Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar 30. apríl 2026 09:10 Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann Skoðun Skoðun Skoðun Krónuhagkerfið og kostnaður heimilanna Sigurður Kristinn Pálsson skrifar Skoðun Litir, form og staðarandi Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun Brexit ekki orsök efnahagsáskorana Breta Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson skrifar Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun
Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar
Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar
Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun