Varnar­barátta Úkraínu og Rúss­lands­skatturinn

Fjögur ár eru nú liðin frá því að allsherjarinnrás Rússlands inn í Úkraínu hófst. Stríð sem Rússar áformuðu að myndi standa yfir í þrjá sólarhringa en vanmátu algerlega hetjudáð og baráttuþrek úkraínsku þjóðarinnar.

Á þessum fjórum árum hefur Úkraína gengið í gegnum hluti sem engin þjóð á að þurfa að þola: stríðsglæpi á óbreyttum borgurum, stórfelld og skipulögð rán á úkraínskum börnum og nú síðast: allsherjarinnrás á orkuinnviði Úkraínu, þar sem vetrarfrosti er beitt til að gera líf óbreyttra borgara óbærilegt. Við Íslendingar höfum reynt að leggja okkar af mörkum. Til dæmis var nýlega tilkynnt um 800 milljóna framlag til kaupa á rafstöðvum og svipuðu eins til að bæta loftvarnir Úkraínu.

Styðjum tífalt minna en Danir

Ef það er rétt að gagnrýna stuðning Íslands við Úkraínu þá er það helst fyrir það að hann er mjög lágur samanborið við nágrannaríki okkar. Er þá átt við þann mælikvarða sem við helst viljum nota, höfðatöluútreikninginn. Á árunum 2022-2025 námu framlög Dana á hvern íbúa rúmlega 1700 Evrum en Íslendinga 170 Evrum. Framlög Dana eru sem sagt tífalt hærri. Framlög Íslendinga á þessum tíma jafngilda því 6 þúsund kr. á mann á ári. Það eru nokkurn veginn tveir Hlöllabátar, með gosi.

Rússlandsskattur

Í raun er samt rangt að tengja þessi framlög við Úkraínu í almennri umræðu. Þessi framlög eru ekki tilkomin vegna aðgerða Úkraínu heldur vegna aðgerða Rússlands. Réttara væri að kalla þau “Rússlandsskatt”. Ef Rússar hefðu ekki reynt að lama orkukerfi Úkraínu með loftárásum þyrftum við ekki að kaupa neyðarrafstöðvar til að koma í veg fyrir að almenningur myndi frjósa í hel.

Úkraínumenn eiga skilið frið

Enginn þráir frið meira en úkraínska þjóðin. Því miður hefur hins vegar síðasta ár verið ár glataðra tækifæra. Tilraunir til að þvinga Úkraínu til uppgjafar eru ekki rétt uppskrift að friði. Friður mun ekki komast á þegar að samviska Pútíns segir honum að nú sé komið nóg af mannfalli. Sú stund mun aldrei koma. Friður kemst á þegar Pútín sannfærist um að honum verður ekki meira ágengt á vígvellinum. Til þess þarf Úkraína að geta varið sig.

Höfundur er þingmaður Viðreisnar og formaður utanríkismálanefndar Alþingis.