Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar 21. apríl 2026 13:17 Já svona staðhæfingu eins og er í fyrirsögn þessa pistils er að finna á spjallþráðum á netinu. Einn aðili sagði að hann ætti nokkur börn og væri þess vegna það reynslumikill að hann teldi sig hæfan til að starfa við kennslu án þess að læra fagið því að hann vildi meina að allir gætu kennt. Ég er þessu auðvitað ósammála og vil benda á að fyrir mitt leyti þá taldi ég mig fyrst hafa þau verkfæri sem þurfti í minni kistu til lestrarkennslu þegar ég hafði lokið mínu háskólanámi sem kennari og farið á ótal námskeið varðandi lestrarkennslu eftir það bæði hérlendis og erlendis . Kennsla er svo miklu, miklu meira en það að hafa ofan af fyrir börnum og sinna grunnþörfum þeirra. Því miður fer ákveðinn hópur í samfélaginu á flug þegar neikvæð umræða um kennara fer af stað. Í aðdraganda kosninga heyrast stjórnmálamenn oft varpa ýmsu fram misgáfulegu og eitt af því er að leysa skuli kennaraskortinn í landinu með því að stytta kennaranámið. Einhverjir vilja meina að Aðalnámskrá grunnskóla sé vandamálið og hvernig nám er metið á grunnskólastigi og vilja ganga hratt í að breyta þeim vitum án samtals við þá sem þekkja til. Útgangspunkturinn hjá mörgum sem hafa skoðanir á menntamálum er því miður oft sá að fagþekkingin í málaflokknum skipti litlu máli. Þetta eru einstaklingar sem eru ekki menntaðir kennarar né hafa unnið við kennslu. Það vill líka oft verða þannig að mikilvægar ákvarðanir eru teknar án samráðs við fagfólkið sem þarf að starfa eftir breytingunum. Ég las í pistli á netinu þar sem menntakerfinu var líkt við bíl með bilaða vél og bilanagreiningin hjá stjórnvöldum væri að það þyrfti að skipta um áklæði á sætunum. Þetta er heila málið. Það er ekki nóg að tala bara við þá sem líta inn um gluggann á bílnum og sjá áklæðið. Hvernig væri að tala við þá sem keyra bílinn ? Fyrir utan þann vanda sem kennarar greina á gólfinu og birtist í líkingu sandstorms á hverjum degi þá eru stjórnvöld ekki að auðvelda róðurinn með því að tala niður til kennara. Þetta síðasta útspil menntamálaráðherra hefur aldeilis fengið ýmsa hópa til að hrópa á torgum vefmiðlanna gegn kennarastéttinni. Kennarar fá aldeilis að heyra það þessa dagana að þeir séu ekki að standa sig í stykkinu. Úthrópanir eins og að börn landsins kunni mörg hver ekki að lesa þrátt fyrir áralanga skólagöngu og séu þjóð sinni til skammar í Pisaprófum. Í alvöru fólk. Hverjir hafa rýnt í alla þá þætti sem liggja þarna að baki í raun ? Réttið upp hönd. Við kennarar vissum í hvað stefndi fyrir aldarfjórðungi síðan og reyndum að ná til eyrna stjórnmálamanna sem hlustuðu ekki. Ekki reyna að klína vandanum í dag alfarið á kennarastéttina því þetta er samfélagslegt vandamál í boði stjórnvalda. Mér er margt til lista lagt varðandi hluti sem ég hef haft snertiflöt við í daglegu lífi þó ég úthrópi mig ekki sem fagaðila á því sviði. Menntamál eru stór hluti af tilveru hverrar þjóðar og flestir hafa skoðun á þeim málaflokki því að hann er hluti af tilveru okkar allra á ákveðnum tímapunkti. Ég hef grun um að margir geri sér ekki grein fyrir því hvernig skólakerfið hér á Íslandi er uppbyggt í dag í samanburði við skólakerfi í samanburðarlöndunum. Það er ekki langt síðan að skólaskylda hér á landi varð með því móti sem hún er í dag. Sumir benda á að áður fyrr hafi mörg börn verið læs áður en þau byrjuðu sína skólagöngu sem er rétt því að margir foreldrar sendu börn sín í einkatíma í lestri áður en hefðbundin skólaganga hófst. Með því að undirbúa börn sín á þennan hátt þá voru foreldrar að benda börnum sínum á mikilvægi þess að læra að lesa sem undanfara þess að geta lesið sér til gagns. Öll jákvæð hvatning er af hinu góða. Það sem ég tel vera dragbít í íslensku menntakerfi í dag er í stuttu máli neikvætt viðhorf til málaflokksins, það vantar líka úrræði fyrir börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla en eru þar í dag með tilheyrandi vanlíðan fyrir þau og aðra, það vantar líka námsgögn við hæfi og þá sérstaklega fyrir ÍSAT nemendur og nemendur með sérþarfir, hraði samfélagsin veldur mörgum börnum vanlíðan, mörg börn eiga fáar gæðastundir með fullorðnum og skortir góðar fyrirmyndir, svo ég tali nú ekki um að meira samtal mætti vera við fagfólk í menntageiranum varðandi breytingar. Áður en einhverjar netsprengjuvörpur lenda á mér þá vil ég útskýra hvað ég meina með því þegar ég tala um börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla. Stundum er það þannig að nemendur þurfa sérhæfðari aðlögun en skóli án aðgreiningar með stórum nemendahópum getur boðið upp á þó að útgangspunkturinn sé að bjóða upp á persónumiðað nám með leiðsögn, þar sem hugað er að samþættingu með lykilhæfni í huga. Við getum ekki horft framhjá því að innan skólakerfisins eru margir nemendur í það mikilli vanlíðan að þeir þurfa sérfræðiþjónustu til að komast í gegnum skóladaginn sem er ekki í boði í dag. Margt getur orsakað þessa þörf barna á sérfræðiþjónustu eins og áföll, brotin heimili, taugaraskanir eða annað undir sólinni. Á meðan við grípum ekki þessi börn þá eykst vandi þeirra sem hefur áhrif á þau sjálf og getur haft áhrif á aðra í kringum þau. Ég trúi því að með réttri nálgun þá getum við aðstoðað öll börn og hjálpað þeim að blómstra í skólakerfinu. Af hverju erum við á þessum stað sem við erum á í dag ? Ég vil meina eins og ég hef sagt áður opinberlega að ástæðan er sú að þegar sérskólarnir voru lagðir niður og við tókum upp stefnuna “Skóli án aðgreiningar” þá fylgdi ekki það fjármagn og þeir sérfræðingar með inn í skólana sem okkur var lofað og nauðsynlegt var að hafa til að dæmið gengi upp. Hruninu var kennt um á sínum tíma en það hafa skapast aðstæður eftir það til að bæta fyrir það sem miður fór en því miður hafa þau tækifæri ekki verið nýtt. Gerum ekki sömu mistök í menntageiranum og við gerðum í byggingargeiranum þar sem byggt var í óðagoti á methraða og flutt inn ófaglært fólk á færibandi því að iðnskólarnir á Íslandi höfðu ekki undan. Í dag erum við að súpa seyðið af þessu verklagi í byggingargeiranum með tilheyrandi gölluðum byggingum þar sem eru lekavandamál, mygla og annað sem hefur komið í ljós. Lengi býr að fyrstu gerð. Vöndum okkur. Rakel Linda Kristjánsdóttir, grunnskólakennari í veikindaleyfi sem ber hag barna að leiðarljósi og er annt um menntamál Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rakel Linda Kristjánsdóttir Mest lesið Halldór 15.08.2026 Halldór Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson Skoðun Hættum að giska: Fáum svörin á borðið Stefán Pettersson Skoðun Skoðun Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson skrifar Skoðun Já, vegna allra Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Brandari dagsins Einar Helgason skrifar Skoðun Það sem aldrei hefur gerst getur hæglega gerst aftur! Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Af hverju sjómenn mættu mögulega segja „já“ Kjartan Jónsson skrifar Skoðun Vélin verður sífellt klárari. En ekkert greindari. Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ég ætlaði bara að reyna skilja hvað ég væri að kjósa um Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um fullveldi og framsal þess Axel Kristinsson skrifar Skoðun Ævilangt ástarsamband við bláber Björg Árnadóttir skrifar Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson skrifar Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar Skoðun Veljum að vita meira Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson skrifar Skoðun Hættum að giska: Fáum svörin á borðið Stefán Pettersson skrifar Skoðun Það sem AGS tilgreindi en Dagur dregur ekki fram Sveinn Óskar Sigurðsson skrifar Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar Skoðun Universities should not punish students for bureaucratic incompetence Colin Fisher skrifar Skoðun Samningsmarkmið Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson skrifar Skoðun Lækkum álögur og afnemum byggingarrétt af atvinnulóðum Bragi Bjarnason skrifar Sjá meira
Já svona staðhæfingu eins og er í fyrirsögn þessa pistils er að finna á spjallþráðum á netinu. Einn aðili sagði að hann ætti nokkur börn og væri þess vegna það reynslumikill að hann teldi sig hæfan til að starfa við kennslu án þess að læra fagið því að hann vildi meina að allir gætu kennt. Ég er þessu auðvitað ósammála og vil benda á að fyrir mitt leyti þá taldi ég mig fyrst hafa þau verkfæri sem þurfti í minni kistu til lestrarkennslu þegar ég hafði lokið mínu háskólanámi sem kennari og farið á ótal námskeið varðandi lestrarkennslu eftir það bæði hérlendis og erlendis . Kennsla er svo miklu, miklu meira en það að hafa ofan af fyrir börnum og sinna grunnþörfum þeirra. Því miður fer ákveðinn hópur í samfélaginu á flug þegar neikvæð umræða um kennara fer af stað. Í aðdraganda kosninga heyrast stjórnmálamenn oft varpa ýmsu fram misgáfulegu og eitt af því er að leysa skuli kennaraskortinn í landinu með því að stytta kennaranámið. Einhverjir vilja meina að Aðalnámskrá grunnskóla sé vandamálið og hvernig nám er metið á grunnskólastigi og vilja ganga hratt í að breyta þeim vitum án samtals við þá sem þekkja til. Útgangspunkturinn hjá mörgum sem hafa skoðanir á menntamálum er því miður oft sá að fagþekkingin í málaflokknum skipti litlu máli. Þetta eru einstaklingar sem eru ekki menntaðir kennarar né hafa unnið við kennslu. Það vill líka oft verða þannig að mikilvægar ákvarðanir eru teknar án samráðs við fagfólkið sem þarf að starfa eftir breytingunum. Ég las í pistli á netinu þar sem menntakerfinu var líkt við bíl með bilaða vél og bilanagreiningin hjá stjórnvöldum væri að það þyrfti að skipta um áklæði á sætunum. Þetta er heila málið. Það er ekki nóg að tala bara við þá sem líta inn um gluggann á bílnum og sjá áklæðið. Hvernig væri að tala við þá sem keyra bílinn ? Fyrir utan þann vanda sem kennarar greina á gólfinu og birtist í líkingu sandstorms á hverjum degi þá eru stjórnvöld ekki að auðvelda róðurinn með því að tala niður til kennara. Þetta síðasta útspil menntamálaráðherra hefur aldeilis fengið ýmsa hópa til að hrópa á torgum vefmiðlanna gegn kennarastéttinni. Kennarar fá aldeilis að heyra það þessa dagana að þeir séu ekki að standa sig í stykkinu. Úthrópanir eins og að börn landsins kunni mörg hver ekki að lesa þrátt fyrir áralanga skólagöngu og séu þjóð sinni til skammar í Pisaprófum. Í alvöru fólk. Hverjir hafa rýnt í alla þá þætti sem liggja þarna að baki í raun ? Réttið upp hönd. Við kennarar vissum í hvað stefndi fyrir aldarfjórðungi síðan og reyndum að ná til eyrna stjórnmálamanna sem hlustuðu ekki. Ekki reyna að klína vandanum í dag alfarið á kennarastéttina því þetta er samfélagslegt vandamál í boði stjórnvalda. Mér er margt til lista lagt varðandi hluti sem ég hef haft snertiflöt við í daglegu lífi þó ég úthrópi mig ekki sem fagaðila á því sviði. Menntamál eru stór hluti af tilveru hverrar þjóðar