Upp­lausn í Borgaraflokknum og for­maðurinn sakaður um al­ræði

Enn kvarnast úr þingliði bláu blokkarinnar, sem er kosningabandalag hægri- og miðhægriflokka á danska þjóðþinginu. 

Aðeins rúm vika er liðin frá því að Borgaraflokkurinn í Danmörku (d. Borgernes parti) hlaut fjóra kjörna þingmenn í kosningum þar í landi, en á þessum skamma tíma hefur þingflokkurinn minnkað um helming þar sem einn þingmaður var rekinn úr flokknum og annar þingmaður sagði sig úr honum.

Sá fyrri, Jakob Harris, var rekinn eftir að hafa verið sakaður um misferli með fjármuni gjaldþrota fyrirtækis. Hann fór í leyfi vegna ásakananna en eftir að hann var rekinn úr Borgaraflokknum hætti hann í leyfinu.

Lýsir alræði af hálfu flokksformannsins

Emilie Schyttes þingkona sagði sig svo úr flokknum í gær og gagnrýndi flokksformanninn Lars Boje Mathiasen, sem hún lýsti sem alráðum í flokknum og sem hræsnara.

Borgaraflokkurinn er popúlískur fjarhægriflokkur sem stofnaður var af Boje árið 2024, en fram að kosningunum hafði Boje verið flokksleysingi á þinginu frá því að honum var bolað út úr hinum svokallaða Nýja borgaralega flokki (d. Nye Borgerlige) árið 2023. 

Þegar Schytte sagði sig úr flokknum í gær lýsti hún því að Boje hefði öll völd í flokknum, frekar en borgararnir sem flokkurinn kennir sig við. Þar væri engin raunveruleg flokksstjórn og að flokksmenn gætu ekki haft nokkur áhrif á stefnu flokksins. Hún lýsti eftirsjá að því að hafa „stólað blint“ á Boje formann og sagði stjórnarfar hans stangast á við markmið flokksins um að færa völd í hendur borgaranna og tryggja gagnsæi og heiðarleika í stjórnmálum.

Lars Boje hefur ekki svarað þessari gagnrýni Schytte en skaut þó á Schytte í gær og sakaði hana um lygar, væntanlega með vísan til þess sem Radio IIII greindi frá fyrr í vikunni, sem var að Emilie Schytte hefði gefið upp villandi upplýsingar á ferilskrá á vef Borgaraflokksins. Þar gaf hún til kynna að hún væri kennari í gervigreind á tímabilinu 2022 til 2024 en að sögn skólans var hún aðeins settur aðstoðarkennari yfir þriggja mánaða tímabil.

Morten Dehn, sem er á lista flokksins, segist liggja undir feldi um hvort hann haldi áfram í Borgaraflokknum, að sögn TV2. „Ég þarf að ræða við Lars og sjá hvar við stöndum,“ sagði hann.

Útséð að bláa blokkin geti myndað meirihluta

Fyrr í vikunni var Cecilie Liv Hansen þingkonu einnig sparkað úr Frjálslynda bandalaginu (d. Liberal alliancen, LA), sem er einnig blár flokkur. Var það fyrir að upplýsa ekki um einkahagi sína að sögn flokksins, sem skýrði það ekki frekar. Danskir fjölmiðlar segja að maki Hansen hafi selt fíkniefni og makinn viðurkenndi það í færslu á Facebook.

Hvorki Harris í Borgaraflokknum né Hansen í LA hyggjast segja af sér þingsætinu heldur hyggjast þau bæði taka sæti á þingi sem óháðir þingmenn. Schytte sagðist í gær ekki hafa tekið ákvörðun um hvort hún haldi þingsætinu sem flokksleysingi eða segi því af sér.

Að sögn DR hefur þessi brotthvörf gert útslagið um þann möguleika að bláa blokkin geti myndað meirihluta með Moderaterne, miðjuflokki Lars Løkke Rasmussen sem er talinn eiginlegur sigurvegari þingkosninganna þar sem hvorki rauða né bláa blokkin gat myndað meirihluta án Moderaterne.

Ríkisstjórnarmyndun er ekki lokið en Mette Frederikssen úr Sósíaldemókrötum, sem hlutu flest atkvæði í kosningunum þrátt fyrir verulegt fylgistap, hefur enn ríkisstjórnarumboðið.