Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson skrifar 18. apríl 2026 11:01 Ég er á lífi í dag. Það er ekki yfirvöldum að þakka. Það er fólki að þakka sem rétti mér hjálparhönd þegar kerfið rétti mér handjárn. Ég er óvirkur fíkill. Ég hef misst fleiri vini en ég get talið. Fólk sem átti foreldra, systkini, börn. Fólk sem hefði getað lifað. Í hvert sinn hugsa ég það sama. Hvar voru yfirvöld? Hvar var heilbrigðiskerfið? Hvar var raunverulegt viðbragð við faraldri sem hefur verið augljós í mörg ár? Svarið er mjög einfalt, hvergi. Yfirvöld eru enn mjög fjarlæg enda ekki margir flokkar sem hafa raunverulega látið sig málið varða. Á meðan lyfjatengd dauðsföll hafa margfaldast hafa stjórnvöld haldið uppi sýningu. Starfshópar. Stefnumótun. Falleg orð um nýja nálgun. Frumvörp sem daga uppi. Ráðafólk sem lofar, gera svo ekkert og fara. Á sama tíma deyr fólk, bak við lokaðar dyr sem samfélagið kýs að horfa ekki á. Refsistefnan sem enn ríkir er ekki hlutlaus. Hún drepur. Hún drepur meðal annars vegna þess að fólk þorir ekki að hringja á sjúkrabíl af ótta við lögreglu. Hún drepur vegna þess að fólk er hrakið frá heilbrigðisþjónustu með skömm. Hún drepur vegna þess að það er þægilegra fyrir stjórnvöld að kalla okkur glæpamenn en að meðhöndla okkur sem fólk sem þarf heilbrigðisþjónustu. Stundum hefur læðst að mér sú hugsun hvort það sé mögulega markmið aðgerðarleysis stjórnvalda að drepa “helvítis dópistana”. Á meðan yfirvöld bíða, bregðast aðrir við. Matthildarsamtökin gera það sem kerfið gerir ekki. Þau reka Reyk sem er vettvangsþjónusta, aðallega fyrir fólk sem reykir ópíóíða og örvandi efni, en þau vísa engum frá og aðstoða fólk við að tengjast þjónustu. Þau senda teymi út á næturlífið þar sem ein röng tafla getur drepið. Þau fræða fólk í fangelsi um naloxón og er því dreift á alla ganga fangelsanna. Þau standa í málsvarastarfi sem nánast enginn annar sinnir með sömu þekkingu og ástríðu. Það er það sem Matthildarsamtökin gera, á hverjum einasta degi. Koma fram við okkur eins og manneskjur til þess að minna okkur á að við séum þess virði. Sjálfboðaliðar halda þar uppi þjónustu sem ætti að vera grunnstoð í heilbrigðiskerfi siðaðs samfélags. Samtök sem standa á milli lífs og dauða eiga að fá réttmæta athygli velferðarkerfis borgarinnar og ríkisins. Yfirvöld þurfa að skilja eitt. Hver dagur sem líður án aðgerða er dagur þar sem einhver deyr sem hefði getað lifað. Barn, barnabarn, foreldri, fjölskyldumeðlimur, vinur eða önnur manneskja sem er okkur mikilvæg. Ég lifði af. En of mörg gerðu það ekki. Höfundur er óvirkur fíkill og skipar 4. sæti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Fíkn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Unnar Þór Sæmundsson Mest lesið Hver stjórnar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur? Júlíus Valsson Skoðun Bíddu! Erum við ekki að kjósa um það sama? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Stóra spurningin um íslenskt fiskeldi Björn Hembre,Daníel Jakobsson,Vidar Aspehaug Skoðun Óttinn sem gerir fólk leiðitamt og þörfin að tilheyra Helga Þórólfsdóttir Skoðun Gögnin á borðið Steindór Þórarinsson Skoðun Ég hélt að ég vissi hvað fullveldi væri Hilmar Kristinsson Skoðun Iðumálið frá upphafi frá sjónarhóli Stóru-Laxárdeildar Esther Guðjónsdótti Skoðun Röng spurning í réttri umræðu Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Börn fá aðeins eina bernsku Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Markaðsverð raforku í áttfalt heimilisverð Símon Einarsson Skoðun Skoðun Skoðun „Hagræðingar” í Reykjanesbæ Halldóra Fríða Þorvaldssdóttir,Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Óttinn sem gerir fólk leiðitamt og þörfin að tilheyra Helga Þórólfsdóttir skrifar Skoðun Tennur og tryggingar Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Iðumálið frá upphafi frá sjónarhóli Stóru-Laxárdeildar Esther Guðjónsdótti skrifar Skoðun Íslenska fánann á ekki að nota til skemmdarverka Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir skrifar Skoðun Stóra spurningin um íslenskt fiskeldi Björn Hembre,Daníel Jakobsson,Vidar Aspehaug skrifar Skoðun Bíddu! Erum við ekki að kjósa um það sama? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver stjórnar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Vantar okkur líka lesefni sem börn hafa áhuga á að velja sjálf? