Óvirðing við sveitarstjórnarstigið Dýrunn Pála Skaftadóttir skrifar 10. mars 2026 10:30 Sveitarstjórnarkosningar fara fram eftir rétt rúmlega níu vikur, þar sem páskavikan er inni í tímabilinu. Framboð eru að mótast og stefnumál þeirra verða smám saman sýnileg. Fyrir öll sveitarfélög skipta þessar kosningar miklu máli, enda marka þær upphaf næstu fjögurra ára í rekstri og uppbyggingu nærsamfélaga. Þess vegna vekur það furðu og raunar verulegar áhyggjur að ríkisstjórnin skuli nú koma með tillögu að dagsetningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að ESB á nákvæmlega sama tíma og kosningabarátta sveitarstjórna er að hefjast fyrir alvöru. Með þeirri ákvörðun er verið að kasta stórpólitísku og umdeildu máli inn í umræðu sem ætti fyrst og fremst að snúast um málefni sveitarfélaganna sjálfra. Frá gamalli tíð hefur Alþingi tekið hlé frá störfum sínum í tvær vikur fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sú hefð byggir á einfaldri hugsun: að sýna sveitarstjórnarstiginu virðingu og tryggja að umræðan í landinu fái að snúast um málefni nærsamfélaganna en ekki landsmálapólitík. Með páskavikunni sem framundan er starfar þingið í raun aðeins í um sex vikur fram að kosningunum 16. maí. Því vaknar sú spurning hvort ekki hefði verið bæði skynsamlegra og heiðarlegra gagnvart kjósendum að fresta umræðu um ESB fram yfir kosningar. Þannig hefðu sveitarstjórnarkosningarnar fengið að standa á eigin forsendum, án þess að yfir þær væri varpað skugga stærsta álitamáls íslenskra stjórnmála. Þegar ríkisstjórn velur að setja jafn stórt og umdeilt mál á dagskrá á þessum tímapunkti er hætt við að það sé ekki tilviljun heldur meðvituð ákvörðun. Afleiðingin er sú að umræðan færist frá skipulagsmálum, rekstri, innviðum og atvinnumálum sveitarfélaga yfir í deilur um Evrópusambandið. Sem formaður fulltrúaráðs stjórnmálaflokks í sveitarfélagi finn ég vel hversu mikið hver einasta vika og hver einasti dagur skiptir máli í kosningabaráttu sveitarstjórna. Það er því erfitt að skilja hvers vegna ríkisstjórnin telur eðlilegt að skyggja á þessa mikilvægu lýðræðislegu umræðu með landsmálapólitík af þessari stærðargráðu. Það er ekki of seint að staldra við. Sveitarstjórnarkosningar eiga að snúast um sveitarfélögin sjálf. Að blanda þeim saman við eitt stærsta deilumál íslenskra stjórnmála er ekki aðeins óheppilegt, það er einfaldlega óvirðing við sveitarstjórnarstigið og þá lýðræðislegu umræðu sem þar á að fara fram. Höfundur er formaður fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman Skoðun Skoðun Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson skrifar Sjá meira
Sveitarstjórnarkosningar fara fram eftir rétt rúmlega níu vikur, þar sem páskavikan er inni í tímabilinu. Framboð eru að mótast og stefnumál þeirra verða smám saman sýnileg. Fyrir öll sveitarfélög skipta þessar kosningar miklu máli, enda marka þær upphaf næstu fjögurra ára í rekstri og uppbyggingu nærsamfélaga. Þess vegna vekur það furðu og raunar verulegar áhyggjur að ríkisstjórnin skuli nú koma með tillögu að dagsetningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að ESB á nákvæmlega sama tíma og kosningabarátta sveitarstjórna er að hefjast fyrir alvöru. Með þeirri ákvörðun er verið að kasta stórpólitísku og umdeildu máli inn í umræðu sem ætti fyrst og fremst að snúast um málefni sveitarfélaganna sjálfra. Frá gamalli tíð hefur Alþingi tekið hlé frá störfum sínum í tvær vikur fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sú hefð byggir á einfaldri hugsun: að sýna sveitarstjórnarstiginu virðingu og tryggja að umræðan í landinu fái að snúast um málefni nærsamfélaganna en ekki landsmálapólitík. Með páskavikunni sem framundan er starfar þingið í raun aðeins í um sex vikur fram að kosningunum 16. maí. Því vaknar sú spurning hvort ekki hefði verið bæði skynsamlegra og heiðarlegra gagnvart kjósendum að fresta umræðu um ESB fram yfir kosningar. Þannig hefðu sveitarstjórnarkosningarnar fengið að standa á eigin forsendum, án þess að yfir þær væri varpað skugga stærsta álitamáls íslenskra stjórnmála. Þegar ríkisstjórn velur að setja jafn stórt og umdeilt mál á dagskrá á þessum tímapunkti er hætt við að það sé ekki tilviljun heldur meðvituð ákvörðun. Afleiðingin er sú að umræðan færist frá skipulagsmálum, rekstri, innviðum og atvinnumálum sveitarfélaga yfir í deilur um Evrópusambandið. Sem formaður fulltrúaráðs stjórnmálaflokks í sveitarfélagi finn ég vel hversu mikið hver einasta vika og hver einasti dagur skiptir máli í kosningabaráttu sveitarstjórna. Það er því erfitt að skilja hvers vegna ríkisstjórnin telur eðlilegt að skyggja á þessa mikilvægu lýðræðislegu umræðu með landsmálapólitík af þessari stærðargráðu. Það er ekki of seint að staldra við. Sveitarstjórnarkosningar eiga að snúast um sveitarfélögin sjálf. Að blanda þeim saman við eitt stærsta deilumál íslenskra stjórnmála er ekki aðeins óheppilegt, það er einfaldlega óvirðing við sveitarstjórnarstigið og þá lýðræðislegu umræðu sem þar á að fara fram. Höfundur er formaður fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar