekki af - gervigreind.
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks skrifar
Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun