Hvernig stenzt þetta skoðun, Dagur?

Fullyrðingar um að samið hafi verið um það við Evrópusambandið, þegar umsóknarferlið að sambandinu var í gangi á sínum tíma, að ekki þyrfti að koma til aðlögunar að regluverki þess fyrr en eftir þjóðaratkvæði um samning standast ekki skoðun. Hafi sú hins vegar verið raunin má ljóst vera af gögnum Evrópusambandsins í tengslum við umsóknina að ekki hafi verið farið eftir því enda liggur fyrir samkvæmt þeim að krafa hafi verið gerð um slíka aðlögun allt fram undir það síðasta.

Dagur B. Eggertsson, þingmaður Samfylkingarinnar, hélt þessu fram í grein á Vísi fyrir helgi. Vísaði hann til skýrslu Össurar Skarphéðinssonar, þáverandi utanríkisráðherra, í apríl 2013 þess efnis að slíkt samkomulag hefði verið gert. „Samningsaðilar náðu saman um að Ísland myndi ekki ráðast í breytingar á stofnunum eða löggjöf fyrr en að lokinni þjóðaratkvæðagreiðslu,“ segir þannig í henni. Síðar segir að samkomulagið hafi náðst „tiltölulega snemma í ferlinu“ sem hófst 2009.

Hins vegar segir til að mynda í fréttatilkynningu frá Evrópusambandinu dagsettri 18. desember 2012 vegna opnunar sex nýrra kafla umsóknarferlisins, skömmu áður en Össur setti það á ís í aðdraganda þingkosninganna þá um vorið, að Ísland „þurfi að halda áfram að skila árangri í aðlögun að og innleiðingu regluverksins í þessum köflum“. Síðan er rætt um ýmis skilyrði fyrir opnun kaflanna sem yfirleitt snerust um aðlögun en í sumum tilfellum tímasetta áætlun vegna aðlögunar.

Flestir kaflarnir sem rætt er um í fréttatilkynningunni falla ekki undir EES-samninginn. Þar á meðal skattamál, byggðamál, peningamál og utanríkistengsl. Þá kemur fram í henni að Össur hafi farið fyrir íslenzku sendinefndinni á fundinum. Hvernig stenzt þetta og fleira í gögnum Evrópusambandsins fullyrðingu Dags þess efnis að samkomulag hafi legið fyrir, og það tiltölulega snemma í ferlinu, um að Ísland þyrfti einungis að aðlagast sambandinu eftir þjóðaratkvæðið?

Fram kemur beinlínis í greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið í lok sumars, sem væntanlega var samin í utanríkisráðuneytinu, að viðræður um inngöngu í Evrópusambandið snúist um aðlögun: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“

Haft var enn fremur eftir skrifstofustjóra þáverandi stækkunarráðherra Evrópusambandsins og embættismönnum utanríkisráðuneytisins í skýrslu Alþjóðamálastofnunar um umsóknarferlið frá 2015 að Ísland hafi getað samið um það „hvenær aðlögun í ákveðnum málaflokkum eigi sér stað.“ Ákveðnum málaflokkum. Ekki öllum. Enda kemur fram í gögnum sambandsins að í sumum tilfellum hafi verið talið nóg að leggja fram tímaáætlun um aðlögun. Í öðrum hins vegar ekki.

Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.