Á­byrgð í útlendingamálum – breytingar og árangur

Miklar breytingar hafa orðið á útlendingamálum í tíð þessarar ríkisstjórnar. Ábyrg stefna í útlendingamálum er að skila árangri.

Árið 2024 voru útgjöld tæpir 16 milljarðar til reksturs Útlendingastofnunar og kærunefndar ásamt málsmeðferð og þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd. Árið 2025 voru útgjöldin mun lægri, eða tæpir 11 milljarðar.

Skýr stefna

Við höfum gert verulega breytingar. Afturköllun verndar hjá glæpamönnum er orðinn raunhæfur möguleiki. Við afnámum séríslensku 18 mánaða regluna sem veitti fólki sjálfkrafa dvalarleyfi eingöngu vegna tafa á málsmeðferð. Landamæraeftirlit hefur verið eflt, meðal annars með skyldu um afhendingu farþegalista. Lög um brottfararstöð hafa verið samþykkt og reglur um skimun á landamærum lögfestar. Hluti af verndarsamkomulagi ESB hefur verið lögfest.

Við munum ná betri stjórn og betri yfirsýn með þessum breytingum.

Skilaboð stjórnvalda hafa verið skýr, aðgerðir ákveðnar og almenningur er að upplifa að það sé komin stjórn á hlutina. Eitt af markmiðunum er að efla tiltrú fólks á kerfinu svo breið sátt ríki meðal þess. Það gerum við með breyttum reglum, bættri framkvæmd og skýrum skilaboðum.

Fleiri breytingar framundan

Fleiri breytingar og aðgerðir eru farvatninu. Frumvarp mitt um sameiningu atvinnuleyfa og dvalarleyfa liggur fyrir Alþingi. Þar er líka tillaga um breyttar reglur er varða námsleyfi. Frumvarp um samræmingu reglna varðandi fjöldaflótta liggur jafnframt fyrir Alþingi.

Fyrir liggur ítarleg skýrsla starfshóps um dvalarleyfi. Heildarendurskoðun á þeim reglum mun liggja fyrir Alþingi í haust. Ég hef sett á fót starfshóp um endurskoðun á lögum um ríkisborgararétt. Vinna við reglugerðir eru á fullu innan ráðuneytis meðal annars um íslenskukunnáttu og framfærslu.

Breið sátt í útlendingamálum

Jaðrarnir í útlendingamálum hafa verið áberandi síðastliðin ár. En jaðrarnir tala ekki fyrir raunhæfum lausnum.

Stefna sem byggir á skynsemi, festu og skýrum reglum skilar árangri. Slík stefna byggir á ábyrgri miðju stjórnmálanna. Ég hef sagt það áður, og segi aftur; opnustu reglurnar og minnsta eftirlitið endurspegla ekki mestu mannúðina.

Aðflutt fólk auðgar íslenskt samfélag og gegnir mikilvægu hlutverki í atvinnulífi. Okkur ber að taka vel á móti því fólki sem hér sest að. Liður í því er að auka íslenskukennslu en aukin fjárfesting er sett í íslenskukennslu í fjármálaáætlun ríkistjórnarinnar.

Ísland er frjálslynt land. En forsenda þess að samfélagið haldi áfram að vera frjálslynt er að almenningur finni að stjórnvöld hafi stjórn á aðstæðum.

Höfundur er dómsmálaráðherra.