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Verum góð við hvort annað Eva Pandora Baldursdóttir skrifar Skoðun Ég hélt að ég vissi hvað fullveldi væri Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Umburðarlyndið sem geltir Sveinn Kristjánsson skrifar Skoðun Börn fá aðeins eina bernsku Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Gögnin á borðið Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Röng spurning í réttri umræðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Vönduð hönnun er ábyrg uppbygging Björg Torfadóttir skrifar Skoðun Markaðsverð raforku í áttfalt heimilisverð Símon Einarsson skrifar Skoðun Aukin gjaldtaka vinnur gegn dreifingu ferðamanna Sara Sigmundsdóttir skrifar Skoðun Svíkjum ekki gerða samninga Bragi Bjarnason skrifar Skoðun Danir ætla að verja Grænland Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Já eða nei? Kosningar 29. ágúst 2026 Grétar H. Óskarsson skrifar Skoðun Þegar innviðaskuldin gjaldfellir samfélagssáttmálann Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ekki sjá eftir atkvæðinu þínu! Arnar Steinn Þórarinsson skrifar Skoðun Símafriður er kominn til að vera og það er fagnaðarefni Atli Þór Jóhannsson,Hermann Arnar Austmar,Dagný Hróbjartsdóttir,Héðinn Svarfdal Björnsson,Karen Kristine Pye,Kristófer Nökkvi Sigurðsson,Kristín Ólöf Grétarsdóttir,Salka Hauksdóttir,Sigvaldi Egill Lárusson,Stefán Þór Helgason,Stefán Karl Snorrason skrifar Skoðun Er sanngjarnt að almenningssamgöngur á landsbyggðinni séu skertar? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Í kjörklefanum erum við ein Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Sævar Helgi horfir heima Atli Viðar Thorstensen skrifar Skoðun Skiptir stærðin máli? Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar Skoðun Samvinna auðlindagreina styrkir allra hag Þorsteinn Másson skrifar Skoðun Ekki ert þú nú mikill maður Kristján Loftsson Kristján Logason skrifar Sjá meira
Ég er á lífi í dag. Það er ekki yfirvöldum að þakka. Það er fólki að þakka sem rétti mér hjálparhönd þegar kerfið rétti mér handjárn. Ég er óvirkur fíkill. Ég hef misst fleiri vini en ég get talið. Fólk sem átti foreldra, systkini, börn. Fólk sem hefði getað lifað. Í hvert sinn hugsa ég það sama. Hvar voru yfirvöld? Hvar var heilbrigðiskerfið? Hvar var raunverulegt viðbragð við faraldri sem hefur verið augljós í mörg ár? Svarið er mjög einfalt, hvergi. Yfirvöld eru enn mjög fjarlæg enda ekki margir flokkar sem hafa raunverulega látið sig málið varða. Á meðan lyfjatengd dauðsföll hafa margfaldast hafa stjórnvöld haldið uppi sýningu. Starfshópar. Stefnumótun. Falleg orð um nýja nálgun. Frumvörp sem daga uppi. Ráðafólk sem lofar, gera svo ekkert og fara. Á sama tíma deyr fólk, bak við lokaðar dyr sem samfélagið kýs að horfa ekki á. Refsistefnan sem enn ríkir er ekki hlutlaus. Hún drepur. Hún drepur meðal annars vegna þess að fólk þorir ekki að hringja á sjúkrabíl af ótta við lögreglu. Hún drepur vegna þess að fólk er hrakið frá heilbrigðisþjónustu með skömm. Hún drepur vegna þess að það er þægilegra fyrir stjórnvöld að kalla okkur glæpamenn en að meðhöndla okkur sem fólk sem þarf heilbrigðisþjónustu. Stundum hefur læðst að mér sú hugsun hvort það sé mögulega markmið aðgerðarleysis stjórnvalda að drepa “helvítis dópistana”. Á meðan yfirvöld bíða, bregðast aðrir við. Matthildarsamtökin gera það sem kerfið gerir ekki. Þau reka Reyk sem er vettvangsþjónusta, aðallega fyrir fólk sem reykir ópíóíða og örvandi efni, en þau vísa engum frá og aðstoða fólk við að tengjast þjónustu. Þau senda teymi út á næturlífið þar sem ein röng tafla getur drepið. Þau fræða fólk í fangelsi um naloxón og er því dreift á alla ganga fangelsanna. Þau standa í málsvarastarfi sem nánast enginn annar sinnir með sömu þekkingu og ástríðu. Það er það sem Matthildarsamtökin gera, á hverjum einasta degi. Koma fram við okkur eins og manneskjur til þess að minna okkur á að við séum þess virði. Sjálfboðaliðar halda þar uppi þjónustu sem ætti að vera grunnstoð í heilbrigðiskerfi siðaðs samfélags. Samtök sem standa á milli lífs og dauða eiga að fá réttmæta athygli velferðarkerfis borgarinnar og ríkisins. Yfirvöld þurfa að skilja eitt. Hver dagur sem líður án aðgerða er dagur þar sem einhver deyr sem hefði getað lifað. Barn, barnabarn, foreldri, fjölskyldumeðlimur, vinur eða önnur manneskja sem er okkur mikilvæg. Ég lifði af. En of mörg gerðu það ekki. Höfundur er óvirkur fíkill og skipar 4. sæti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar.
Skoðun „Hagræðingar” í Reykjanesbæ Halldóra Fríða Þorvaldssdóttir,Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Íslenska fánann á ekki að nota til skemmdarverka Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir skrifar
Skoðun Vantar okkur líka lesefni sem börn hafa áhuga á að velja sjálf? Birgir Hrafn Birgisson skrifar
Skoðun Símafriður er kominn til að vera og það er fagnaðarefni Atli Þór Jóhannsson,Hermann Arnar Austmar,Dagný Hróbjartsdóttir,Héðinn Svarfdal Björnsson,Karen Kristine Pye,Kristófer Nökkvi Sigurðsson,Kristín Ólöf Grétarsdóttir,Salka Hauksdóttir,Sigvaldi Egill Lárusson,Stefán Þór Helgason,Stefán Karl Snorrason skrifar
Skoðun Er sanngjarnt að almenningssamgöngur á landsbyggðinni séu skertar? Halla Hrund Logadóttir skrifar