og flestir hafa skoðun á þeim málaflokki því að hann er hluti af tilveru okkar allra á ákveðnum tímapunkti. Ég hef grun um að margir geri sér ekki grein fyrir því hvernig skólakerfið hér á Íslandi er uppbyggt í dag í samanburði við skólakerfi í samanburðarlöndunum. Það er ekki langt síðan að skólaskylda hér á landi varð með því móti sem hún er í dag. Sumir benda á að áður fyrr hafi mörg börn verið læs áður en þau byrjuðu sína skólagöngu sem er rétt því að margir foreldrar sendu börn sín í einkatíma í lestri áður en hefðbundin skólaganga hófst. Með því að undirbúa börn sín á þennan hátt þá voru foreldrar að benda börnum sínum á mikilvægi þess að læra að lesa sem undanfara þess að geta lesið sér til gagns. Öll jákvæð hvatning er af hinu góða. Það sem ég tel vera dragbít í íslensku menntakerfi í dag er í stuttu máli neikvætt viðhorf til málaflokksins, það vantar líka úrræði fyrir börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla en eru þar í dag með tilheyrandi vanlíðan fyrir þau og aðra, það vantar líka námsgögn við hæfi og þá sérstaklega fyrir ÍSAT nemendur og nemendur með sérþarfir, hraði samfélagsin veldur mörgum börnum vanlíðan, mörg börn eiga fáar gæðastundir með fullorðnum og skortir góðar fyrirmyndir, svo ég tali nú ekki um að meira samtal mætti vera við fagfólk í menntageiranum varðandi breytingar. Áður en einhverjar netsprengjuvörpur lenda á mér þá vil ég útskýra hvað ég meina með því þegar ég tala um börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla. Stundum er það þannig að nemendur þurfa sérhæfðari aðlögun en skóli án aðgreiningar með stórum nemendahópum getur boðið upp á þó að útgangspunkturinn sé að bjóða upp á persónumiðað nám með leiðsögn, þar sem hugað er að samþættingu með lykilhæfni í huga. Við getum ekki horft framhjá því að innan skólakerfisins eru margir nemendur í það mikilli vanlíðan að þeir þurfa sérfræðiþjónustu til að komast í gegnum skóladaginn sem er ekki í boði í dag. Margt getur orsakað þessa þörf barna á sérfræðiþjónustu eins og áföll, brotin heimili, taugaraskanir eða annað undir sólinni. Á meðan við grípum ekki þessi börn þá eykst vandi þeirra sem hefur áhrif á þau sjálf og getur haft áhrif á aðra í kringum þau. Ég trúi því að með réttri nálgun þá getum við aðstoðað öll börn og hjálpað þeim að blómstra í skólakerfinu. Af hverju erum við á þessum stað sem við erum á í dag ? Ég vil meina eins og ég hef sagt áður opinberlega að ástæðan er sú að þegar sérskólarnir voru lagðir niður og við tókum upp stefnuna “Skóli án aðgreiningar” þá fylgdi ekki það fjármagn og þeir sérfræðingar með inn í skólana sem okkur var lofað og nauðsynlegt var að hafa til að dæmið gengi upp. Hruninu var kennt um á sínum tíma en það hafa skapast aðstæður eftir það til að bæta fyrir það sem miður fór en því miður hafa þau tækifæri ekki verið nýtt. Gerum ekki sömu mistök í menntageiranum og við gerðum í byggingargeiranum þar sem byggt var í óðagoti á methraða og flutt inn ófaglært fólk á færibandi því að iðnskólarnir á Íslandi höfðu ekki undan. Í dag erum við að súpa seyðið af þessu verklagi í byggingargeiranum með tilheyrandi gölluðum byggingum þar sem eru lekavandamál, mygla og annað sem hefur komið í ljós. Lengi býr að fyrstu gerð. Vöndum okkur. Rakel Linda Kristjánsdóttir, grunnskólakennari í veikindaleyfi sem ber hag barna að leiðarljósi og er annt um menntamál
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson Skoðun
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar
Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson skrifar
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson Skoðun