Rétt að leita svara hjá Alþjóða­dómstólnum og óttast ekki af­leiðingar

Utanríkisráðuneytið tilkynnti um málsóknina í morgun en þetta er í fyrsta skipti sem Ísland tekur þátt í málarekstri af þessu tagi. Í málinu fer Suður-Afríka fram á að Ísrael verði dæmt brotlegt við skyldur sínar samkvæmt hópmorðssáttmála Sameinuðu þjóðanna fyrir framgöngu sína á Gasa. 

Trúnaðarmál þar til í dag

Í tilkynningu ráðuneytisins segir að með þátttöku í málsókninni sé verið að framfylgja stefnu sem Alþingi markaði í þingsályktun frá 9. nóvember 2023 þar sem áréttað er að öll brot stríðandi aðila á Gasa á alþjóðalögum verði rannsökuð. Tillagan var samþykkt einróma á sínum tíma.

„Utanríkismálanefnd hefur verið upplýst um þetta mál, bæði þegar að Ísland lagði fram eigin greinargerð í málinu og líka að það stæði til að að hafa meðalgöngu í málinu eins og kom fram í dag. Það ríkti trúnaður um þær upplýsingar þangað til í dag þegar upplýsingar myndu liggja fyrir,“ sagði Pawel Bartoszek í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar.

Pawel bætir við að þátttaka Íslands sé framlag landsins til alþjóðakerfisins og hann óttist ekki afleiðingar vegna þátttökunnar. 

Ráðherra situr fund utanríkismálanefndar

Hann vill ekki tjá sig um skoðanaskipti innan utanríkismálanefndar um málið, ráðherra hafi tilkynnt nefndinni um málsóknina og nefndin sem slík hafi ekki ályktað eða kosið um þá ákvörðun. Ráðherra mun sitja funda utanríkismálanefndar sem hefst klukkan eitt í dag. 

Diljá Mist Einarsdóttur, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og nefndarmaður í utanríkismálanefnd, segir að nefndin hafi fengið trúnaðarbundið minnisblað um fyrirhugaða málsókn en að upplýsingar hafi þó skort. Málinu hafi verið bætt við dagskrá utanríkismálanefndar í dag að hennar ósk.

Ísland er eina landið af Norðurlöndunum sem tekur þátt í málsókninni og eitt af sex Evrópuríkjum. Smáríki eins og Ísland hafi ákveðnu hlutiverki að gegna þegar kemur að því að stíga fram með góðu fordæmi.

„Í því tilfelli, þá náttúrulega voru þetta mikil átök sem hófust með ógeðfelldri árás Hamas-samtakanna á almenna borgara í Ísrael.“

„En síðan hefur þetta mannfall meðal óbreyttra borgara á Gaza-svæðinu líka verið geigvænlegt og við teljum rétt að ákveðnar lögfræðilegar spurningar verði leiddar til lykta fyrir Alþjóðadómstólnum. Eins og þingsályktunin sem samþykkt var einróma á Alþingi á sínum tíma þegar átökin brutust út, fjallaði um,“ segir Pawel að lokum.