Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar 26. júní 2026 12:30 Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þorgerður María Þorbjarnardóttir Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar.
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun