Hálf­gert vand­ræða­barn

„Frábært að eiga krónuna en ferlegt að skulda hana“, sagði Guðni Th. Jóhannesson, fyrrum forseti, í mögnuðu viðtalið í Silfrinu. Þetta er kjarni málsins enda krónan „hálfgert vandræðabarn“ svo vitnað sé aftur til orða Guðna. Gjaldmiðillinn er ástæða þess að við greiðum hærra nauðsynjar en við þurfum, auk þess sem vextirnir sem henni fylgja eru ævintýralega háir.

Þeir sem eru með húsnæðislán geta skoðað hversu mikið fer í vexti í hverjum mánuði. Fólk sem greiðir um 300 þúsund á mánuði af húsnæðinu sínu er að greiða rúmlega 200 þúsund í vexti. Á mánuði. Árum saman. Það segir sig sjálft að lækkun vaxta með gjaldmiðli sem hefur trúverðugleika, er ekki lengi að núlla út þessa ofreiknuðu 50 milljarða sem nú er fleygt fram sem kostnaði við að ganga í ESB. Vextirnir af gjaldeyrisvaraforðanum okkar eru um 30 milljarðar á ári. Ríkið greiðir um 100 milljarða á ári í vaxtakostnaði og við greiðum hlutfallslega meira í vexti af hóflegri skuldum en margar aðrar þjóðir. Og Guðni kom líka inn á staðreynd að íslensk, skuldsett heimili þurfa sífellt að vera að vega og meta hvað sé best að gera vegna óstöðugleikans.

„Og þessi munur á Íslandi er bara meiri en víðast hvar annars staðar. Og hversu mörg heimili eru á Íslandi þar sem fólk hefur setið við eldhúsborðið fram á nótt og hugsað, er það verðtryggt lán sem við eigum að fá núna? Er það óverðtryggt? Eigum við að svissa yfir? Eigum við að hafa það jafnt?“ Orð að sönnu hjá Guðna. Mér finnst skynsamlegt að reyna að komast út úr þessu lotteríi með stærstu fjárfestingu venjulegs fólks. JÁ opnar möguleika á því, NEI þýðir óbreytt ástand. Þeir stjórnmálaflokkar sem segja að við getum bara lagað þetta sjálf, hafa farið með völd í áratugi, en aldrei tekist að breyta þessu. Það er holur hljómur í þeim málflutningi.

Höfundur er þingflokksformaður Viðreisnar.