Sjá ekki fyrir endann á ástandinu í fangelsunum Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 13. apríl 2026 12:00 Bjartur Steingrímsson segir fangaverði ekki geta búið lengur við sama ástand. Fangelsiskerfið er komið að þolmörkum og fangelsin eru yfirfull að sögn formanns Félags fangavarða og dæmi um að fangar gisti dögum eða vikum saman í einangrunarklefum. Formaðurinn segir stjórnvöld þurfa að bregðast við þegar í stað Í yfirlýsingu sem Félag fangavarða sendi frá sér í morgun segir að síðustu misseri hafi öllum fangelsum landsins, lokuðum öryggisfangelsum jafnt og opnum fangelsum verið gert að nýta alla lausa fangaklefa. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem hugsaðar eru fyrir átta. Þá segir í yfirlýsingunni að geta fangavarða til að bregðast við illdeilum meðal fanga sé verulega skert. Bjartur Steingrímsson starfandi formaður Félags fangavarða segir ástandið ólíðandi. „Þetta er náttúrulega ástand þar sem fangelsiskerfið getur ekki sinnt skyldum sínum, hvorki gagnvart þeim sem eru vistaðir innan þess né gegn samfélaginu. Það er bara allt fullt. Maður horfir bara á fangelsiskerfið í heild sinni, á síðustu tíu árum, ef við ætlum bara að mæta fólksfjöldaþróun þá hefðum við sennilega þurft að fjölga klefaplássum um einhverja tugi á síðustu árum en þeim hefur bara verið fækkað.“ Staðan hafi áhrif á fangaverði jafnt sem fanga. „Þetta er náttúrulega gífurlega íþyngjandi bæði fyrir vistmenn, þetta reynir á þolrif þeirra og gerir okkur mun erfiðara fyrir að veita þeim eðlilega þjónustu. Þetta er líka mjög erfitt fyrir starfsfólkið, sem getur bara ekki innt þá vinnu af hendi sem það vill og veitt þá þjónustu sem það vill veita. Og það er eitt að keyra sig í gegnum svona ástand í einhvern stuttan tíma en við sjáum bara hreinlega ekki fyrir endann á þessu. Það er það sem veldur okkur kannski mestu áhyggjunum.“ Fram kemur í yfirlýsingu félagsins að löng biðröð hafi myndast um hvert laust klefapláss, ekki hafi verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem hafi orðið til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða þurfi að dveljast langtímum saman í fangaklefum á lögreglustöðum. Eruð þið vongóð um að stjórnvöld muni bregðast við ykkar ákalli? „Ráðherra var náttúrulega að tala um byggingu nýs fangelsis á Stóra-Hrauni um daginn og það er náttúrulega bra gott. Það er mjög þörf framkvæmd. En það er náttúrulega ekkert fyrr en eftir einhver ár. Við vonumst til að það verði eitthvað gert núna því augljóslega getur þetta ástand ekki haldið svona áfram.“ Fangelsismál Mest lesið SAS fellir niður allt flug til Grænlands Erlent Hæsta einkunn sem hefur verið gefin á stúdentsprófi í skólanum frá upphafi Innlent Andlát í fangelsinu á Hólmsheiði í nótt Innlent Ætli sér ekki að banna hinsegin fánann Innlent „Við þurfum að bregðast við því ákalli, það er augljóst“ Innlent Fleiri ferðir felldar niður og ekkert samkomulag í sjónmáli Innlent Áverkar geti sagt til um kraft sem er beitt í kyrkingu Innlent Er tilbúin að blása í herlúðra í haust Innlent Fimm handteknir og um mikið magn sterkra fíkniefna að ræða Innlent Dúx í MH og talar fjögur tungumál Innlent Fleiri fréttir Hátíðarstemning á nýjum smíðavelli íbúa í Langholtshverfi Sjálfsvíg í fangelsum of algeng Afsögn enn ódagsett Er tilbúin að blása í herlúðra í haust Dúx í MH og talar fjögur tungumál Loka skrifstofum vegna óvissu um framtíð heilbrigðiseftirlits Ætli sér ekki að banna hinsegin fánann „Við þurfum að bregðast við því ákalli, það er augljóst“ Leigufélög gætu gleypt húsnæðismarkaðinn Andlát í fangelsinu á Hólmsheiði í nótt Vinnumarkaður, verðbólga og ESB í Sprengisandi í dag Skjálfti upp á 2,8 við Hellisheiði Fræsa og malbika Vesturlandsveg í kvöld Ók rafmagnshjólinu á bíl í 101 Áverkar geti sagt til um kraft sem er beitt í kyrkingu Menntaskólanum í Reykjavík slitið í 180. sinn Fleiri ferðir felldar niður og ekkert samkomulag í sjónmáli Hæsta einkunn sem hefur verið gefin á stúdentsprófi í skólanum frá upphafi Fimm handteknir og um mikið magn sterkra fíkniefna að ræða „Okkur þykir vænt um svæðið og við höfum áhyggjur af því“ Engir Framsóknarfingur í kökukrúsinni í Kópavogi Nágranni fluttur á HSS eftir bruna í Vogum Skoða veitingu íslensks ríkisborgararéttar Segir magnað að fá að sjá verk Bjarkar á Listahátíð „Trúi varla að Viðreisn sé á móti því að flagga hinsegin fánanum“ Takmarkað aðgengi að P2-bílastæðum vegna malbikunar Tjá sig ekki um málið Aðeins tímaspursmál hvenær kennitölur verði notaðar í stóra árás Ósátt með áform meirihlutans Sigurjón frá Hornafirði í Skaftárhrepp Sjá meira
Í yfirlýsingu sem Félag fangavarða sendi frá sér í morgun segir að síðustu misseri hafi öllum fangelsum landsins, lokuðum öryggisfangelsum jafnt og opnum fangelsum verið gert að nýta alla lausa fangaklefa. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem hugsaðar eru fyrir átta. Þá segir í yfirlýsingunni að geta fangavarða til að bregðast við illdeilum meðal fanga sé verulega skert. Bjartur Steingrímsson starfandi formaður Félags fangavarða segir ástandið ólíðandi. „Þetta er náttúrulega ástand þar sem fangelsiskerfið getur ekki sinnt skyldum sínum, hvorki gagnvart þeim sem eru vistaðir innan þess né gegn samfélaginu. Það er bara allt fullt. Maður horfir bara á fangelsiskerfið í heild sinni, á síðustu tíu árum, ef við ætlum bara að mæta fólksfjöldaþróun þá hefðum við sennilega þurft að fjölga klefaplássum um einhverja tugi á síðustu árum en þeim hefur bara verið fækkað.“ Staðan hafi áhrif á fangaverði jafnt sem fanga. „Þetta er náttúrulega gífurlega íþyngjandi bæði fyrir vistmenn, þetta reynir á þolrif þeirra og gerir okkur mun erfiðara fyrir að veita þeim eðlilega þjónustu. Þetta er líka mjög erfitt fyrir starfsfólkið, sem getur bara ekki innt þá vinnu af hendi sem það vill og veitt þá þjónustu sem það vill veita. Og það er eitt að keyra sig í gegnum svona ástand í einhvern stuttan tíma en við sjáum bara hreinlega ekki fyrir endann á þessu. Það er það sem veldur okkur kannski mestu áhyggjunum.“ Fram kemur í yfirlýsingu félagsins að löng biðröð hafi myndast um hvert laust klefapláss, ekki hafi verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem hafi orðið til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða þurfi að dveljast langtímum saman í fangaklefum á lögreglustöðum. Eruð þið vongóð um að stjórnvöld muni bregðast við ykkar ákalli? „Ráðherra var náttúrulega að tala um byggingu nýs fangelsis á Stóra-Hrauni um daginn og það er náttúrulega bra gott. Það er mjög þörf framkvæmd. En það er náttúrulega ekkert fyrr en eftir einhver ár. Við vonumst til að það verði eitthvað gert núna því augljóslega getur þetta ástand ekki haldið svona áfram.“
Fangelsismál Mest lesið SAS fellir niður allt flug til Grænlands Erlent Hæsta einkunn sem hefur verið gefin á stúdentsprófi í skólanum frá upphafi Innlent Andlát í fangelsinu á Hólmsheiði í nótt Innlent Ætli sér ekki að banna hinsegin fánann Innlent „Við þurfum að bregðast við því ákalli, það er augljóst“ Innlent Fleiri ferðir felldar niður og ekkert samkomulag í sjónmáli Innlent Áverkar geti sagt til um kraft sem er beitt í kyrkingu Innlent Er tilbúin að blása í herlúðra í haust Innlent Fimm handteknir og um mikið magn sterkra fíkniefna að ræða Innlent Dúx í MH og talar fjögur tungumál Innlent Fleiri fréttir Hátíðarstemning á nýjum smíðavelli íbúa í Langholtshverfi Sjálfsvíg í fangelsum of algeng Afsögn enn ódagsett Er tilbúin að blása í herlúðra í haust Dúx í MH og talar fjögur tungumál Loka skrifstofum vegna óvissu um framtíð heilbrigðiseftirlits Ætli sér ekki að banna hinsegin fánann „Við þurfum að bregðast við því ákalli, það er augljóst“ Leigufélög gætu gleypt húsnæðismarkaðinn Andlát í fangelsinu á Hólmsheiði í nótt Vinnumarkaður, verðbólga og ESB í Sprengisandi í dag Skjálfti upp á 2,8 við Hellisheiði Fræsa og malbika Vesturlandsveg í kvöld Ók rafmagnshjólinu á bíl í 101 Áverkar geti sagt til um kraft sem er beitt í kyrkingu Menntaskólanum í Reykjavík slitið í 180. sinn Fleiri ferðir felldar niður og ekkert samkomulag í sjónmáli Hæsta einkunn sem hefur verið gefin á stúdentsprófi í skólanum frá upphafi Fimm handteknir og um mikið magn sterkra fíkniefna að ræða „Okkur þykir vænt um svæðið og við höfum áhyggjur af því“ Engir Framsóknarfingur í kökukrúsinni í Kópavogi Nágranni fluttur á HSS eftir bruna í Vogum Skoða veitingu íslensks ríkisborgararéttar Segir magnað að fá að sjá verk Bjarkar á Listahátíð „Trúi varla að Viðreisn sé á móti því að flagga hinsegin fánanum“ Takmarkað aðgengi að P2-bílastæðum vegna malbikunar Tjá sig ekki um málið Aðeins tímaspursmál hvenær kennitölur verði notaðar í stóra árás Ósátt með áform meirihlutans Sigurjón frá Hornafirði í Skaftárhrepp Sjá meira